T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/2386
KARAR NO: 2021/1049
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14.02.2018
NUMARASI: 2016/1337 E. 2018/164 K.
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 24.09.2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 24.09.2021
İzmir 4..Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.02.2018 tarih 2016/1337 E. 2018/164 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, ... Caddesi No: ... ... –... adresinde faaliyet gösteren ... Alışveriş Merkezinde yer alan elektronik cihaz ve makinelerin, müvekkil sigorta şirketi tarafından ... nolu ‘Makine kırılması Sigorta Poliçesi’ ile 17.03.2015 – 17.03.2016 tarihleri arasında .... A.Ş. adına sigortalandığını, Sigortalıya ait işyerinde bulunan soğutma sistemine ait MC-Quay marka, MHP 215-2STR407 model, ... seri nolu kompresörün 16.06.2015 tarihinde beslendiği enerji hattında meydana gelen voltaj dalgalanması sebebiyle arızalandığını, Teknik Servis Raporunda; ‘Soğutma grubu evaparatör devresi pompalarından bir tanesinin voltaj dalgalanması kaynaklı ani ve beklenmedik bir şekilde termik açarak durmasının anlık olarak sistemde gerekli su debisinin sağlanamamasına sebep olmuş ve soğutma grubuna ait 1 nolu kompresör devresinde sıvı (likit) oluşması sonucu kompresörde mekanik hasar oluşturmuş ve bu mekanik hasarla beraber kompresör sargısı yanmıştır’ tespitinde bulunulduğunu, söz konusu hasar nedeniyle sigortalı cihazda, hasarın niteliği ve miktarının tespiti için 5684 sayılı Sigortacılık kanunun 2. Maddesi uyarınca bağımsız ve uzman eksper tarafından yapılan ekspertiz çalışması sonucu hazırlanan raporda da aynı yönde görüş belirtilerek hasarın şebeke gerilimindeki dalgalanma sonucu oluştuğunun tespit edildiğini, makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarının 1-d maddesinde yer alan hüküm ile poliçeye istinaden ödeme yapan müvekkilinin söz konusu hasar tazminatını kusurlu ve sorumlu davacı şirketten rücu edebileceğini, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 31/2-k maddesinde; ‘İlgili mevzuat çerçevesinde, sistem işletmeciliğinden kaynaklanan ve elektrik enerjisinin kalitesizliğinden ve/veya kesintilerinden doğduğu tespit edilen zarar ve hasarları tazmin etmek’ düzenlemesi ile, yine Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 2. ve 11. maddesinde ise; hizmet sağlayıcının tüketicilere yeterli, kaliteli ve sürekli hizmet sağlaması gerektiğinin belirtildiğini, ekspertiz raporu ile tespit edilen 9.076,91 USD hasar tazminatının müvekkili tarafından 17.06.2016 tarihinde sigortalı firmaya ödendiğini, davalının belirtilen hasardan sorumlu olması sebebiyle müvekkilince sigortalıya ödenen tazminatın tahsilini talep ettiklerini, sigortalının, davalı şirketin sağladığı elektrik hizmetinin kullanıcısı olduğunu, sigorta tazminatını ödeyen müvekkil şirketin, ödenen tutara göre sigortalının tüm dava ve talep haklarını devir ve temlik aldığını, davalı tarafa yapılan müracaattan bir sonuç çıkmaması üzerine bu davayı açmak zorunda kaldıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 9.076,91 USD tazminat bedelinin ödeme tarihi olan 17.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili, davacının sigortalısı ... A.Ş. mülkiyetindeki ... ...Alışveriş merkezinin K-3153 ve K-3153/A nolu 2 adet 1600 KVa gücündeki trafodan beslendiğini, kendine ait özel trafo üzerinden enerji alan abonelerin, trafo merkezlerinin bakımı ve onarımı müvekkil şirket sorumluluğunda olmadığını, bu tür abonelerin ‘YG İşletme Sorumluluğu’ belgesi bulunan serbest bir elektrik mühendisi ile sözleşme yaparak trafo merkezinin işletilmesini, periyodik bakımını, manevraların yürütülmesini sözleşmeyi imzalayan elektrik mühendisine yaptırmak zorunda olduğunu, elektrik dağıtım hatlarının adeta bir örümcek ağı gibi birbirine bağlantılı hatlar olduğunu, davacının sigortalısının da bağlantı yaptığı fiderden enerji alan diğer abone ve kullanıcılardan şikayet gelmediğini, davacının sigortalısına ait özel trafoların ... TM’den çıkan ... fiderinden enerji aldığını, bu fider üzerinden ... AVM’ne ait 2 adet, ... AVM’ne ait 2 adet ve ... AVM’ne ait 1 adet özel trafonun daha beslendiğini, davacının enerji aldığı ... fiderinde hasarın meydana geldiği öne sürülen 16.06.2015 tarihinde herhangi bir orta gerilim arıza kaydına rastlanmadığını, davacı tarafın sigorta eksper raporunun müvekkil şirketi bağlamadığını, voltaj dalgalanması konusundaki sigorta eksperinin tespitinin yetersiz bir bakış açısı ve irdelemeden öteye geçemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere; arızanın dava dışı sigortalının elektrik aldığı davalıya ait orta gerilim şebekesindeki voltaj dalgalanmasından kaynaklanmadığı, dava dışı sigortalının şebekeden beslenmekle birlikte kendisine ait iki adet özel trafosunun bulunduğu, sigortalıya ait zarar gören kompresörün yaşı ve kullanım ömrü nazara alındığında mekanik aksamındaki arızalardan kaynaklanmış olabileceği, bu durumda zarar ile davalıya ait orta gerilim şebekesi ve dolayısıyla elektrik dağıtım hizmeti arasında illiyet bağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, dosyaya sunulan ekspertiz raporunun delil niteliğinde olduğunu, arıza sebebiyle alınan soğutma raporu ve ekspertiz raporunun mahkemece dikkate alınmadığını, dosya kapsamında hasara sebep olan voltaj dalgalanmasının tespitinin yapılmaya dahi çalışılmadığını, AVM lere bu tespitin yapılması için arıza oluşup oluşmadığının sorulmadığını, voltaj dalgalanması olup olmadığının ancak AVM lere yapılan yazışma sonucu belirleneceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte abonelerin bakım, manevra ve arızaların gidermekle yükümlü olduğu kabul edilse bile elektrik piyasa lisans yükümlülüğü çerçevesinde davalı sorumluluğunun devam ettiğini, davalı şirketin elektrik dağıtım işlemlerinden dolayı TBK 69 maddi uyarınca kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, sigortalının ise kusur sorumluluğunun mevcut olduğunu, davalının sorumluluğunu kaldıracak nitelikte ağır bir kusurun söz konusu olmadığını, eksik bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, sigortalı iş yerindeki aletlerin zarar görmesinin davalının kusurundan kaynaklanmadığına karine teşkil etmeyeceğini, sigortalının da kusurlu olduğunu ispatlayamayacağını, aynı hattan enerji alan tüm elektronik cihazların hasara uğramasının beklenilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, iş yeri sigorta poliçesine istinaden davacı sigortacının dava dışı sigortalısına ödediği zararın davalıdan rücuen tahsili istemlidir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Sigortalının iş yerindeki makinelerin arızalanması üzerine başvuruya dayanılarak hasar dosyası açılmış olup, düzenlenen ekspertiz raporunda teknik servisin yapmış olduğu incelemelerde; soğutma grubu ebaparatör devresi pompalarından bir tanesinin voltaj dalgalanması kaynaklı ani ve beklenmedik bir şekilde termik açık durarak anlık olarak sistemde gerekli su debisinin sağlanılmasına sebep olduğunu ve soğutma grubuna ait 1 nolu komprasör devresinde sıvı oluşması sonucu kompresörde mekanik hasar oluştuğunu, hasar ile beraber sargılarının da yanmış olduğunu " tespit ettikleri, yapılan incelemede iş yerindeki 2001 yılı imali soğutma sisteminin hasarlandığının tespit edildiği, mahalinde yapılan incelemeler ilgiil ve yetkililer ile yapılan görüşmelerden sigortalı işletmenin bulunduğu bölgede şebeke elektriğinde yaşanan ani voltaj dalgalanmalarına bağlı olarak teknik servisin belirttiği olay ve hasarın meydana geldiği, soğutma sistemine ait gerekli bakım formlarının talep edilmesine rağmen sigortalı tarafından ibraz edilmediği, ancak bakımların yapıldığı ve gerekli donanım ve ekipmanlarının mevcut olduğunun yetkiliden öğreildiğinin belirtildiği görülmektedir.
İlk derece mahkemesince elektrik mühendisi bilirkişiden alınan raporda, sigortalı iş yerinin ... Alışveriş Merkezinde bulunduğu, elektirik aboneliri sözleşmesi ile hat şeması incelendiğinde ... alişveriş merkezinin iki adet güç trafosunun bulunlduğu, bu trafolara göre elektrik aboneliği olduğunu, söz konusu trafoların orta gerilim fideri üzerinden enerji aldığı, bu orta gerilim fideri üzerinden sadece ... AVM ye ait trafoların değil ... AVM'ye ait 2 adet ... AVM'ye ait 2 adet ve ... AVM'ye ait 1 adet özel trafonun da beslendiğinin görüldüğü. Davacının sigortalısı olan şirketin kendisine ait güç trafoları için gerekli enerji bağlantısını, davalının orta gerilim şebekesinden yaptığı, davalı şirket tarafından davacı sigortaya 12.07.2016 gönderilen yazıda sigortalının bulunduğu bölge ve civardaki elektrik şebekesindeki hasar oluşturabilecek nitelikle herhangi bir arıza kaydına rastlanılmadığının belirtildiğinin görüldüğü, kendisine ait özel trafo üzerinden enerji alan abonelerin bağlantı noktasından itibaren enerji nakil hatlarının ve trafo merkezlerinin işletilmesi, bakımı , orta gerilim manevralarının yapılmasının davalının sorumluluğunda olmadığı, bu tür abonelerin belgesi bulunan serbest elektrik mühenisiyle sözleşme yaparak trafo merkezinin işletilmesi, manevralarının yürütülmesini yaptırmak zorunda olduğunu, davalının sorumluluğu bulunmadığı, incelenen ... aş den alınan ve dosyadaki belgelerden 16.06.2015 tarihinde ...'e ait trafoda bir arıza ihbarı alınmadığı, bu bölgede bir orta gerilim arızası ya da kesintisinin olmadığının anlaşıldığı, voltaj dalgalanmasından zarar meydana gelmiş olsaydı aynı gerilim ile beslenen alışveriş merkezindeki diğer elektrik cihazlarda da benzer arızaların meydana gelmesinin kaçınılmaz olduğu, arızalanan komprasör cihazı 2001 yılı imalatı olup olay tarihi itibariyle 14 yıldır kullanıldığı, komprasörlerin dönen -sürtünen ve aşınan parçalardan meydana gelen mekanik cihazlardan olduğundan kullanım ömürlerinin sınırlı olduğu, faydalı ömrünün 10 yıl olarak belirlendiği, arızalanana komprasör ve buna bağlı yanan elektrik motorunun faydalı ömrünü doldurmuş olduğu, doğal yıpranma sonucu arızalanmış olabileceği görüşüne varıldığı, motorların yanmasını önlemek amacıyla korunması gerektiği, ancak sigortalı tarafından yapılmadığı, arızanın voltaj dalgalanmasından kaynaklanmadığı görüş olarak bildirilmiştir.
Her ne kadar ilk derece mahkemesince yazışma yapılarak olay tarihinde bölgede voltaj dalgalanması olup olmadığı araştırılmamış ise de bilirkişi tarafından ... aş nin arıza ve ihbarlara ilişkin tutanak ve belgeleri ve dosyaları incelenerek olay tarihinde voltaj dalgalanması olmadığının tespit edilmiş olması, hükme esas alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı denetime elverişli dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun ve hüküm kurulmaya elverişli olması nedeniyle davacı vekilinin raporun hükme esas alınmasını, delillerin toplanmadığına ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamı, bilirkişi raporu değerlendirildiğinde, sigortalının iş yerinde bulunan komprasördeki arızanın davalının kusura ve kusursuz sorumluluğuna dayalı herhangi bir sebepten gerçekleştiğinin ispatlanamamış olmasına, zarar gören komprasörün yaşı ve kullanım ömrü nazara alındığında mekanik ömrünün arızadan hasar ve zararının kaynaklanmış olma ihtimalinin bulunmasına göre ilk derece mahkemesince rücu şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmesi yerinde olup, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde değildir.
İstinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 59,30 TL'den peşin alınan 35,90 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 23,40 TL'nin davacıdan tahsiline,
3-İstinaf başvurusu nedeni ile davacının yaptığı giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24.09.2021