T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/49 Esas
KARAR NO : 2025/973
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 14/01/2025
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) İptali davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde; yakın zamanda müvekkilinin, İzmir ve çevresindeki şubeleriyle genel müdürlüğü arasında gerçekleştirmiş olduğu kıymetli evrak transferleri esnasında sistematik ve zincirleme bir şekilde çeklerinin kaybolmaya başladığını, müvekkilinin ve müşterilerinin çok sayıda boş çek yaprağı ve ileri tarihli çeklerinin hâlihazırda kayıp durumda olduğunu, 08.01.2025 tarihinde müvekkil bankanın Buca Şubesinden ...numaralı,... numaralı,... numaralı ve Tire Şubesinden ... numaralı tahsile alınan ileri tarihli müşteri çeklerinin, Genel Müdürlüğe gönderime çıkarıldığını, 10.01.2025 tarihinde, takastan karşılıksızdır akıbetini alan ve müvekkilinin müşterisine iade edilmek üzere Marmaris Şubesine gönderime çıkarılan... numaralı çekin yer aldığı poşetin açıldığını ve tekrar bantla kapatılmış şekilde Marmaris Şubesine teslim edildiğini, davaya konu çeklerin bu şekilde zayi olduğunu, kaybolan, yırtılan, rıza dışında elden herhangi bir şekilde çıkan çeklerin, zayi çek olarak kabul edildiğini, müvekkilinin çeki almakla vekil hamil sıfatında olup, gönderim aşamasında çekin kaybolması sebebiyle çekin kim tarafından elinde bulundurulduğunu bilme imkânına sahip olmadığını bildirmiş, dava konusu çeklerin üzerlerinde tahrifat yapılarak banka şubelerinden tahsilini önlemek amacı ile ödeme yasağına ve Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümleri uyarınca gerekli ilânların da yapılması suretiyle zayii nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle davaya konu çeklerin iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)
Dava dilekçesine ekli belge örneklerinden davacının, davaya konu 5 adet çeki tahsil amacıyla müşterilerinden teslim alması nedeniyle yetkili hamili olduğu, tüm çeklerin davacı bankanın elindeyken zayi olduğu, dava konusu 0017346 seri numaralı çekin ibraz edilip, karşılıksız kaşesinin vurulmasından sonra diğer dava konusu 4 çekin ise henüz ibraz edilmeden zayi oldukları, muhatap banka tarafından gönderilen müzekkere cevapları ile ibraz edilmemiş davaya konu 4 adet çekin üçüncü kişiler tarafından yasal ibraz süresi içinde ibraz edilmediği, dava konusu tüm çekler için TTK.760-762. maddeleri uyarınca ilanlar yapılmasına rağmen verilen üç aylık süre içinde dosyaya üçüncü kişiler tarafından bir itiraz ve bildirimde bulunulmadığı, dikkate alınarak davaya konu çeklerin iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerektirici nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu;
Davaya konu; ... çek nolu, keşidecisi ..., Gıda, Temizlik ve Bakım Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ..., muhatap bankası ... Bankası A.Ş. / İzmir Hatay Şubesi, keşide yeri İzmir olan, 15.06.2025 keşide tarihli, 137.500,00-TL bedelli,
... çek nolu, keşidecisi..., Gıda, Temizlik ve Bakım Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ..., muhatap bankası ...Bankası A.Ş. / İzmir Hatay Şubesi, keşide yeri İzmir olan, 15.05.2025 keşide tarihli, 137.500,00-TL bedelli,
... çek nolu, keşidecisi... Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtar..., muhatap bankası ... Bankası A.Ş. / İzmir Hatay Şubesi, keşide yeri İzmir olan, 15.04.2025 keşide tarihli, 137.500,00-TL bedelli,
... çek nolu, keşidecisi..., lehtarı..., muhatap bankası...Bankası A.Ş. / İzmir Tire Şubesi, keşide yeri Tire olan, 30.03.2025 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli,
... çek nolu, keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, lehtarı ... ve Ticaret Anonim Şirketi, muhatap bankası... / Basmane Şubesi, keşide yeri Muğla olan, 31.12.2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Ödeme yasağı kararı için davacı tarafça dosyaya sunulan teminat mektubunun, kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken karar ve ilam harcı peşin alınmakla başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca kararın kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15.10.2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye...
e-imza
Katip ...
e-imza