T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1010
KARAR NO: 2021/1612
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/10/2018
NUMARASI: 2015/390 Esas 2018/1179 Karar
DAVANIN KONUSU: Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 30.12.2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 30.12.2021
İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.10.2018 tarih 2015/390 Esas 2018/1179 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, davalıların sürücüsü, uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralayanı, trafik sigortacısı ile kasko sigortacısı olan aracın 28.08.2014 tarihinde müvekkilinin araçtan indiği sırada trafiği aksatacak şekilde şerit değiştirerek müvekkiline çarptığını ve yaralanmasına sebebiyet verdiğini, kazaya sebebiyet veren aracın ... 'nin mülkiyetinde olduğunu, olay tarihinde davalı ... şirketi tarafından 36 aylık uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralandığını, müvekkilinin kaza anında kolundaki saatin kırıldığını, üzerindeki elbise ve ayakkabıların parçalandığını ve kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin kol ve bacağında meydana gelen kırıklar sebebiyle, bacağındaki ve dizindeki ağrıların, alçı ve ateller sebebiyle tek başına halledemediğini, bu nedenle başkasının sürekli yardımına muhtaç olduğunu, müvekkilinin bankacı olduğunu, kaza sebebiyle 3 ay boyunca işe gidemediğini, müvekkilinin yaşağı kaza sebebiyle işini kaybettiğini ve ekonomik geleceğinin de sarsıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden işleyen faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş vekili, meydana gelen zararın öncelikle trafik sigortasından karşılanması gerektiğini, müvekkili şirkete sigortalı aracın ihtiyari mali mesuliyet poliçesinin yapıldığını, sigortalı aracın sürücüsünün kusurlu olduğunun ve maddi zararın ispatlanması gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüdü oluşmadığından faiz isteminin haksız olunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili aracın, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile aracın ... A.Ş tarafından işletilirken bir zarar ortaya çıkması rizikosuna karşı sigorta ettirildiğini, ancak aracın işleteninin ... Ltd Şti olduğunu, işletenin değişmesi söz konusu olup poliçenin kendiliğinden ortadan kalktığını araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı .... Şti vekili, sigortalı araç sürücüsünün davalı şirket ile hiçbir irtibatı bulunmadığını, davacının KTK 'ya aykırı olarak ana artere ait bir yolda aracını durdurmasının, araçtan inmesinin ve trafik güvenliğini tehlikeye sokmasının kendi kusuru olduğunu, davacının çoklu araç çarpışmasına sebebiyet vererek ikinci kez kendi kusuru ile trafik güvenliğini tehlikeye attığını ve asli kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili, kazanın oluşumunda asıl kusurun trafik kurallarına uygun olmayacak yerde ve şekilde durarak aracın sol tarafından inmeye çalışan davacıda olduğunu, kazanın müvekkilinin şerit değiştirmesi nedeniyle değil de, davacı sürücünün durulmaması gereken yerde durması ve inilmemesi gereken yönden inmeye çalışması nedeniyle olduğunu, davacının zararlarının uygun ve inandırıcı delillerle ispatı gerektiğini, istenen manevi tazminat miktarının yüksek bir miktar olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, doktrinde ve Yargıtay'ın uygulamalarına göre kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde kira sözleşmesinin uzun süreli olması ile araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunmasının gerektiği, davaya konu kazaya neden olan dava dışı ... A.Ş’nin maliki olduğu aracın 36 ay süreyle davalı ... Şti tarafından kiralandığı, dava dışı malik şirketin işletenlik sıfatının kalmadığı, kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının davalı ... Ltd. Ştinde olduğu, kazanın oluşumunda davacının ve davalı sürücünün % 50'er oranında kusurlu olduğu, ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen raporda davacının meslekte kazanma gücündeki azalma oranının rapor tarihindeki yaşına göre de % 14,1 ve tıbbi iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 3 ay olarak bildirildiğ, davacı vekilinin sunduğu 27.04.2018 havale tarihli dilekçesi ile ve duruşmada davalılardan ... Sigorta Şirketi ile sulh olduklarını, sulh anlaşması gereğince maddi tazminata yönelik talepleri bakımından davanın konusuz kaldığını davalılardan vekalet ücreti ve yargılama gideri talebi olmadığını, manevi tazminat taleplerine ilişkin davanın diğer üç davalıya karşı devam ettiğini, davalı ... Sigorta, ... ...'dan manevi tazminat yönünden talepleri olduğunu bildirdiği, maddi tazminat davasının konusu kalmadığı, trafik kazası sonucu davacının bedensel bütünlüğünün bozulması nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği tarih ve paranın alım gücü, davacının kazadaki %50 kusur oranı, yaralanmanın ve maluliyetin boyutu göz önünde bulundurularak, davacı için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir miktar manevi tazminat takdiri gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat davasının konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ştinden kaza tarihi olan 28.08.2014 tarihinden , davalı ... Sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 01.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, müvekkili şirketince sigortalı araca ihtiyari mali mesuliyet poliçesi yapıldığını, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1.maddesinde “Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder." şeklinde düzenleme bulunduğunu, ihtiyari mali mesuliyet sigortası, zorunlu trafik poliçesi ile aynı risklere karşı teminat sağlamakta olup, zorunlu trafik poliçesinin yetersiz kaldığı durumlarda devreye girdiğini, müvekkili tarafından düzenlenen düzenlenen ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi (imm) ile hiçbir şekilde ek teminat ile manevi tazminat teminat altına alınmadığından, manevi tazminat konusundaki taleplere ilişkin olarak da müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir hukuki sorumluluğunun olmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın manevi tazminat yönünden kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle karşı aracın sürücüsü, uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralayan şirketi, trafik sigortacısı ile kasko sigortacı şirketinden maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle maddi tazminat davasının konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... Şti ile ... Sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1.maddesinde “Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Bu nedenle ihtiyari mali mesuliyet sigortası, zorunlu trafik poliçesi ile aynı risklere karşı teminat sağlamakta olup, zorunlu trafik poliçesinin yetersiz kaldığı durumlarda devreye girmektedir. Manevi tazminat zorunlu mali mesuliyet sigortası teminatı dışındadır. Eldeki davada karşı aracın kasko sigortacısı davalı ... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen uzun süreli genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ve eklerinde, ihtiyari mali mesuliyet, kasko, ölüm, sürekli sakatlık, tedavi masrafları, mali mesuliyet, hukuksal koruma teminatları verilip manevi tazminat teminatı verilmediğinden talep edilen manevi tazminatın ihtiyari mali mesuliyet sigortasının teminat kapsamı dışında kalması nedeniyle davalı .... Sigorta Şirketinin manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığı halde mahkemece bu husus gözetilmeksizin davalı ... Sigorta Şirketinin de manevi tazminattan işleten ve sürücü ile birlikte müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı haklı bulunmuştur.
Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının sadece manevi tazminat kısmı kaldırılarak manevi tazminattan davalı ... sigorta şirketinin sorumlu tutulmaması yönünde yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş, yasa gereği hükmün diğer kısımları aynen tekrar edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.10.2018 tarih 2015/390 Esas 2018/1179 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Maddi tazminat davasının konusuz kalması nedeniyle esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Manevi tazminat davasının davalılar ... ile ... Şti yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Manevi tazminat davasının davalı ... Sigorta Şirketi yönünden REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.024,65 TL harcın, peşin alınan 1.716,29 TL 'den mahsubu ile bakiye 691,64 TL 'nin talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen bölüme göre AAÜT 10/2 mad gereği 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ile ... Şirketine verilmesine,
Davalı ... Sigorta Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T 10/3. maddesi gereğince 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Şirketine verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ilk dava gideri harcı 1.056,45 TL 'nin davalılar ... ile ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 2.772,10 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre hesaplanan 415,81 TL nin davalılar ... ile ... Ştinden alınarak davacıya verilmesine, geriye kalanın davacı üzerinde bırakılmasına
Davalı ... Şti tarafından yapılan 45,00 TL nin davanın red oranına göre hesaplanan 38,25 TL nin davacıdan alınarak davalı ... Şti'ne verilmesine, geri kalanın davalı üzerinde bırakılmasına
Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Davalı ... Şti tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde bu davalıya iadesine,
Davacı taraf maddi tazminat yönünden vekalet ücreti istemediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf yoluna başvuran davalı ... Sigorta Şirketinin ödediği istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan 98,10 TL istinaf yoluna başvuru harcı istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.30.12.2021