T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1274
KARAR NO: 2023/539
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/10/2019
NUMARASI: 2018/269 Esas 2019/176 Karar
DAVANIN KONUSU: Faydalı Modele Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Meni, Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 07.04.2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 07.04.2023
İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 23.10.2019 tarih 2018/269 Esas 2019/176 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin 2015-09685 Y numarasıyla kayıtlı "araç içi şöfor güvenliği kabini" faydalı model belgesinin bulunduğunu, bu faydalı modelin araçlarda şoförü her türlü gasp, hırsızlık, saldırı gibi durumlara karşı korunmasını sağladığını, davalının müvekkilinin tescil ettirdiği faydalı modelin ayırt edilemeyecek derecede benzerini kullandığını ve satışı yaptığını, davalıya 08.10.2018 tarihli ihtarname gönderdiklerini, davalının 11.10.2018 tarihli cevabi ihtarnamesinde müvekkilinin 2015-09685 Y numaralı kayıtlı faydalı modelinde belirtilen tekniğe aykırı üretim yapmadıklarını, 2017-00067 Y numaralı faydalı model uyarınca üretim yaptıklarını bildirdiğini, davalının tescil edilmiş 2017-00067 Y numaralı faydalı modelinin, davalının başvuru tarihinden daha önceki bir tarihte müvekkili adına tescil edilmiş olduğunu, davalıya ait faydalı modelin kanunun aradığı ayırt edicilik şartını taşımadığını iddia ederek; Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde davalı adına 2017-00067 Y numarasıyla tescilli ve SMK’da aranan yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımayan faydalı modelin hükümsüzlüğüne, davalı tarafından yapılan, müvekkilinin tasarım hakkına yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, ref’i ve devam edenler yönünden men’ine, tecavüz sebebiyle oluşan şimdilik 5.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya verilmesine, kararın tirajı yüksek bir gazetede ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili, müvekkilinin, toplu taşıma otobüsü için hizmet sağlayan bir kuruluş olduğunu, bu tür araçlara yedek ürün ve servis sağladığını, davacının ise faaliyet sektörünün belirgin olmadığını, iddialarının dayanaksız olduğunu, davacının faydalı modeliyle müvekkilinin faydalı modelinin farklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 2015/09684 nolu araç içi şoför güvenlik kabini adını taşıyan faydalı model tesciline sahip olduğu, davalının da 2017/00067 nolu aynı amacı taşıyan faydalı modeli tescillediği, davalı firmanın tescillediği faydalı modelin yenilik şartını karşılamadığının ve bu nedenle hükümsüz olması gerektiğinin ileri sürüldüğü, mahkemece alınan 08.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirkete ait çekişmeli 2017/00067 nolu faydalı modelin başvuru tarihi itibariyle yenilik taşımadığı, bizzat belge sahibi tarafından ürünün bu koşullarda ve özelliklerde olmak üzere 2014 yılında üretildiğinin açıklandığı, dolayısıyla bizzat belge sahibi davalının, atifet süresini geçirerek, 2014'de açıklamış olduğu teknik bilgileri 03.01.2017 tarihinde başvuruya konu ederek, yeniliği bozduğunu tespit ettiği, buna göre, 22.12.2016 kabul 10.01.2017 yürürlük tarihli 6769 sayılı SMK'ya değil, mülga PatKHK hükümlerine tabi olan davalı faydalı modelin tekniğinin daha önce, bizzat belge sahibi tarafından yapılan 2014 tarihli açıklamalar nedeniyle yenilik taşımadığı, PatKHK'nın 8.md uyarınca belge sahibinin yeniliği bozmayacak açıklamalarının, ancak başvurudan önceki 12 ay içinde gerçekleşmesi halinde tescilin geçerli ve sağlıklı kalacağı, davalının ise 2014'de yani davacıdan önce bulduğu, geliştirdiği ve ürettiğini belirttiği, davacıya ait faydalı modelin 2015/06984 nolu olduğu, davalı tarafın ürününün bu belgeyi ihlal ettiği ileri sürülmüşse de teknik sonucun bu yönde olmadığı, bilirkişi raporunda herhangi bir tecavüz bulunduğu yönünde bir teknik görüşe varılmadığı, dolayısıyla davalıya ait 2017/00067 nolu faydalı modelin yenilik taşımaması nedeniyle korunmasının mümkün olmadığı, davalının bu belgeye göre ürettiği ürünlerin davacının faydalı modelini ihlal etmediği, davalı ürünlerinin, davacıya ait 2015/09684 sayılı faydalı modelin bağımsız istemindeki temel unsurları (yekpare, arka panel, yan panel) içermediği, faydalı modeli ihlal bulunmadığı için, maddi ve manevi tazminat incelemesinin de yersiz olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı adına kayıtlı 2017/00067 nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, faydalı modele tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi, maddi tazminat ve manevi tazminat davalarının reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili,ilk derece mahkemesince hükümsüzlük talebinin kabul edildiğini, ancak tecavüz ve haksız rekabet iddialarının reddedildiğini, bu hususta dosyaya sundukları delillerin ayrıntılı incelenmediğini, iddialarının ayrıca haksız rekabete de dayandığını, mahkemece bu hususta tecavüz bulunmadığını kabul ederek haksız rekabet bulunmadığına karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, faydalı modele tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, davalıya ait faydalı modelin hükümsüzlüğü, ayrıca maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, davalı adına kayıtlı 2017/00067 nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, faydalı modele tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi, maddi tazminat ve manevi tazminat davalarının reddine karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Davalıya ait ürünlerin davacının faydalı model belgesine tecavüz oluşturup oluşturmadığı, davalıya ait faydalı modelin yenilik unsuru taşıyıp taşımadığının incelenmesi için mahkemece bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmiştir. Marka ve patent uzmanı bilirkişiden alınan 08.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davalının 2014 yılı sonunda ürünü piyasaya sunduğunu belirttiği, bu nedenle davalı adına kayıtlı 2017/00067 Y numaralı faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfını haiz olmadığı, öte yandan davalı adına kayıtlı 2017/00067 Y numaralı faydalı model belgesinde açıklanan ürünün, davacı tarafa ait 2015/09684 Y numaralı faydalı modelde bulunan yekpare arka panel ve yan panel unsurlarını içermediği, bu nedenle davacıya ait faydalı model belgesinin koruma kapsamında olmadığı ve tecavüz oluşturmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu denetime elverişli ve bilimsel olup, taraflara ait faydalı modellerin nitelikleri tek tek karşılaştırılarak sonuca ulaşılmış olmakla bu rapora göre hüküm kurulması doğru bulunmuştur. Nitekim davalıya ait 2017/00067 Y sayılı faydalı model belgesinin yenilik vasfının bulunmadığı, ayrıca davacıya ait 2015/09684 sayılı faydalı modelin koruma kapsamında da kalmadığı tespit edilmiş olmakla, ilk derece mahkemesince verilen karar yerinde olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 179,90 +179,90 TL'den peşin alınan 44,40 + 44,40 TL'nin mahsubu ile kalan 271,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 07.04.2023