T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/610
KARAR NO: 2022/25
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/12/2018
NUMARASI: 2017/1397 Esas 2018/1356 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 05.01.2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 05.01.2022
İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.12.2018 tarih 2017/1397 Esas 2018/1356 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili, 16/09/2017 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... aracın trafik kazasına karıştıklarını, kazanın meydana gelmesinde karşı aracın sürücüsü dava dışı ...'ın asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçtaki hasar bedelinin tespiti amacıyla İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/149 D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırdıklarını, alınan bilirkişi raporunda araçta 161.900,00 TL tutarında hasar olduğunun tespit edildiğini, davalılara başvuru yapmalarına rağmen ödeme yapılmadığını iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hasar bedeline mahsuben toplam 34.000,00 TL maddi tazminatın, 33.000,00 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den, 1.000,00 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ayrı ayrı tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 16/10/2018 tarihli değer arttırım dilekçesi ile; dava değerini 78.500,00 TL'ye yükseltmiş olup, 33.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... Sigorta Anonim Şirketin'den, kalan 45.500,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili, müvekkili şirketin sigorta poliçesinden sorumluluğunun poliçe vadesi, teminat limitleri ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, davacının aracın ruhsat sahibi olmadığını, bu nedenle araçta meydana gelen zarardan dolayı da hak sahibi olamayacağını, kusur oranlarının tespiti bakımından rapor alınması gerektiğini, bilirkişi raporu ile tespit edilen hasar onarım bedelinin yedek parça tedarik iskontosu uygulanmaması, işçilik bedellerinin yüksek olması ve eşdeğer parça takdir edilmemesi nedeniyle fahiş olduğunu, aracın pert kabul edilmesi halinde de raporda belirlenen rayiç bedelin fahiş olduğunu, hurda bedelinin ise düşük olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece, alınan 10/10/2018 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, kazanın oluşumunda davalıların sigortalısı olan ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'ın %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davacının kusursuz olduğu, davacıya ait araçta meydana gelen toplam gerçek hasar bedelinin 78.500,00 TL olduğu, davalılardan ... ... Sigorta A.Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı niteliğine haiz olduğu, işleten ve onun eyleminden sorumlu olduğu kişinin (sürücünün) kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde zarar gören davacıya karşı sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise ... plakalı aracın genişletilmiş kasko sigortacısı sıfatına sahip olduğu ve davalı ... ... Sigorta A.Ş. tarafından poliçe limiti ile teminat altına alınmayan meblağı karşılaması gerektiği gerekçesiyle 33.000,00 TL'nin davalılardan ... ... Sigorta A.Ş'den, 45.500,00 TL'nin ise davalı ... Sigorta A.Ş.'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı, davalılar vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesi ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde yer alan itirazlarının gözetilmediğini, davacının aracın maliki olmadığını, bu nedenle bu davayı açma yetkisinin bulunmadığını, davacı tarafından araçta meydana gelen hasarın tespiti ve gerekli yedek parça ile işçilik araştırmalarının başlatılabilmesi için müvekkiline bilgi verilmediğini, müvekkili şirket tarafından atanan eksperin aracı göremediğini, gerekli araştırmanın yapılabilmesi için TTK'nın 1479. maddesi gereğince davacıdan bilgi alınamadığını, raporda aracın onarım bedeline ilişkin hiçbir bilgi ve değerlendirmenin yer almadığını, soyut, dayanıksız ve denetime elverişsiz şekilde aracın onarımının ekonomik olmayacağının tespit edildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere bilirkişi raporunda aracın kaza öncesindeki ve hasarlı haldeki rayiç bedellerinin dayanaksız şekilde gerçek dışı belirlendiğini, bu değerlendirmelerin gerçek zarar ilkesine aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçeleri ve bilirkişi raporuna itirazlarının gözetilmeden karar verildiğini, davacının aracın ruhsat maliki olmadığını, bu davayı açma yetkisinin bulunmadığını, davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, alınan bilirkişi raporunda aracın onarım bedeline ilişkin hiçbir bilgi ve değerlendirme yer almadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla aracın onarımının ekonomik olmayacağına ilişkin tespitlerin soyut, dayanaksız ve denetime elverişsiz şekilde değerlendirildiğini, aracın kaza öncesindeki hasarlı rayiç bedellerinin de dayanaksız şekilde gerçek dışı ve varsayımsal şekilde belirlendiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazasına sebebiyet veren karşı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısından araç hasar bedeli istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Tazminat davasında davacı olma ehliyeti, kural olarak mal varlığından doğrudan doğruya zarar gören kişiye aittir. Ancak, bir şeyi sözleşmeyle (kira, ariyet vs.) elinde bulunduran kişi, onu aldığı gibi malikine aynen iade etmekle yükümlü olup, ödemek zorunda olduğu onarım giderlerini isteyebilecektir.
Dosyada, davacı ...'in sürücü olduğu ve olay sırasında aracın zilyedi durumunda bulunduğu resmi belge niteliğindeki kaza tespit tutanağından anlaşılmakla, kazaya karışan aracın sürücüsü olması, aracı aldığı gibi eksiksiz ve hasarsız olarak malikine teslim etmekle yükümlü bulunması nedeniyle, aracın zilyedi sıfatıyla, hasar tazmini yönünden dava açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunduğundan, davalıların bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/1704 E. 2018/2358 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere)
Somut olayda, davaya konu kazada davacının sürücüsü olduğu aracın hasarlanması nedeniyle, karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan başvuru üzerine açılan hasar dosyasında düzenlenen ekspertiz raporunda, dava konusu araçta 73.124,52 TL yedek parça hasar bedeli tespit edildiği, 32.552,41 TL iskonto uygulanarak yedek parça bedelinin 40.572,11 TL'ye indirildiği ve 4.100,00 TL işçilik olmak üzere toplam onarım bedelinin 44.672,11 TL olarak belirlendiği, eksperin aracın davacı tarafça kendisine gösterilmediğini, evrakların teslim edilmediğini ve dosyanın olumsuz kapatıldığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça kazanın meydana gelmesi üzerine İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/149 D.İş sayılı dosyasında alınan tespit bilirkişi raporunda, davacının sürücüsü olduğu araçta 132.324,54 TL yedek parça ve 5.400,00 TL işçilik tutarı olmak üzere KDV dahil 162.064,95 TL hasar oluştuğu, değiştirilen parçalar için cüzi hurda indirimi düşülerek aracın hasarının 161.900,00 TL olduğu, aracın emsal değerinin 165.000,00 TL olduğu, aracın sol ön, ön ve arka kısımlarında ağır hasar oluştuğu tespit edilmiştir.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda; karşı araç sürücüsü dava dışı ...'ın ... plakalı otoyla yaptığı seyrinde yeterince tedbirli davranmadığı, olay yeri kavşağına hızını ayarlamadan giriş yaptığı ve trafik kazasının meydana gelmesine neden olduğu, KTK'nın 52/1-a ve 52/1-b maddesince %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise kusurunun bulunmadığı, kaza tespit tutanağında, davacının yönetimindeki aracın sol arka yan kısımlarına diğer araç tarafından çarpılması sonucu kontrolünü kaybederek yol kenarındaki istinat duvarına ön kısımları ile çarpıp durduğunun belirtildiği, tespit raporu içeriğindeki yedek parça listesinde aracın ön kaporta parçaları ile bazı ön motor ve mekanik parçalarının hasarlı olduğu, aracın kazada ilk darbeyi aldığı sol arka kısmına ilişkin olarak sadece arka kısmında "arka bölük kaporta parçalarından farklı derecelerde fakat genelde ağır olarak hasarlı olduğu" şeklinde bahsedildiği, arka kısımdaki hasarın ayrıntısı ve hangi parçalar olduğu hakkında bilgi verilmediği, değişecek yedek parça listesinde de aracın ilk darbeyi aldığı arka kısım ile ilgili değişecek parçanın listede bulunmadığı, tespit raporunu hazırlayan bilirkişinin aracı görerek rapor hazırladığı, değişecek parça sayısını 102 adet olarak belirlediği, belirlenen parça bedellerinin orjinal parça bedelleri olduğu, aracın hasarını 161.900,00 TL olarak belirlediği; eksperin ise aracı görmeden rapor düzenlediği ve tahmini hasar listesi oluşturduğu, değişecek parça sayısını 38 adet olarak belirlediği, tespit raporu ile eksper raporu arasında değişecek yedek parça sayısı bakımından 64 kalem fark bulunduğu, eksper raporunda kazada hasarlanması muhtemel bir kısım parçaların yazılmadığı, ayrıca eksper raporunda %35 ile %85 gibi yüksek oranda iskonto uygulandığı, iki rapor arasındaki farkın eksper raporunda yazılmayan kalemler ile uygulanan iskonto kaynaklandığı, dava konusu araçtaki hasar miktarının 161.900,00 TL olduğu, dava konu aracın daha öncesine ait hasar kaydının bulunmadığı, kasko değerinin 183.361,00 TL olduğu, internet satış fiyatları ve piyasa araştırması sonucunda aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 160.000,00 TL olduğu, sovtaj değerinin 81.500,00 TL olduğu, aracın onarımının ekonomik olmayacağı, pert total işlemine tabi tutulması gerektiği, davacının gerçek zararının 78.500,00 TL olduğu tespit edilmiş olup, davacı tarafça bedel arttırım dilekçesiyle, talep miktarının 78.500,00 TL'ye yükseltildiği, mahkemece bilirkişi raporu hükme esasa alınarak davanın kabulüne karar verildiği görülmektedir.
Davalı şirketler ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması davacıyı bağlamayacak olup, davalı taraf iskonto indirimi yapılmadan, davacının gerçek zararından sorumludur. Hüküm kurmaya, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporunda fahiş hesaplama yapılmamış olmasına, iskontosuz hesaplama yaparak, gerçek zararın tespit edilmiş olmasına göre, ilk derece mahkemesince, raporun benimsenerek, davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamakla, davalı vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
İstinaf kanun yoluna başvuranların dilekçelerinde yer verdikleri itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden istinaf karar harcı olan 2.254,23 TL'den peşin alınan 564,00 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.690,23 TL'nin davalı ... ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline,
3-Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden istinaf karar harcı olan 3.108,10 TL'den peşin alınan 1.340,50 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.767,60 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş. 'den tahsiline,
4-İstinaf başvurusu nedeni ile davalıların yaptıkları giderlerin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.05.01.2022