T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1813
KARAR NO: 2024/981
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22.12.2020
NUMARASI: 2020/239 E. - 2020/700 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 15.05.2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 15.05.2024
İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.12.2020 tarih 2020/239 E. - 2020/700 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, 23/07/2019 tarihinde, davalı şirketin ZMMS sigortacısı olduğu, dava dışı ...'e ait ve onun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, dava dışı ...'a ait, dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı kamyonete çarptığını, çarpmanın etkisiyle kamyonetin müvekkiline ait, dava dışı ...'nun sürücüsü olduğu ... yabancı plakalı araca çarptığını, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkiline ait aracın kaza sonrası tamir masrafının Almanya'da bulunan özel bilirkişi bürosu tarafından düzenlenen 29/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda KDV dahil 4.976,00 Euro olarak tespit edildiğini iddia ederek, 4.976,00 Euro maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden temerrüde düştüğü 04.03.2020 tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, ayrıca 575,19 Euro bilirkişi ücretinin fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerine dâhil edilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadığını, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından 9.771,81 TL hasar hesaplaması yapıldığını, müvekkili şirkete aracın onarımı bittikten sonra kazanın ihbar edildiğini, araçta sağlıklı bir tespit yapma imkanının kalmadığını, kusur oranlarının tespiti için ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatlarının teminat dışında kalan hallerden olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın meydana gelmesinde davalı şirket tarafından sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün orta ayırıcı refüjle bölünmüş iki şeritli cadde üzerinde seyri sırasında trafik akımına da dikkat ederek araçlar arası takip mesafesi kuralına uyması, aracın teknik özelliklerine uygun şekilde hareket etmesi gerekirken, yayalara yol vermek amacıyla yavaşlamak durumunda kalan ... plakalı kamyonetin arka kısımlarına çarptığı, kamyonetin ön kısmı ile bu kez davacıya ait aracın arka kısımlarına çarpmasına neden olduğu, KTK 56-c ve 84-d md kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait araçta oluşan hasarın kaza ile uyumlu olduğu, yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam hasar miktarının KDV dahil 4.976,00 Euro olduğu, Almanya'da yaptırılan hasar ekspertiz ücreti olarak ödenen 575,19 Euro bedelin o ülke koşullarına göre makul olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 4.976,00 Euro tazminatın 04/03/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa md 4/a ya göre yabancı paralara yürütülecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 575,19 Euro ekspertiz ücretinin fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı TL olarak davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, poliçe limiti 36.000,00 TL olduğu ilk derece mahkemesince limit gözetilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, limit aşımı bulunduğunu, tazminat hesaplamasında Almanya piyasasının esas alınmasının hatalı olduğunu, zarar görenin aynı zamanda zararı azaltma sorumluluğu da bulunmakla birlikte, davacının aracın onarımını Türkiye’de ve müvekkili şirketin anlaşmalı servislerinde yaptırması halinde onarım bedelinin çok daha az olacağını, kabul anlamına gelmemek üzere karara esas alınan bilirkişi raporunda başvuru sahibi tarafından sunulan eksper raporunun onarım bedelinin tespiti için yeterli sayılarak doğrudan rayiç bedel hesaplamasına gidilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının gözetilmediğini, dosya üzerinde yeterince inceleme yapılmadığını, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla zararın Türk Lirası olarak hesaplanması, aksi halde ise haksız fiilin gerçekleştiği tarihte geçerli olan kur esas alınarak Türk Lirası karşılığı üzerinden karar verilmesi gerekirken, davacı tarafın talebi üzerine fiili ödeme tarihindeki kur karşılığına hükmedilmesinin de yasa ve içtihatlara aykırı olduğunu, davacı tarafın gerçekleşen kaza sonrasında dava tarihine kadar aracını onarmamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davanın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle 3095 sayılı Kanun uyarınca faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, faizin yasal faiz olması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait yabancı plakalı araçta oluşan hasar bedeline yönelik olarak maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekir. (Yargıtay HGK 24.06.2015 tarih 2014/17-28 E. - 2015/1745 K.) 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk Lirası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD 17.05.2018 tarih 2015/8003 E. - 2018/5155 K.) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.
İşletenler ile sigorta şirketi tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarih 2014/9038 E. - 2014/9078 K.)
Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, hasarın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememesine, davalı sigorta şirketi yönünden limiti aşmayacak şekilde dava değerini oluşturan hasar bedeli yönünden yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı üzerinden davalının sorumluluğu cihetine gidilmesine, dava değeri yapılan yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı olan Türk Lirası esas alınarak kabul edilen miktar üzerinden harç ile karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti hesaplanmasına, yargılama giderlerinden olan ekspertiz ücretinin karar tarihindeki Türk Lirası karşılığı üzerinden yargılama giderine dahil edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun kabul edilen dava değeri poliçe limitininin altında kaldığından oran yapılmamasına göre davalı vekilinin bu hususlara ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Ne var ki, gerekçeli kararın hüküm kısmında davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti ile sorumlu olduğunun ve teminat limitinin miktarının açıkça gösterilmemesi doğru bulunmamış olup, davalı sigorta vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerindedir.
Bu durumda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.12.2020 tarih 2020/239 Esas 2020/700 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
2-DAVANIN KABULÜNE, 4.976,00 Euro tazminatın 04/03/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa md 4/a ya göre yabancı paralara yürütülecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı TÜRK LİRASI olarak davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, (Davalı sigorta şirketi poliçe teminat limiti olan 39.000,00 TL ise sınırlı sorumlu olmak üzere)
Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 2.629,28 TL harçtan, peşin alınan 657,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.972,33 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, yürürlükte bulunan AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 719,65 TL başvuru harcı, 550,00 TL bilirkişi ücreti, 102,00 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 1.371,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından Almanya'da yapılan ekspertiz ücretinin yargılama giderinden sayılması gerektiği görülmekle, 575,19 Euro bedelin fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun mad.18/A-13 hükmü uyarınca dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Taraflarca yatırılan gider avansının HMK 333. maddesi uyarınca kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Davalı tarafından ödenen istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf yoluna başvuru harcı ve 5,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 167,60 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 15.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.