T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/2697
KARAR NO: 2022/1162
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18.06.2019
NUMARASI: 2018/489 E. 2019/370 K.
DAVANIN KONUSU: Maddi-Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 05.09.2018
KARAR TARİHİ: 08.09.2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 08.09.2022
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.06.2019 tarih 2018/489 E. 2019/370 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, 05.09.2016 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın müvekkilinin aracına çarpması nedeniyle müvekkilinin aracının hasarlandığını, müvekkilinin başvurusu üzerine davalı ... tarafından 2.672,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, yapılan ödemenin zararı karşılamadığını, müvekkilinin kaza nedeniyle panik ve korku yaşadığını, bayram tatiline aracıyla gidemediğini, ikame araç süresi bittikten sonra bir hafta araçsız kaldığını, manevi zarara uğradığını ileri sürerek, 100,00TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline, 3.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... AŞ. vekili, davadan önce hasar ve değer kaybı tazminatı ödendiğini, müvekkilinin başkaca sorumluluğu kalmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.
Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...’un % 75 oranında asli kusurlu olarak davacıya ait araca çarpması sonucu davacıya ait araçta Resmi Gazete’de yayınlanarak 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları "Eki-1 değer kaybı hesaplanması" usulüne göre 2.654,00 TL değer kaybı oluştuğu, davalı ...A.Ş. Tarafından davadan önce 2.672,00 TL ödeme yapıldığından davacının bakiye değer kaybı alacağının bulunmadığı, davacının bedensel bütünlüğünde ve kişilik haklarında zedelenme oluşmadığı, maddi hasarlı kazaya uğrayan davacının doğrudan doğruya manevi zarara maruz kalmadığı, manevi tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, mahkemece bilirkişi raporuna göre davalı sürücünün % 75 oranda kusurlu kabul etmesinin doğru olmadığını, trafik polisince düzenlenen kaza tespit tutanağından ve eksper raporundan davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığını, davalı sürücünün bu belirlemelere itiraz etmediğini. müvekkili kırmızı ışıkta durmakta iken yeşil ışık yandığını, minimum hızda iken davalı sürücünün ani hızla müvekkilinin aracının sağ tarafına çarptığını, değer kaybı hesaplamasının ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama formülüne göre değil Yargıtay kararlarında belirtilen kriterlere göre hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin aracını piyasa rayicinin 15.000,00 TL daha azına sattığını, bu sebeple değer kaybının tespiti için yeniden bilirkişi raporu alınması icap ettiğini, manevi tazminat için yaralanmanın şart olmadığını, müvekkilinin panik ve korku yaşadığını, manevi zarara uğradığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, araç değer kaybı tazminatının kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tahsili, manevi tazminatın sürücü ve işletenden tahsili istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Davacı vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın müvekkilinin aracına çarptığı için aracının değer kaybına uğradığını, davalı ... tarafından yapılan ödemenin yetersiz kaldığını ileri sürerek tüm davalılardan bakiye değer kaybı tazminatı ile davalı sürücü ve işletenden manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
Değer kaybı tazminatı ile ilgili olarak davacı vekili öncelikle davalı sürücünün % 100 kusurlu olduğunu istinaf nedeni olarak bildirmektedir. Davacı vekili kaza tespit tutanağının polis memurlarınca düzenlendiğini belirtmiş ise de kaza tespit tutanağı araç sürücüleri tarafından düzenlenmiştir. Bilirkişi raporunda fotoğraflarda görülen hasarın büyüklüğü ve zeminde fren izli görülmediğinden davacının kavşağa seyir hızı ile girdiği ve hızını azaltarak dikkatli ve tedbirli geçiş yapmadığı için % 25 oranında, davalı sürücünün ise reklam panoları nedeniyle trafiği yeterince kontrol etmeden kavşağa ani çıkış yaptığından % 75 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporu dosyadaki kaza tespit tutanağına ve fotoğraflara göre hazırlanmış olup denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun görülmekle davacı vekilinin kusura ilişin istinaf itirazı haklı bulunmamıştır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları "Eki-1 değer kaybı hesaplanması" usulüne göre, 2.654,00 TL değer kaybı hesaplandığı, davalı sigortanın davadan önce bu miktardan fazla ödeme yaptığı, Yargıtay içtihatları dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre ise 5.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, % 75 kusura denk gelen 3.750,00 TL'den davalı sigortanın yaptığı ödeme düşüldüğünde bakiye 1.078,00 TL değer kaybı bulunduğu belirtilmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporundaki 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları "Eki-1 değer kaybı hesaplanması" usulüne göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek davalı ... tarafından davadan önceki ödemenin değer kaybı zararını karşıladığı gerekçesiyle değer kaybı tazminatı talebi reddedilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 03.12.2020 tarih 2019/6271E,2020/8104 K sayılı kararı).
Her ne kadar poliçe tarihi itibariyle 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni genel şartlar yürürlükte olsa da Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Yargıtay içtihatlarına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.(Yargıtay 17. H.D'nin 07.03.2016 tarih 2015/15003E, 2016/2856K sayılı kararı). Benimsenen bilirkişi raporunda Yargıtay içtihatlarına uygun şekilde yapılan değerlendirmede 5.000,00 TL değer kaybı belirlenmiş olup bu raporun esas alınması gerekmektedir. Buna göre davacı bakiye 1.078,00 TL isteyebilecektir. Ne var ki davacı tarafça ıslah yoluna başvurulmadığı için ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak taleple bağlı kalınmak suretiyle 100,00 TL değer kaybı tazminatına hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Araç hasarıyla kişilik haklarına saldığı gerçekleşmeyeceği, TMK'nın 24. vd maddelerindeki manevi tazminat şartları bulunmadığı için mahkemece manevi tazminatın reddine karar verilmesi doğrudur. Ne var ki dava dilekçesinin netice talep kısmında manevi tazminatın sadece sürücü ve işletenden talep edilmiş olmasına rağmen mahkemece davalı ... yönünden de red hükmü kurulması ve yararına vekalet ücretine hükmetmesi doğru olmadığı için kararın bu yönden kaldırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.06.2019 tarih 2018/489E, 2019/370K sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2- Davacının manevi tazminat isteminin reddine,
Davacının değer kaybı tazminatı isteminin KABULÜ ile taleple bağlı kalınarak 100,00 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Manevi tazminat yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması lazım gelen 80,70 TL harçtan peşin alınan 52,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 27,75 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Maddi tazminat yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması lazım gelen 6,83 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Maddi tazminat nedeniyle davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 100,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3- İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf harcının talep halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
4-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından istinaf yargılaması nedeniyle yapılan 121,30 TL istinaf yoluna başvuru harcı, 141,40 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 262,70 TL istinaf yargılama giderinin istinaftaki haklılık durumuna göre hesap edilen 131,35 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09.09.2022