T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/910 Esas
KARAR NO : 2025/909
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/09/2025
KARAR TARİHİ : 30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olarak yer aldığını, müvekkili şirketin, davalıdan alacaklı olduğunu, ancak davalı borçlunun, cari hesap ekstresine göre takibe konu olan 37.849,42TL tutarındaki (asıl borç) cari hesap borcunu ödemediğini, müvekkilinin şirket borcunun tahsili için İzmir ...İcra Müdürlüğü... Esas sayılı icra dosya ile başlatılan icra takibine davalı borçlunun itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalı ile müvekkili müvekkil şirket arasında sözlü satış sözleşmesi ile cari hesap dökümü mevcut olduğunu, davalının aylarca ödeme yapmadığını, yapılan sözlü ihtara rağmen ödemezlikte ısrar ettiğini, davalının icra itirazlarının hukuken dayanıksız olduğunu, belirterek davalı/borçlu olan...’un İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas numaralı dosyasında gerçekleştirdiği itirazın iptaliyle birlikte takibin devamına, takibin durduğu ve alacağın likit olduğu göz önüne alındığında %20 oranında icra inkar tazminatının ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine, kararın taraflarına iletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, İzmir... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasına davalı tarafından süresinde yapılan itirazın iptali ile asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 2004 sayılı İİK 67.maddesine göre açılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı ödetilmesi istemine ilişkindir.
İzmir...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklının ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, borçlunun ..., davacı alacaklı vekilinin davalı borçlu aleyhinde 37.849,42-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlattığı, davalının süresinde yapmış olduğu itiraz üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar nispi ticari davalar ve yalnız bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruptan oluşur.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın yasal düzenlemelerce ticari sayılan davalardır. Bu davalar TTK'nun 4(1), Kooperatifler Kanunu'nun 99, İİK'nun 154, Finansal Kiralama Kanunu'nun 31, Ticari İşletme Lehine Kanunu'nun 22. maddelerinde sayılmış olup, bu nitelikteki davaların mutlak ticari dava sayılabilmesi için ilgili özel kanunlarda nitelendirilmesi ya da TTK'nun 4(1) maddesinde sayılmış olması yeterlidir.
Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili ve tarafların tacir olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. Uyuşmazlığın nispi ticari dava sayılabilmesi için bu iki koşulun birlikte varlığı zorunludur.
Üçüncü grup ticari davalar yalnız bir tarafın ticari işletmesini ilgilendirilen havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Bu davalar TTK'daki yasal düzenleme gereği uyuşmazlığını bir yanı tacir olmasa dahi bir yanının tacir olması halinde ticari dava sayılmıştır.
6335 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu'nun ikinci maddesi ile değişik TTK'nun 5(1) maddesi gereğince ticaret mahkemesi ticari nitelikli davalara ve çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlendirilmiş olup, buna göre Asliye Ticaret Mahkemesi ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki hukuki ilişki görev ilişkisidir.
Davanın, mutlak ticari dava niteliğinin bulunmaması nedeniyle, yalnız nispi ticari dava niteliğinde olması halinde asliye ticaret mahkemesinde, ticari dava olarak görülmesi mümkündür. Uyuşmazlığın, nispi ticari dava olarak görülebilmesi için, tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili olması koşullarının bir arada bulunması zorunludur.
Davanın ticari olup olmadığı bakımından davalının işletmesi bulunup bulunmadığı, işletmesinin ticari işletme vasfında olup olmadığı ve bu itibarla davalının tacir sayılıp sayılamayacağının tespiti için 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesi kapsamında esnaf işletmesi için ön görülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığına, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkereler yazılmış; Gaziemir Vergi Dairesinin 23/09/2025 tarihli yazı cevabında, davalının 15/04/2023 tarihinde "Motorlu Kara Taşıtların Koltuk ve Döşemelerinin onarım ve Bakımı Faaliyetleri,motorlu Kara Taşıtlarının Aksesuarlarının Perakende Ticareti (motosiklet Parça Ve Aksesuarları Hariç),motorlu Kara Taşıtlarının Genel Onarım Ve Bakımı Faaliyetleri' faaliyeti üzerine gerçek usulde vergilendirilen ticari kazancı sebebiyle mükellefiyetine başladığı ve faaliyetine hâlen devam ettiği, mükellef adına Müdürlüğe e-beyanname olarak 2024 dönemi Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile 04-06/2025 dönemi gelir geçici vergi beyannamesinde işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu 177.maddesinde ifade edilen "IL.Sınıf Tacir" kapsamına girdiği bildirilmiştir.
Buna göre davalının işletme hesabına göre defter tutan ikinci sınıf tüccar olduğu görülmektedir. İkinci sınıf tüccar, tacir sayılmamaktadır. Davalının tacir olmaması nedeni ile eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmüştür.
TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nısbi ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması nedeniyle genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevlidir.
HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.
Somut olayda davacı tarafça faturaya dayalı alacak iddiasıyla davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, davalının borca itirazı üzerine takibin durduğu, davacının itirazın iptali talebi ile Mahkememize başvurduğu, davanın mutlak ticari dava vasfı taşımadığı, davalıya ait vergi sicil kayıtları, davalıya ait esnaf sicil kayıtları, ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının ticaret sicil kaydının bulunmadığı, davalının tacir sıfatını haiz olmadığı , davanın nispi ticari dava olarak kabulü için her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirir mahiyette bulunması gerektiği açıklanan gerekçeler dikkate alındığında davalının tacir sıfatını haiz olmaması sebebiyle mahkememizin görevli olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü noktasında görevli mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi yollamasıyla 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Görevli mahkemenin İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olması ve Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeniyle HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2- HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve yasal süre içinde istem halinde dosyanın görevli İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nun 331(2) maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
4-HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde görevli mahkemeye gönderme başvurusunun yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına,
Dair, tarafların yokluklarında, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/09/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim...
¸e-imza