T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/733
KARAR NO: 2022/1568
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30.12.2020
NUMARASI: 2016/732 E. - 2020/745 K.
DAVANIN KONUSU: Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 01.06.2016
KARAR TARİHİ: 01.11.2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 01.11.2022
İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.12.2020 tarih 2016/732 E. - 2020/745 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, 08.04.2014 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın müvekkiline ait araca çarpması nedeniyle hasarlandığını, İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesinini 2014/77 D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, 21.809,94 TL hasar, 4.000,00 TL değer kaybı, 1.125,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 26.934,94 TL toplam zarar belirlendiğini, müvekilinin kasko sigortacısının 20.030,00 TL ödediğini, müvekkilinin 6.904,94 TL bakiye zararının bulunduğunu, araç içinde yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralanması nedeniyle maddi zarara uğradığını ileri sürerek, 4.000,00 TL manevi tazminat, 1.000,00TL araç hasar tazminatı, 100,00 TL müvekkilinin yaralanması nedeniyle tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen(sigorta şirketi yönünden poliçe kapsamıyla sınırlı olmak üzere) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 09.07.2019 tarihli duruşmada araç hasarıyla ilgiyi olarak 500,00 TL hasar, 500,00 TL değer kaybı tazminatı istediğini açıklamış, ıslah dilekçesiyle hasar ve değer kaybı talebini toplam 4.000,00 TL'ye, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı talebini toplam 16.522,09 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalılar ... ve ... vekili, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı sürücünün kusuru ve maddi tazminatın belirlenmesi gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması icap ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 3.555,83 TL geçici iş görememezlik, 15.073,38 TL'lik sürekli iş görememezlik tazminatı isteyebileceği, kusur durumu itibariyle davacının bakiye hasar tazminatı isteyemeyeceği, araç pert sayılması gerektiği için değer kaybı oluşmadığı gerekçesiyle, araç hasar ve değer kaybı taleplerinin reddine, 3.555,83 TL'lik geçici iş görememezlik tazminatı, 15.073,38 TL'lik sürekli iş görememezlik tazminatı olmak üzere toplam 18.629,21 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinde itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline(davalı sigorta şirketi yönünden poliçe kapsamıyla sınırlı olmak üzere), 3.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davacı tarafın 2019 verileri ile hesaplama yaptığı 28.03.2019 tarihli kök rapora, 03.11.2019 tarihli birinci ek rapora herhangi bir itirazda bulunmadığı için 2019 yılı verilerine göre yapılan hesaplama davacı için kesinleştiğini, bilirkişi raporunda bilinen dönem ile bilinmeyen dönem (81.865,81 TL+ 143.556,07)=225.421,88 TL olması gerekirken toplam 287.112,14 TL olarak gösterildiği için tazminatın yanlış hesaplandığını, davacı, 1949 doğumlu olup bakiye ömrü 11 yıl 9 ay olmasına rağmen bilirkişi her iki raporunda 08.04.2014-12.07.2026 tarihleri arası kazanç tespiti yaptığını, böylelikle 12 yıl 3 ay 4 günlük sonuç hesaplandığını, kişinin bakiye ömründen fazla hesaplama yapıldığını, itirazlar üzerine ikinci ek raporda maddi hata düzeltilerek 2019 yılı verileri ile 3.555.83 TL geçici, 9.016,87 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 12.572,70 TL maddi zarar hesaplandığı halde kök ve birinci ek raporun hükme esas alındığını, oysa ki 14.01.2020 tarihli ikinci ek rapora göre hüküm kurulması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının tedavi teminatı içinde değerlendirilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından SGK'nın sorumlu olduğunu, davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusuru bulunduğunu, ıslah edilen kısma ıslah tarihi yerine dava tarihinden faize hükmedilmesinin doğru olmadığını istinaf nedini olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Davacı vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın müvekkiline ait araca çarpması nedeniyle araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını ileri sürerek, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı isteminde bulunmuştur.
Mahkemece ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda davalı sürücünün % 75, davacıya ait araç sürücüsünün % 25 kusurlu olduğu bildirilmiş, ATK İzmir Şube Müdürlüğünden alınan raponda davacının % 7 maluliyete uğradığı, 6 ayda iyileyebileceği rapor edilmiştir.
Mahkemece bilirkişi ...'dan alınan 28.03.2019 tarihli kök raporda davacının 11 yıl 9 ay 4 gün bakiye ömrüne göre davacının geçici maluliyetinin bittiği 08.10.2014 tarihine bakiye ömür ilave edilerek bulunan 12.07.2026 tarihine kadar kalıcı iş göremezlik kazancı (işlemiş gelir dönemi 81.865,81 TL+iskontolu pasif gelir dönemi 143.556,07TL) toplam 287.112,14 TL, % 7 maluliyet evresi zararı 20.097,84 TL, % 75 kusur indirim yapıldığında ise 15.073,38TL tespit edildiği rapor edilmiştir. Davalı vekili kök rapora itirazlarında eksik ve hatalı hesaplama yapıldığını belirtmiş ise de hesaplamada maddi hata yapıldığını belirtmeyip bakiye ömre göre hesaplamanın yanlış olduğunu ifada etmiştir. Davalı vekilinini itrazları üzerine alınan 03.11.2019 tarihli ek raporda sürekli maluliyet tazminatına ilişkin bakiye ömrün geçici iş göremezlik tarihinden sonra hesaplandığı, hesaplamanın doğru olduğu belirterek kök rapor tekrar edilmiştir. Davalı vekili rapora karşı itiraz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki gibi bilinen dönem ve bilinmeyen dönemin toplamında maddi hata yapıldığını belirtmiş, alınan 04.01.2019 tarihli ek raporda, ilk ek raporda ve kök raporda işlemiş gelir dönemi ve iskontolu pasif dönem geliri toplamı 225.421,88 TL olması gerekirken maddi hata yapıldığı, doğru miktara % 7 maluliyet uygunaldığında 15.779,53 TL, % 75 kusura göre ise 9.016,87 TL kalıcı iş göremezlik zararı olması gerektiği, ancak 2020 yılı verilerine göre yapılan hesaplamada işlemiş gelir dönemi 107.105,65 TL, iskontolu pasif gelir dönemi 139.780,76 TL olmak üzere toplam 246.976,41 TL'ye % 7 maluliyet uygulandığında 17.288,34 TL, % 75 haklılık uygulandığında 12.966,26 TL maluliyet tazminatı hesaplandığı, böylelikle 2019 yılı verilerine göre 3.555,83 TL geçici, 9.016,87 TL sürekli, 2020 yılı verilerine göre 3.55,83 TL geçici, 12.966,26 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 16.522,09 TL maluliyet tazminatı hesaplandığı belirtilmiştir. Görüldüğü üzere bilirkişi kök ve ek raporunda işlemiş gelir dönemi ile iskontolu pasif gelir dönemi toplanırken maddi hata yapılmış olup son ek raporda bu açıklığa kavuşturulmuş olmasına rağmen mahkemece gerekçe de belirtilmeden kök ve birinci ek rapordaki gibi 15.073,38 TL kalıcı maluliyet tazminatına hükmedilmesi doğru değildir. Davacı vekili alınan raporlara itiraz etmemiş ise de davalı gerçek zarardan sorumlu olup yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre karar tarihine en yakın tarihli bilirkişi raporuna göre maddi tazminatın belirlenmesi gerekmekle, 2020 tarihli son ek rapordaki 2020 verilerine göre yapılan 3.555,83 TL geçici, 12.966,26 TL kalıcı olmak üzere toplam 16.522,09 TL'ye hükmedilmesi gerektiği için talebi de aşar şekilde 3.555,83 TL geçici, 15.073,38 TL kalıcı olmak üzere toplam 18.629,21 TL iş göremezlik tazminatına dair kısmının sadece istinafa gelen davalı sigorta yönünden kaldırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davalı sigorta geçici iş göremezlik tazminatı teminat kapsamında olduğu için sorumlu tutulması doğrudur. Haksız fiilden kaynaklanan eldeki davada ıslah edilen kısma da dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi doğrudur.
Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak sadece istinafa gelen davalı sigorta yönünden yukarıda açıklanan şekilde yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararının diğer kısımları aynen tekrar edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.12.2020 tarih 2016/732 E. - 2020/745 K.sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davacının; aracının hasar ve değer kaybına yönelik maddi tazminat talebinin REDDİNE,
Davacının kaza nedeniyle maluliyetten kaynaklı maddi tazminat talebinin, KABULÜ ile,
3.555,83 TL' lik geçici iş görememezlik tazminatı ile,
15.073,38 TL lik sürekli iş görememezlik tazminatı olmak üzere toplam 18.629,21 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi (3.555,83 TL geçici, 12.966,26 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere) 16.522,09 TL'lik kısmı yönünden dava tarihinden itibaren müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla, davalılar ... ile ... ise, kaza tarihi olan 08.04.2014 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak kaydıyla tüm davalılardan, müştereken ve müteselsilen tahsiline(davalı sigorta şirketi yönünden poliçe kapsamıyla sınırlı olmak üzere),
Sigorta şirketi daha önce temerrüde düşürülmediği için, faizin kaza tarihinde itibaren işletilmesi yönünde ki talebin şartları oluşmadığından reddine,
Faizin başlangıcına yönelik talep feri nitelikte olduğundan, davalı sigorta vekili lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
3-Davacının mevcut 08.04.2014 tarihli kaza nedeniyle, dosya içindeki maluliyet raporları, meydana gelen kazadaki kusur durumu, tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, manevi tazminat yönünden takdiren 3.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Davalı ... SİGORTA A.Ş'nin sigorta poliçesinde manevi tazminat yönünde sorumluluğu bulunmadığından, bu davalı yönünden manevi tazminat talebinin REDDİNE,
Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 1.477,49-TL nispi harçtan, peşin alınan 98,10-TL ve ıslahla tamamlanan 320,69-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.058,70-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 938,85 TL'lik kısmından diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasına),
Davacı tarafça dosyamıza yargılama gideri olarak yapılan 29,20TL başvurma harcı, 98,10 TL peşin harç ve 320,69 TL artırım harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 284,38 TL'lik kısmından diğer davalılarla birlikte sorumlu tutulmasına),
Davacı tarafça dosyamıza yargılama gideri olarak yapılan 1.568,30-TL bilirkişi-posta-müzekkere masrafının, kabul red oranına göre (%88 Kabul, %12 Red) 1.380,10 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 1.223,87 TL'lik kısmından diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasına), davacı tarafın yaptığı 188,20 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalılar yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Maddi Tazminat Yönünden;
a-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
b-)Reddedilen miktar yönünden davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ye göre 1.892,88 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılara verilmesine,
Manevi Tazminat Yönünden;
a-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
b-)Davalılar ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 1.000,00 TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalılar ... ve ...'ya verilmesine,
c-)Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 3. Maddenin 2. bendinde "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere,birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekiline lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." gerekçesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 4.000,00 TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davalı sigorta vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine,
4-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
5-İstinaf yoluna başvuran tarafından istinaf yargılaması nedeniyle yapılan 162,10 TL başvurma harcından oluşan istinaf yargılama giderinin istinaftaki haklılık durumuna göre 18,33 TL'sinin davcıdan alınarak davalı sigortaya verilmesine, bakiye masrafın davalı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 03.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.