T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2071
KARAR NO: 2023/1234
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 15.10.2020
NUMARASI: 2019/388 E. - 2020/598 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak
DAVA TARİHİ: 26.07.2019
KARAR TARİHİ: 20.09.2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 20.09.2023
İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.10.2020 tarih 2019/388 E. - 2020/598 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, ... Şti. davalı yan ... bank ... Şubesi tarafından verilen …. no.lu kredi kartının sahibi olduğunu, Şirket çalışanları ve müşterilerine iş ve eğitim , moral desteği olarak ... Hotel .../... otelde 25.10.2018- 29.10.2018 tarihleri arasında konaklama hizmeti için ... Şti. ile 25.08.2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme çerçevesinde ödemenin bir kısmını ... Kredi kartını kullanmak sureti ile 29.06.2018 tarihinde 55.062.-TL, 06.10.2018 tarihinde 50.000.-TL olarak mail order yolu ile geçekleştirdiğini, konaklama ücretinin 85.000-TL si ise ... kredi kartı ile 11.10.2018 tarihinde mail order yolu ile ödendiğini, Şirket tarafından 25.10.2018 tarihinde ... Şti. tarafından rezervasyon ve ödeme yapılıp yapılmadığı otelden sorulduğunu, otel tarafından rezervasyon ve ödeme yapıldığı bilgisinin alındığını, Şirketin 25.10.2018 tarihinde dolandırıldığını, kredi kartı harcamasının bedelsiz olduğunu öğrendiğini, aynı gün ... bank ... Şubesine müracaat ederek mail order ödemesinin iade edilmesi hususunda dilekçe verdiğini, aynı gün ... Bankasına da 85.000-TL ödemenin iadesi ile ilgili müracaatta bulunduğunu, davalı bankanın ... mail adresinden şirket muhasebe personeli ...’ín mail adresine 25.10.2018 tarihinde paylaşılan bildirimi sonuçlandırmak üzere incelemelerinin devam ettiğini sonuçlandırılarak bilgi verileceği belirttiğini, Şirketin dilekçesi altında belirttiği mail adresi yazılı olduğu halde banka tarafından bu mail adresine bilgilendirme yapılmamış cevap ve verilmediğini, davalı banka ile ...’ín mail ile iletişime geçilmesi hususunda bir bilgilendirme olmamasına rağmen banka kendi insiyatifi ile bu mail adresine cevap verdiğini.31.10.2018 tarihinde aynı mail adresinden kredi kartı harcama itirazı ile ilgili olarak bir kısım belgeler talep edildiğini, mail içeriğindeki yazının bankanın ödeme sistemleri ve direkt bankacılık operasyon bölümü tarafından adi posta ile şirket adresine gönderildiğini, davalı banka tarafından gönderilen belge şirket avukatı olarak tarafımıza iletildiğini, sürecin takibinin istendiğini, mail adresinden istenen belgelerin 01.11.2018 tarihinde davalı bankanın ... mail adresine gönderildiğini, 16.11.2018 tarihinde itirazla ilgili bilgi istendiğini ancak cevap gelmediği, şirketin kendi antetli kağıdına yazıp imzalamak suretiyle 03.12.2018 tarihinde belgeleri bankanın ödeme sistemlerinin direkt bankacılık operasyon bölümü adresine gönderildiğini 07.12.2018 tarihinde davalıya teslim edildiğini, 10.12.2018 tarihinde davalı banka tarafından şirketin ... mail adresine bildirimin 8014736363 no.su ile kayıt altına alındığını en kısa sürede bilgi verileceğinin bildirildiğini, ancak geri dönüş yapılmaması üzerine 2002.2019 tarihinde tekrar mail adresinden durum sorulmuş davalı bankadan cevap beklendiği bilgisi alındığını, ... Bankası 85.000-TL ile ilgili itiraz üzerine harcama tutarının iade edildiğini, ... bank ... şubesi yetkilileri 25.10.2018 tarihinde yapılan kredi kartı harcamasının kayıtlarda gözükmediğini, müracaat edilmesi halinde yardımcı olacaklarını söylediklerini, 31.10.2018 tarihli bilgi ve belge istek mailinin, 17.04.2019 tarihinde bankanın müşteri temsilcisi ... mail adresine iletildiğini, 30.05.2019 tarihinde şirket mail adresine gelen mail yazısında kredi kartı harcama itirazının süresinde yapılmadığını bahisle olumlu sonuçlanmadığı bildirildiğini, Şirketin bankaya keşide ettiği ihtarla 105.062-TL nin iadesini talep ve ihtar ettiğini, ihtar cevabında belgelerin iletildiği mail adresinin hatalı olduğunu 17.04.2019 tarihinde kart hamilinin şubesi aracılığıyla itirazın yönlendirildiğini, belirlenen sürelerin aşılması nedeniyle itiraz hakkı olmamasına rağmen gerekli girişimlerin yapıldığını ancak sonuç alınamadığının bildirildiği, şirketin süresinde itirazda bulunmadığını iddiasının yersiz ve dayanaksız olduğunu açıklanan nedenlerle 105.062.-TL’ nin 25.10.2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı bankadan tahsili ile şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili, davacı yan ile banka arasında akdedilmiş olan Ticari Hizmet Sözleşmesi uyarınca davacı şirkete ... Kredi kartı tahsis edildiğini, Davacı …. no.lu kredi kartı ile dava dışı ... Şti. den otel konaklaması satın almak istediğini, firma ile grup sözleşmesi imzalanmış mail order formu ile 29.06.2018 tarihinde 55.0632-TL ve 06.10.2018 tarihinde 50.000.-TL kredi kartından para çekilmesi talimatı verilmiş ve bu meblağlar çekildiğini, huzurdaki davada davacı dolandırıcılık eylemi ile karşı karşıya kaldığını iddia ettiğinden bu eylemi yapan ... Şti. ne yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenle öncelikle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, kredi kartı ile yapılan bir işlemin ihtilafa dönüşmesi halinde kart sahibi bankanın işlem tutarını işyerine ödeme yapan bankadan geri alma hakkının uluslar arası visa master kart kuralları ile düzenlendiğini, itiraz süresi itirazın nedenine göre değişiklik göstermekte olup iş bu davaya konu mesafeli işlemlerde ise sürenin 120 gün olduğunu, 120 gün kesin bir süre olup kart sahibi banka açısından hak düşürücü nitelikte olduğunu, 121. gün chargeback hakkı ve imkanı ortadan kalktığını, davacı kredi kartı ile satın aldığı 29.06.2018 tarihinde 55.062.-TL ve 06.10.2018 tarihinde ise 50.000.-TL hizmetlerinde sorun olduğunu düşündüğünde 25.10.2018 tarihinde şube kanalı ile harcamaya itiraz ettiğini, 31.10.2018 tarihinde davacı firmanın banka sisteminde kayıtlı .... adresine elektronik posta gönderilerek itiraza konu işlemin incelenmesi amacıyla gerekli bilgi ve belgeler istendiğini, dava can bu e- postaya mutalli olmuş ancak istenen belgeler avukatı aracılığıyla cevap verilemez nitelikte olan posta adresine gönderildiğini, şayet firma avukatı ... e- mail adresinden gelen 31.10.2018 tarihli e- postaya cevap ver yapmış olsa idi kime alanında "Otomatik Mesajdır lütfen yanıtlamayınız" gibi bir ibare çıkmış olacağını, bu evrakların bankaya ulaşmaması üzerine banka ile ilgili birimlerince 11.12.2018 tarihinde yine davacı yanın elektronik postasına itiraza konu harcamanın incelenebilmesi için sistemsel olarak süreci nasıl ilerletebilecekleri yada itiraz formu doldurup bunu ... elektronik posta adresine göndermeleri gerektiği hususu ayrıntılı bir posta ile bildirildiğini, davacı yan bu posta üzerine yine cevap verilemez nitelikle posta adresine bilgi ve belge göndermeye devam etmiş olduğunu ve bankaya ulaşmadığını, davacı yan 120 günlük hak düşürücü chargeback süresinde itirazın incelenmesine sağlayacak evrakları bankaya ulaştırmaması nedeniyle bu hakkını yitirdiğini, bankanın davacının belgeleri ulaştırmamasında hiçbir kusuru olmadığını, bankanın internet sitesinde de konu ayrıntılı bir şekilde anlatılmakta ve aşamalar gösterilmekte ve harcama itirazının hangi posta adresine yazılması gerektiği açıkça yer aldığını, davacı yanın, basiretli bir tacir gibi davranmamış ve itiraz süreci içinde gerekli belgeleri yasal süre içinde bankaya ulaştırmadığını, Nisan 2019 tarihinde davacı firma ile banka personeli arasında başka bir konuyu konuşması esnasında evrakların bankaya ulaşmadığı hususu tesadüfen ortaya çıktığını, bunun üzerine yasal süreler aşılmış olmasına rağmen müşteri memnuniyetini teminen chargeback süreci başlatıldığını ancak her iki işlemde üye iş yeri bankaları tarafından süre geçmesi sebebiyle reddedildiğini, açıklanan nedenlerle davanın ... Şti.ne ihbar edilmesine, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 120 günlük süre içerisinde başvurmuş olması ve davalının başvurunun değerlendirildiğine ve ek belgeler teminine dair beyanı ile buna ilişkin yazışmaları dikkate alındığında davalının sözleşmede kararlaştırılan prosedüre göre başvuru yapılmadığı yönündeki savunmasının kabul edilmediğini, davacı bankanın kendisine yapılan müracaata rağmen gerekli özen ve dikkat ile önlemleri almaksızın davacının rızası hilafına ödemede bulunduğundan dolayı mahkemece tam kusurlu kabul edildiğinden dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunda belirtilen tespitler tarafların beyanları ile birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kabulü ile, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 105.062,00-TL'nin 25/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının gerek tacir olan her iki taraf arasındaki sözleşme gerekse de Uluslararası Visa Master kuralları uyarınca bankaya başvurusunun süresinde ve usulünce yapılıp yapılmadığı noktasında toplandığını, Uluslararası Visa Master Card kuralları uyarınca chargeback işleminin düzenlendiğini, bunun yanında 5464 Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nda ve davacının imzalamış olduğu sözleşmede de bu hususu düzenleyen mevzuat bulunduğunu, sözleşmenin 5.1.1.maddesinin düzenlendiğini, Uluslararası Visa Master Card kurallarına göre kartı çıkaran bankanın kartın kullanıldığı üye işyeri bankasına yasal süre içinde gerekli evraklarla başvuruyu yapmazsa chargeback hakkının düştüğünü, davacının cevap verilemez nitelikteki posta adresine müracaatla bilgi ve belge göndermeye devam ettiğinden postaların hiçbirinin davalı bankaya ulaşmadığını, davacı şirketin davalı bankanın müşterisi olup, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ile düzenlendiğini, bu sözleşmeye ve banka uygulamasına göre tacir/davacının "harcama itirazını" nasıl yapması gerektiği hususunun kendisine bildirildiğini, buna rağmen gayet net ve açık olarak bildirilen yollardan davacının itiraz ve eklerini ulaştırmadığını, "elektronik posta gönderilemez" uyarısı olan postaya mail atarak kendisine düşen görevi zamanında ve doğru olarak yerine getirmediğini, sonrasında da tarafların arasındaki sözleşmeye aykırı yolla ve devam eden itiraz süreci ile bağlantı kurulmayacak şekilde evrakı posta ile gönderdiğini, bu gönderimin şeklinin gerek yasa gerekse taraflar arasındaki sözleşme şartlarına uygun olmadığını, 03.04.2020 tarihli bilirkişi raporunda da yer aldığı üzere davacı yanın basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davacı yanın tacir olmakla imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olduğu gibi basiretli davranmakla da yükümlü olduğunu, şayet davacı yan belgeleri kendisine bildirilen yolla müvekkil bankaya ulaştırmış olsaydı bu zararın doğmayacağını, bu nedenle davacı yanın kusurlu olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, bankacılık işleminden kaynaklı tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Yerel Mahkemece taraf delillerinin toplanıldığı, İzmir 22. İcra Dairesi'nin 2019/9065 Esas sayılı takip dosyasının getirtildiği, taraflar arasındaki sözleşme örneğinin ve ilgili belgelerin dosyaya kazandırılarak dosya üzerinden bankacı bilirkişiye dosyanın tevdii ile bilirkişi rapor ve ek raporunun alındığı, alınan bilirkişi rapor ve ek raporunun dosya kapsamı ile uyumlu, hükme esas almaya ve denetime elverişli mahiyette tanzim edildiği görülmüştür.
Somut olayda, davalı banka ile davacı ... Şti arasında akdedilen Ticari Hizmet Sözleşmesine istinaden davacı şirket yetkilisi ... adına ... no.lu 100.000.-TL limitli Business Kredi Kartı tahsis edilerek kullanıma açıldığı, davacı şirketin ... Hotel ’de grubuyla 26.10.2018-29.10.2018 tarihleri arasında düzenleyeceği toplantı ile ilgili konaklama yapılması için ... Şti. ile 25.06.2018 tarihinde Grup Sözleşmesi imzaladığı, sözleşme kapsamında davalı bankaya ait kredi kartından mail order yolu ile 29.06.2018 tarihinde 55.062-TL, 06.10.2018 tarih ve 50.000-TL ödemede bulunduğu ve bu tutarların davacı şirketin kredi kartı hesap ekstrelerine yansıtıldığını, davacının 25.10.2018 tarihinde konaklama yapılan otele rezervasyon ve ödemenin yapılmadığı bilgisi üzerine aynı tarihte kredi kartını aldığı davalı bankanın .../... Şubesine başvurarak hizmet alamadığından dolayı kredi kartından yapılan 105.062-TL ‘nin iadesini talep ettiği, bunun üzerine davalı banka tarafından ... mail adresinden davacı şirketin bankada kayıtlı ... mail adresine gönderilen 27.10.2018 tarihli mailde, 25.10.2018 tarihinde paylaşılan talebin incelenerek bilgi verileceği belirtilmiş ve ... bank Direkt internet “iletişim” ve ...com’da “ Bize Ulaşın” menüsünden bildirimin güncel durumunu takip edebilirsiniz uyarısında bulunulduğu, 31.10.2018 tarihinde ... mail adresinden davacı şirketin bankada kayıtlı ... mail adresine gönderilen e posta ile ve ... T.A.Ş Genel Müdürlüğü Ödeme Sistemleri ve Direkt Bankacılık Operasyon Bölümü tarafından 31.10.2018 tarihli gönderilen yazıda da kredi kartı itirazına konu ile ilgili belge ve otel yazışmalarının talep edildiği. davacı şirket vekili tarafından 01.11.2018 tarihinde ... mail adresine belgeler gönderilmiş ise de, bu mail adresinin sadece müşteriye bilgi veren e posta adresi olması ve geri dönüş alınamaması nedeniyle belgelerin bankaya ulaşmadığı, ... mail adresinden davacı şirketin bankada kayıtlı ... mail adresine gönderilen 11.11.2018 tarihli mailde "Kredi kartınızdan gerçekleştirilen 06.10.2018 tarihli harcama itirazınız bankaca incelendiği, itiraz işlemlerine ait incelemenin başlatılabilmesi için Direkt Bankacılık Kartlarım-Şifre Güvenlik Ayarları-Kart Harcama itirazı adımlarının ardından kart ve harcama veya nakit çekim işlemlerinin seçilmesi gerektiğinin veya http www... sayfasında yer alan Harcama-İtiraz Formunu doldurarak ... com. e posta adresine gönderilebileceğinin belirtilerek, bu mesaja geri dönüş (raply) yapmanız halinde tarafımıza ulaşmayacaktır. Görüşleriniz için htpp//www...com. adresinden bize ulaşın sayfasını kullanabilirsiniz" uyarısında bulunulduğunu, davacı şirketin belgelerin davalı bankanın ilgili birimine ulaşmadığını öğrenmesi üzerine 03.12.2018 tarihinde belgeler ... T.A.Ş Genel Müdürlüğü Ödeme Sistemleri ve Direkt Bankacılık Operasyon Bölümüne gönderildiği ve 07.12.2018 tarihinde teslim edildiği, itiraza konu belgelerin 07.12.2018 tarihinde alınmasına karşın itiraz sürecinin banka tarafından 17.04.2019 tarihinde başlatılmasına neden olarak davalı banka tarafından itirazın 2. kez bankanın ... Şubesine 12.04.2019 tarihinde yapıldığını, Uluslar arası/Visa Mastercard Kuralları gereği chargeback için 120 günlük sürenin geçmesi nedeniyle üye iş yeri bankaları tarafından itiraza konu tutarların iade edilmediğinin belirtildiği, 25.10.2018 tarihinde itiraz ve belgelerin teslim edildiği 07.12.2018 tarihi arasında 43 gün bulunmakta olup chargeback için belirlenen 120 günlük süre içerisinde olduğu, davalı bankanın 25.10.2018 tarihindeki davacı şirketin talebini itiraz olarak değerlendirmeyerek 12.04.2019 tarihinde tekrar yapılan itirazı dikkate alması nedeniyle davalının chargeback kapsamı dahilinde itiraz ettiği tutarın iadesinin sağlanmadığı, davalı bankanın özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmediği ve kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Ancak, davacı şirketin davalı bankanın ... e posta adresine geri dönüş yapılması halinde taraflarına ulaşılamayacağı uyarısına rağmen bu adresi kullanmak suretiyle belge ve bilgi aktarımında bulunması, bankanın internet sitesinde kredi kartı itirazlarının nasıl yapılacağı yönünde bilgi aktarımının olmasına rağmen bu bilgilerden faydalanmaması nedeniyle sürecin uzadığı dikkate alındığında davacı şirketin de gerekli dikkat ve özeni göstermediği, bu itibarla kusurlu bulunduğu değerlendirilmiş, olayın safahatları, gerçekleşme şekli, meydana gelen zarar miktarı ve tüm dosya kapsamına nazaran Dairemizce yapılan değerlendirmede; meydana gelen zararın oluşumunda alınan bilirkişi rapor ve ek raporları da dikkate alınmak suretiyle davalı bankanın %70 oranında, davacı şirketin ise %30 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.10.2020 tarih 2019/388 Esas 2020/598 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 73.543,40 TL'nin 25.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.023,74 TL harçtan peşin alınan 1.794,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.229,54 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 1.794,20 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 11.766,94 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı, 6,40 TL vekalet harcı, 500,00 TL bilirkişi ücreti ve 249,90 TL tebligat/posta ücreti olmak üzere toplam 800,70 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 560,49 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-İstinaf yoluna başvuranın ödediği istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 148,60 TL başvurma harcı, 19,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 167,60 TL istinaf yargılama giderinin 50,28 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye masrafın davalı üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.