T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1644
KARAR NO: 2024/998
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10.02.2021
NUMARASI: 2014/824 Esas 2021/56 Karar
BİRLEŞEN KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/370 ESAS SAYILI DOSYASINDA
ASIL DAVANIN KONUSU: Tazminat
BİRLEŞEN DAVANIN
KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 16.05.2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 16.05.2024
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.02.2021 tarih 2014/824 Esas 2021/56 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi asıl davada davacı ... Şti., birleşen davada davacı kooperatif vekili ve asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
ASIL DAVA : Asıl davada davacı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı ... Kooperatifi arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşmede kısmen nakit bedel ödeneceği, ayrıca kat irtifakında A, D, E, F blokların mülkiyetinin müvekkiline devredileceğinin kararlaştırıldığını, inşaatın tamamlanarak kooperatife teslim edildiğini, üyelerin dairelerine yerleştiklerini, ancak kooperatifin D ve F blokların tapularını devrettiği halde, A ve E blokların tapularını devretmediğini, Karşıyaka ATM 2013/145 E. - 2014/107 K. sayılı dosyasında devredilmeyen taşınmazların bedellerinin tahsili talebiyle açtıkları davada A blok 596.800,00 TL, E blok 511.680,00 TL olmak üzere müvekkili şirketin toplam alacağının 1.108.480,00 TL olduğunun tespit edildiğini, yargılama sonucunda taleple bağlı kalınarak 50.000,00 TL'nin kooperatiften tahsiline karar verildiğini, ilamın İzmir 1. İcra Müdürlüğünün 2014/1950 E. sayılı dosyasında fer'ileriyle birlikte 65.205,00 TL olarak konu edildiğini, bakiye 1.058.400,00 TL'lik bölüm için de Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, takibin kesinleştiğini, ancak davalı kooperatifin üzerinde kayıtlı herhangi bir mal varlığının bulunmadığını, kooperatifin ihtilaflar sonuçlanmadan kötüniyetli olarak müvekkili şirket alacağının tahsilini imkansız kılmak için 22.06.2007 tarihinde ferdi mülkiyete geçtiğini ve dairelerin üyeler adına tescil edildiğini, 31.05.2008 tarihli genel kurul kararı ile yönetim kuruluna A ve E bloktaki bağımsız bölümleri dilediğine satma yetkisi tanındığını, bu tarihte kooperatif yöneticileri olan davalılar ..., ... ve ...'ın A ve E bloktaki bağımsız bölümlerinin tapularını 2008-2009-2011 yıllarında önce kooperatif üyeliği, akrabalık, ahbaplık, arkadaşlık gibi bağları bulunan davalılar ..., ..., ... ve ...'a, daha sonra bu şahıslar kanalı ile A blokun dava dışı ..., E blokun dava dışı ..., ... ve ... isimli şahıslara gerçek değerinin çok altında kötü niyetli olarak devredildiğini, diğer davalılar olan kooperatif üyelerinin de tapu devri yapılması gereken taşınmazların 3. kişilere satışı şeklindeki haksız fiile doğrudan iştirak ettiklerini, sorumluluklarının bulunduğunu iddia ederek, dava konusu alacağın dava dışı kooperatiften, davalılardan ya da sair ilgililerden tahsilinde tekerrür olmamak kaydıyla; İzmir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1950 E. sayılı icra takibi konusu 65.205,00 TL alacağın takip tarihi 03.02.2014 tarihinden, Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı icra takibi konusu 1.058.400,00 TL alacağın takip tarihi 03.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
ASIL DAVAYA CEVAP: Davalılar ... vekili, ...., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde kat karşılığı inşaat sözleşmesinin dava dışı kooperatif tarafından haklı sebeple 18.07.2008 tarihinde feshedildiğini, davanın zamanaşımına uğradığını; Karşıyaka ATM 2008/441 Esas - 2009 406 Karar sayılı dosyası nedeniyle kesin hüküm bulunduğundan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilemsini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı kooperatif vekili, davalının 13/11/2006 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmediğini, davalı şirkete 14/12/2007 tarihli ihtarname göndererek 30/12/2007 tarihine kadar işleri tamamlamasını ihtar ettiklerini, bu sürede işlerin tamamlanmaması üzerine bu kez 24/04/2008 tarihli ihtarname gönderdiklerini, 18/07/2008 tarihli ihtarname ile haklı sebeple sözleşmeyi feshettiklerini, davalı şirket aleyhine eksik işler bedelinin tahsili için Karşıyaka ATM 2008/441 E. 2009/406 K. sayılı dosyasında açtıkları davada 18.484,00 TL'nin reeskont faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, Karşıyaka ATM 2010/44 E. sayılı dosyasında davalı şirketin edimini yerine getirmediğinin belirlendiğini; davalı şirket tarafından müvekkili kooperatife karşı Karşıyaka ATM 2013/145 Esas sayılı dosyasında A ve E blokların tapularının verilmemesi nedeniyle şimdilik 50.000,00 TL'nin tahsilinin talep edildiğini, bu davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın müvekkili tarafından temyiz edildiğini ve henüz kesinleşmediğini, davalı şirket tarafından bu davaya binaen müvekkili kooperatif hakkında Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin sözleşmeden doğan edimlerinin tamamını yerine getirmediğini, müvekkili kooperatifin A ve E blok bedellerini ödememesinin hukuka uygun olduğunu, icra takibinin haksız ve yersiz olduğunu, alacağın 5 yıllık zamanaşımına uğradığını iddia ederek, müvekkili kooperatifin Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, %20 kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP : Davalı şirket vekili, dvacı kooperatifin iddialarının yersiz olduğunu, müvekkilinin sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirdiğini, Karşıyaka ATM 2013/145 E. - 2014/107 K. ile 2014/824 E. sayılı dosyaların sonucunun beklenmesi gerektiğini savunarak davanın reddine, % 20 kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalıların bir kısmının kooperatif yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyeleri, bir kısmının davaya konu edilen 4 adet bağımsız bölümü satın alan üçüncü kişiler olması ve bir kısmının kooperatif üyeleri bulunması ve bu konumları itibariyle alacağın talep edilmesi karşısında, bu talebin ileri sürülüş şekli ve içeriği de gözetildiğinde, pasif dava ehliyetine yönelik itirazın yerinde olmadığı, Karşıyaka ATM 2008/441 E. 2009/408 K. sayılı dosyasında, kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu işin büyük oranda yapıldığı, eksik ve ayıplı işler bedeli 44.700,00 TL'den imalat bedeli 26.216,00 TL çıkarıldığında bakiye 18.484,00 TL'nin yükleniciden tahsiline karar verildiği, bu kararın 23/05/2012 tarihinde kooperatif tarafından Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğünün 2012/3546 E. sayılı dosyası ile takibe konulduğu; Karşıyaka ATM 2010/44 E., 2013/374 K. sayılı kararı ile 2008/441 E. - 2009/408 K. sayılı dosya kapsamı dışında yer alan yükümlülükleri nedeniyle kooperatifin Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğünün 2009/3935 E. sayılı dosyası ile talep ettiği 33.978,31 TL alacağa yüklenicinin itirazının iptaline karar verildiği; yüklenicinin inşaattaki eksik işler bedeli borçlarının bulunması yaptığı işin değerine ya da oranına göre alacağının olmadığı anlamında yorumlanamayacağı, Karşıyaka ATM 2013/145 E. sayılı dosyasında 2008/441 E. 2009/408 K. sayılı kararın 23/05/2012 tarihinde kesinleştiğinden bahsedilerek yüklenicinin alacağının tespiti ile kısmen tahsiline hükmedildiği ve tarafların da kısmen kendi aralarında akdettikleri 12/05/2014 tarihi protokol ve kısmen Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/234 E.sayılı kararı ile alacak ve borçlarını takas ettikleri anlaşıldığından, bir kısım davalılar tarafından asıl davada, kooperatif tarafından birleştirilen davada ileri sürülen kesin hüküm itirazlarının yerinde olmadığı; Dava konusu borcun asıl borçlusunun birleştirilen dosyada davacı kooperatif olduğu, kooperatife karşı zamanaşımı süresinin kooperatifin sözleşmenin ileriye yönelik feshi ve alacak istemi ile yüklenici aleyhine açtığı 2008/441 E. sayılı davanın kesinleştiği 23/05/2012 tarihinde başlayacağı, asıl dava dayanağı icra takip tarihleri 2014 yılı esas alınsa dahi 2-5 yıllık sorumluluk zamanaşımının ve 1-10 yıllık haksız fiil zamanaşımının sona ermediği, bir kısım davalılar tarafından asıl davada ve kooperatif tarafından birleştirilen davada ileri sürülen zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı; Karşıyaka ATM 2013/145 E. - 107 K., sayılı dosyası ile davacı yüklenici tarafından kooperatifin kat karşılığı tapu devrini yapmayı taahhüt ettiği halde tapu devrini yapmadığı için A ve E blokların bedellerinden fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 50.000,00 TL'nin tahsilini istediği, davanın kabulüne, 50.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte kooperatiften tahsiline karar verildiği ve kararın 05/12/2018 tarihinde -eldeki yargılama sırasında- kesinleştiği, davacı yüklenicinin İzmir 1. İcra Müd. 2014/1950 E. sayılı dosyasında alacağı takibe koyduğu, Karşıyaka 2. İcra Müd. 2014/2119 E. sayılı dosyasında 50.000,00 TL'den bakiye kısmın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, kooperatifin sözleşmeyi 18/07/2008 tarihinde feshettiği, ancak kat karşılığı inşaat sözleşmesinin mahkeme kararı olmaksızın tek taraflı feshedilemeyeceği, fesih beyanının geçersiz olduğu, sözleşmenin feshi tarihinin 2008/441 E. sayılı fesih davası kararının kesinleştiği 23/05/2012 olarak kabul edilmesi gerektiği; Karşıyaka ATM 2013/145 E. - 2014/107 K. sayılı dosyasının açılış tarihinin 23/07/2012 olduğu, fesih davasının kesinleşmesinden hemen sonra yüklenicinin alacak davası açmış olduğu, davacı yüklenicinin 2013/145 E. sayılı davayı açmadan önce kooperatife ihtarname çekmediği, bu nedenle de anılan davada alacağın dava tarihinden itibaren faizi ile tahsiline karar verildiği, A ve E bloklarının değerlerinin fesih davasının sonuçlanmasından 2 ay sonra kendisinin açtığı alacak davasının açıldığı 23/07/2012 tarihli değerlerinin toplamından aynı davada tahsiline karar verilen ve ayrı icra takibine konu yaptığı 50.000,00 TL'yi düşerek kalan bedeli icra takibi ile kooperatiften talep etmesinin hukuka uygun olduğu; davacı yüklenici ile birleştirilen dosyada davacı kooperatif arasında akdedilen kat karşılığı inşaat sözleşmesinde işin bedeli olarak yükleniciye bir miktar nakit ödeme ve o tarihteki mevcut hali ile A ve E blokların yükleniciye bırakılmasını kabul ettiklerine göre bu blokların arsalarının inşaatla birlikte değerinin esas alınması gerektiği; Birleştirilen dosyada davacı kooperatifin 13/11/2008 tarihinde 2008/441 E. sayılı ilk fesih davasını açmasından sonra kooperatif ile yüklenicinin birbirlerine doğrudan herhangi bir ödemede bulunmadıkları, ilk derece mahkemesi kararı ile yukarıda belirtilen dava dosyalarında hükmedilen alacaklarını karşılıklı mahsuplaştıkları, bu bağlamda davacı yüklenici ile birleştirilen dosyada davacı kooperatif arasında 12/05/2014 tarihli protokol akdedildiği, bu protokol ile Karşıyaka ATM 2010/44 E. sayılı dosyasında yükleniciden tahsiline karar verilen ve protokol tarihi itibariyle 51.113,94 TL olan Karşıyaka 3. İcra Müd. 2009/3935 E. sayılı icra dosyası kooperatif alacağının, yine Karşıyaka ATM 2013/145 E. sayılı dosyasında kooperatiften tahsiline karar verilen ve protokol tarihi itibariyle 60.698,24 TL olan İzmir 1. İcra Müd. 2014/1950 E.sayılı icra dosyası alacağının karşılıklı takas ve mahsubunun kararlaştırıldığı, bu dosyada protokol tarihi itibariyle yüklenicinin 9.584,00 TL alacağının kaldığının kabul edildiği, Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/234 E. - 369 K. sayılı kararı ile 23/05/2014 tarihi itibariyle Karşıyaka ATM 2008/441 E. sayılı kararı ile davacı yükleniciden tahsiline karar verilen 34.893,53 TL kooperatif alacağının yüklenicinin kooperatif aleyhine yaptığı Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı 1.058.400,00 TL istemli yüklenici alacağından mahsubuna karar verildiği, kooperatifin alacağı kapanmakla birlikte yüklenicinin alacağının icra masrafları ve vekalet ücretleri ile 23/05/2014 tarihi itibariyle 1.113.180,00 TL ve 03/03/2014 tarihi ile 23/05/2014 tarihleri arasındaki 81 günlük 11,75 oranında 27.600,00 TL ticari faiz tutarı ile birlikte bu tutarın 1.140.780,00 TL olduğu, bu miktardan mahsup edilen 34.893,53 TL düşüldüğünde 1.105.886,47 TL yüklenici alacağının kaldığı; davacı yüklenicinin 23/05/2014 tarihi itibariyle toplam 9.584,00 + 1.105.886,47 = 1.115.470,47 TL tutarında alacağının bulunduğu; kooperatifin ferdi mülkiyete geçtiği, üyelerin dairelerinin tapuda adlarına tescilinin sağlandığı, A bloktaki 15 ve 16 nolu bağımsız bölümlerin tapularının 18/12/2008 tarihinde kooperatif tarafından ... adına ferdileşme yolu ile tescil edildiği, A bloktaki bağımsız bölümlerin kooperatif ve ... tarafından 26/11/2008 tarih 11900 yevmiye ile 1/3 ..., 1/3 ..., 1/3 ... adlarına her bir bağımsız bölümün 1.666,07 TL sına satış yolu ile devredildiği; davacı ve davalı ...'ın ve ...'nun kabulüne göre E bloktaki 15 ve 16 nolu bağımsız bölümlerin tapularının da kooperatif tarafından ... adına ferdileşme yoluyla tescil edildiği, bilahare kooperatif ve ... tarafından 28/11/2008 de ...'ya tapu devirlerinin yapıldığı, ...'nun 29/04/2011 tarihinde A bloğu dava dışı ...'a 4495 yevmiye ile, E bloğu 27/05/2009 tarihinde 5650 yevmiye ile dava dışı ..., ..., ...'e tapuda sattığı, A blok 15 ve 16 nolu bağımsız bölümlerin her birinin rayiç değerlerinin 2008 yılı itibariyle 30.462,00 TL, 2012 yılı itibariyle 37.300,00 TL; E blok 15 ve 16 nolu bağımsız bölümlerin her birinin rayiç değerlerinin 2008 yılı itibariyle 26.140,00 TL, 2012 yılı itibariyle 31.980,00 TL olduğu, taşınmazın satışına ilişkin 31/05/2008 tarihli birleştirilen dosyada davacı kooperatif genel kurul kararı ile "...A ve E bloklarındaki 2 ile 16 numaraya kadar olan meskenlerin her birinin asgari 5.000,00 TL bedelle...satmaya yönetim kuruluna..." yetki verildiği, ..., ... ve ...'un kooperatif üyeleri olmadıkları, bunların dışındaki genel kurula katılan tüm üyelerin asaleten veya vekaleten olumlu oy kullandıkları; davalılar ..., ..., ...'un genel kurul kararının alındığı tarihte yönetim kurulu üyeleri ve taşınmazları satan kişiler oldukları, aynı dönemde davalılar ... ve ...'ın denetim kurulu üyeleri oldukları, bu üyelerin taşınmazların yüklenici dışında birilerine satıldığını bilmediklerinin düşünülemeyeceği, kooperatif yönetim kurulu olarak kooperatif işlerinin yönetimi için gereken titizliği göstermedikleri, basiretli tacir gibi davranmadıkları, kendi kusurlarından doğan zararlardan yönetim kurulu üyeleri sıfatıyla şahsen sorumlu oldukları, keza, denetçilerin de, kanun ve ana sözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri gereği gibi yapmamaları, sözleşmeye ve hukuka aykırı olarak yapılan işlemlerden doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat edemedikleri için zarardan müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığı; A blok 15 ve 16 nolu bağımsız bölümlerin davacı yükleniciye ait olduğunu bilmelerine rağmen kooperatif yöneticileri ile birlikte ...'in 26/11/2008 tarih 11900 yevmiye ile 1/3 ..., 1/3 ..., 1/3 ...'a her bir bağımsız bölümü 1.666,07 TL sına satış yolu ile devrettiği; satış bedelinin rayiç fiyattan düşük olması, tapu devir işlemleri arasındaki süre ve kooperatif yöneticileri ile ilgili yakınlıkları ve duruşmadaki tevil yollu ikrarları dikkate alındığında kooperatif yöneticileri ile el ve işbirliği içerisinde davacı şirketi zarara uğratmak, kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre yükleniciye ait olması gereken taşınmazın tapudan hak sahibi davacı yükleniciye devrinin engellenmesi amacıyla böyle bir işlemin yapıldığı; nitekim davacı şirketin birleştirilen dosyadaki davalı kooperatif hakkındaki icra takip dosyalarında herhangi bir tahsilat yapamadığı, yine E bloktaki 15 ve 16 nolu bağımsız bölümlerin tapularının da kooperatif tarafından ... adına ferdileşme yoluyla tescil edildiği, bilahare kooperatif ve ... tarafından 28/11/2008 de ...'ya tapu devirlerinin yapıldığı, ...'nun 29/04/2011 tarihinde A bloğu ...'a 4495 yevmiye ile, E bloğu 27/05/2009 tarihinde 5650 yevmiye ile ..., ..., ...'e tapuda sattığı, burada ise aynı sebeplerle ...'in ve ...'nun kooperatif ile el ve işbirliği içerisinde davacı şirketi zarara uğratmak amacıyla böyle bir işlemi yaptıkları; haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu bulunan davalı ...'in ve davalı ...'nun sorumluluk tutarlarının kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshinin kesinleştiği 2012 yılı itibariyle 2x37.300,00 = 74.600,00 TL ve 2x26.140,00 = 52.280,00 TL olmak üzere toplam 126.880,00 TL olduğu; davalılar ... ile ... mirasçılarının (... ve ...) bu tutarın (2x37.300,00=) 74.600,00 TL lik bölümünden sorumlu oldukları, bu davalıların belirlenen tutarların dışında davacı şirketi zarara uğrattıkları hususunun ispatlanamadığı ve fazlaya ilişkin istemin yersiz olduğu; bunun dışında kalan kooperatif üyeleri davalılar (...., ..., ..., ...., ..., ..., ... mirasçıları (... ve ...), ..., ..., ..., ..., ..., ...)ın sırf kooperatif üyesi olarak -kat kaşılığı inşaat sözleşmesi gereği- yükleniciye düşen taşınmazların satışına dair genel kurul toplantısında olumlu oy kullanmalarının başlı başına yükleniciyi zarara uğratmak amacı güttüklerini göstermediği, genel kurulda oy kullanmanın üyenin mutlak hakkı olduğu, Davacı ... tarafından açılan birleştirilen menfi tespit davası dayanağının Karşıyaka 2. İcra Müd. 2014/2119 E. sayılı icra takibi olduğu, birleştirilen dosyada davalı şirketin, birleştirilen dosyada davacı kooperatiften sözü edilen icra takibi nedeniyle kat karşılığı inşaat sözleşmesi çerçevesinde yerine getirdiği edimin karşılığı olarak -kooperatifçe taşınmazın şirkete tapudan devredilmemesi dolayısıyla- 1.058.400,00 TL alacağının bulunduğu, bu itibarla kooperatifin sözü edilen icra takip tutarı nedeniyle borçlu olmadığı yönündeki iddianın haksız ve yersiz olduğu; icra takip tarihi itibariyle haklılık durumunun ancak yargılama sonucunda belirlenmesinin mümkün olmasına, nitekim kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye düşen A ve E blokların bedellerinin tahsili yönündeki kısmi davanın 05/12/2018 tarihinde kesinleşmesine ve kooperatifin işbu menfi tespit davasını açmakta kötü niyetli olmamasına göre, birleştirilen dosyada davalı şirketin kötü niyet tazminatı isteminin reddi gerektiği; Davalılar yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyelerinin davacı şirketin kooperatifte bulunan ve İzmir 1.İcra Müd. 2014/1950 E.sayılı icra takibine konu edilen tutarın 9.584,00 TL'lik alacağından ve Karşıyaka 2.İcra Müd. 2014/2119 E. sayılı icra takibine konu edilen 1.058.400,00 TL alacağından sorumlu oldukları, keza, haksız fiil hükümleri çerçevesinde ..., ... (ölümü ile mirasçıları ... ve ...), ... ve ...'in belirtilen 9.584,00 TL yüklenici şirket alacağından sorumlu oldukları, yine davalılar ... ve ...'in belirtilen 1.058.400,00 TL şirket alacağının (126.880,00-9.584,00=) 117.296,00 TL lik bölümünden sorumlu oldukları, davalılar ... ile ... mirasçıları (... ve ...)nın (74.600,00-9.584,00=) 65.016,00 TL lik bölümünden sorumlu oldukları, sözü edilen icra takip dosyalarında kooperatif tarafından gerçekleştirilecek ödemelerle tekerrür teşkil etmemesi gerektiğinin tabîi bir durum olduğu, diğer davalılar hakkında açılan tazminat davasının hukuka uygun olmadığı, menfi tespit davası dayanağı icra takibinden dolayı davacı kooperatifin şirkete 1.058.400,00 TL borcunun bulunduğu gerekçesiyle; asıl davada davalılar ..., ..., ..., ..., ... (ölümü ile mirasçıları ... ve ...), ..., ..., ..., ... haklarında açılan dava ile ilgili olarak (asıl dosyada dava dışı ...nden gerçekleştirilecek tahsilde tekerrür teşkil etmemek kaydı ile) İzmir 1. İcra Müd. 2014/1950 E. sayılı icra takibine konu edilen 62.205,00 TL'lik bölümün sadece 9.584,00 TL'lik kısmının takip tarihi 03/02/2014'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ..., ... (ölümü ile mirasçıları ... ve ...), ..., ..., ..., ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı şirkete verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Karşıyaka 2. İcra Müd. 2014/2119 E. sayılı icra takibine konu edilen 1.058.400,00 TL alacağın (davalılar ... ve ...'in bu tutarın 117.296,00 TL lik bölümünden, davalılar ... ile ... mirasçıları ... ve ...'nun bu tutarın 65.016,00 TL lik bölümünden sorumlu olmaları kaydıyla) takip tarihi 03/02/2014 ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ..., ... (ölümü ile mirasçıları ... ve ...), ..., ..., ..., ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Ltd. Şti.ne verilmesine, yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri dışındaki diğer adı geçen davalılar hakkındaki bu taleple ilgili fazlaya ilişkin istemin reddine, diğer tüm davalılar hakkında açılan davanın reddine; Birleşen davanın reddine, birleşen davada davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, asıl davada davacı ... Şti., birleşen davada davacı kooperatif vekili ve asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Asıl davada davacı ... Şti. vekili, müvekkili şirketin birleşen davada davacı kooperatif aleyhine açtığı Karşıyaka ATM 2013/145 E. - 2014/107 K. sayılı dosyasında tespit edilen taşınmaz değerlerine dayalı icra takipleri konusu alacaklarının davalılardan eski ya da halen görevde olan yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile, kooperatif yönetimi ile organik bağ içinde olan el ve işbirliği ile hareket eden kişiler ile genel kurulda taşınmazların satışı kararına olumlu oy veren üyelerden TTK'nın yöneticiler aleyhine sorumluluk ve TBK'nın haksız fiil hükümlerine göre tahsili için eldeki davanın açıldığını, ilk derece mahkemesince kooperatif taşınmazlarını 3. şahıslara kaçıran yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile koopertaifle organik bağ içinde olup, bunlarla el ve işbirliği halinde hareket eden bir kısım davalılar yönünden davanın kabulü, birleşen davanın reddi yönünde verilen kararın hukuka uygun olduğunu, ancak mahkemece diğer üyeler aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesininhatalı olduğunu, kooperatif üyelerinin tamamının inşaatın kat karşılığı yapıldığını ve kendi dairelerinin bulunduğu bloklar dışındaki taşınmazların inşaatın yapımı karşılığında yükleniciye devredileceğini bildiklerini, kooperatifin bütün üyeleri aleyhine dava açmadıklarını, sadece taşınmazların satışına karar verilen genel kurula katılan, hazırun cetvelinde imzaları bulunan ve taşınmazların kooperatif yönetimine dilediği kişilere satış yetkisi kararına bilerek olumlu oy veren üyeler aleyhine dava açtıklarını, davalı üyelerin taşınmazların satışı kararının alındığı genel kurulda mütevazi bir üye olarak taşınmazların yükleniciye tapu devrinin yapılacağı düşüncesiyle iyi niyetle oy kullanmadıklarını, davalı üyelerin davaya verdikleri cevaplarda yükleniciye tapu devri yapılması gereken taşınmazları yüklenicinin devir alma hakkının doğmadığını, kooperatifin tapu devirlerini yapmamasının haklı olduğunu iddia ettiklerini, taşınmazları dava dışı 3. şahıslara kaçıran kooperatif eski ve bir kısmı halen yönetimde olan yöneticiler ile aynı savunmayı yaptıklarını, kooperatif yönetiminin taşınmazları dilediği kişilere satışı ya da tapu devri yapabilecekleri şeklinde karar almalarının üyelerin ihmali değil bilinçli kusuru olduğunu, oluşan dava konusu zarardan tüm davalıların sorumlu tutulmaları gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
Asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ... vekili, müvekkili ve diğer davalılar yönünden davanın zamanaşımına uğradığını, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 13.11.2006 tarihinde düzenlendiğini, 18.07.2008 tarihli fesihname ile feshedildiğini, fesihin üzerinden 6 yıldan fazla zaman geçtiğini, davanın kooperatife karşı açılabileceğini, müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, kesin hüküm itirazlarının reddedilmesinin hatalı olduğunu, eksik yapılan işlerin bedelinin tahsili talebiyle kooperatif tarafından davacı şirket aleyhine Karşıyaka ATM 2008/441 E.- 2009/406 K. Sayılı dosyasında dava açıldığını, 18.484,00 TL'nin davacı şirketten tahsiline karar verildiğini, kararın Yargıtay tarafından düzeltilerek onandığını, davacı şirketin edimini yerine getirmediğinin kesin hüküm altına alındığını, davacı şirketin süresinde inşaatı tamamlayamaması nedeniyle kooperatif tarafından ihtarnameler gönderildiğini, ardından haklı nedenle sözleşmenin feshedildiğini, kooperatif tarafından Menemen Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/136 D.İş sayılı dosyasında eksik yapılan işlerin bedellerinin tespit edildiğini, Karşıyaka ATM 2008/441 E.- 2009/406 sayılı kararı uyarınca kooperatifin sözleşmeyi feshetmesinin haklılığı ile davacı şirketin edimini yerine getirmediğinin kesin hüküm altına alındığını, davacı tarafça bilirkişi raporu ve ek raporunda yüklenici lehine olan Karşıyaka ATM 2013/145 E.- 2013/107 K. sayılı kesinleşen kararına dayanıldığını, ancak aynı konuda koopretif lehine verilen ve kesinleşen ve bu kararla çelişen Karşıyaka ATM 2008/441 E.- 2009/406 sayılı ilamı ve 2010/44 E. sayılı dava dosyasında verilen kararların dikkate alınması gerektiğini, davacı şirket tarafından B ve C bloklarının ince işlerinden elektrik işlerini ayıplı şekilde yapması nedeniyle iş sahibi kooperatif tarafından bu iki blokun elektirik işlerinin 15.162,00 TL'ye 06.12.2010 tarihli sözleşme ile dava dışı firmaya yaptırıldığını, Karşıyaka ATM 2013/145 E. sayılı dosyasında verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Menemen AHM 2008/136 D.İş sayılı tespit dosyası, ve Karşıyaka ATM 2008/441 E.- 2009/406 sayılı ilamı, Karşıyaka ATM 2010/44 E. sayılı dava dosyasında verilen karar, kooperatif tarafından davacı şirket aleyhine açılan icra takipleri ve 06.12.2010 tarihli ... firması ile yapılan sözleşmeden davacı şirketin edimini yerine getirmediğini açıkça gösterdiğini, davacı şirket ile kooperatif arasında düzenlenen 12.05.2014 tarihli takas ve mahsup protokolünde, kooperatifin alacaklı olduğu Karşıyaka 3. İcra Müd. 2009/3935 E. sayılı icra dosyasındaki alacak ile davacı şirketin alacaklı olduğu İzmir 1. İcra Müd. 2014/1950 E. sayılı dosyadaki alacakların takas ve mahsup edildiğini, kooperatif ile takas ve mahsup edilen İzmir 1. İcra Müd. 2014/1950 E. sayılı icra dosyasındaki alacak nedeniyle müvekkillerine kişisel olarak eldeki bu davanın açılamayacağını, kooperatifin borçlu olmadığı bir durumda ortaklarının borçlu gösterilemesinin mümkün olmadığını, müvekkillerinin davacı şirkete zarar verecek şekilde davranmadıklarını, haksız eylemde bulunmadıklarını, aksine kooperatif ve ortaklarının hak ve alacaklarını korumak amacıyla hareket ettiklerini, müvekkillerinin taşınmazların yüklenici dışında birilerine satılması konusunda genel kurul kararına göre hareket ettiklerini, genel kurul kararının içeriğinde söz konusu blokların yüklenici şirkete devir edilmeyeceğine ilişkin bir ibare bulunmadığını, davacı şirket ile kooperatif arasında düzenlenen 26.08.2008 tarihli ek protokolde blok arazileri husundaki sorunların aşılmaması veya genel kurulda bu arazinin davacı şirkete devri hususunda karar verilmez ise bu durumda davacı şirkete üye/ortak başına 20.000,00 TL ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, bu protokol hükmü karşında müvekkillerinin haksız fillinden söz edilemeyeceğini, müvekkilleri ... ve ...'ın kooperatif denetleme kurulu üyeliği görevini yürüttüğünü, yasa ve kooperatif ana sözleşmesinin kendilerine yüklediği görev ve sorumlukları çerçevesinde hareket ettiklerini, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin noter aracılığıyla yapılmadığını, TMK 706, TBK 237/II, Noterlik Kanunun 60 ve Tapu Kanunu 26. Maddesi uyarınca geçersiz olduğunu, kooperatif ana sözleşmesinin matbu nitelikte bir ana sözleşme metni olduğunu, ortakların sorumluluğuna ilişkin sınırsız veya sınırlı şekilde bir sorumluluk düzenlenmediğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı ... Kooperatifi vekili, kat karşılığı arsa sözleşmesinin 13.11.2006 tarihinde düzenlendiğini, sözleşmenin haklı nedenle müvekkili kooperatif tarafından 18.07.2008 tarihli fesihnamesi ile feshedildiğini, feshin üzerinden 6 yıldan fazla zaman geçtiğini, TBK'nın 147/6. maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkili kooperatif tarafından davalı şirket aleyhine Karşıyaka ATM 2008/441 E.- 2009/406 K. Sayılı dosyasında davalı şirket tarafından eksik ve ayıplı işler tespit edilerek mahsup sonucu 18.484,00 TL bedelin davalı şirketten tahsiline karar verildiğini, kararın Yargıtay tarafından düzeltilerek onandığını, kesin hüküm niteliğindeki bu karar sonrasında davalı şirketin davası dinlenemeyeceğini, davalı şirket tarafından müvekkili kooperatife karşı Karşıyaka ATM 2013/145 E. (Eski Esas No: 2012/271 E.) sayı ile açılan davada A ve E bloklarının tapularının 13.11.2006 tarihli sözleşme uyarınca edimini yerine getirdiğinden bahisle verilmediğinden bu bloklara karşılık şimdilik 50.000,00.- TL talep edildiğini, mahkemece 06.12.2013 tarihinde verilen karar uyarınca davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporunun aksine verilen usul ve yasaya aykırı nitelikte bir karar olduğunu, Menemen AHM 2008/136 D.İş sayılı tespit dosyası, ve Karşıyaka ATM 2008/441 E.- 2009/406 sayılı ilamı, Karşıyaka ATM 2010/44 E. sayılı dava dosyasında verilen karar, kooperatif tarafından davacı şirket aleyhine açılan icra takipleri ve 06.12.2010 tarihli ... firması ile yapılan sözleşmeden davalı şirketin edimini yerine getirmediğini açıkça gösterdiğini, davalı şirket ile müvekkili kooperatif arasında düzenlenen 12.05.2014 tarihli takas ve mahsup protokolünde, kooperatifin alacaklı olduğu Karşıyaka 3. İcra Müd. 2009/3935 E. sayılı icra dosyasındaki alacak ile davalı şirketin alacaklı olduğu İzmir 1. İcra Müd. 2014/1950 E. sayılı dosyadaki alacakların takas ve mahsup edildiğini, kooperatif tarafından davacı yüklenici şirkete toplamda 448.288,32 TL ödeme yapıldığını, ancak yüklenici şirket tarafından 20.06.2007 tarihli 278.441,85.- TL. bedelli fatura düzenlendiğini, 169.847,19 TL ödenen bedel için fatura düzenlenmediğini, kooperatifin yüklenici firmaya sözleşme ve 26.08.2006 tarihli Sözleşmeye Ek Protokol hükümleri uyarınca yapılan iş nedeniyle bedeli ödendiğini, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin noter aracılığıyla yapılmadığını, TMK 706, TBK 237/II, Noterlik Kanunun 60 ve Tapu Kanunu 26. Maddesi uyarınca geçersiz olduğunu, 26.08.2008 tarihli ek protokolde söz konusu blok arazileri husunda hukuki sorunlar olduğunun belirtildiği, bu hukuki sorunların aşılmaması veya genel kurulda bu arazinin davacı şirkete devri hususunda karar verilmez ise bu durumda davacı şirkete üye/ortak başına 20.000,00.- TL ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, davacı tarafından söz konusu blok arazisi talep edilemeyeceğini, olsa olsa ortak başına 20.000,00.- TL talep edilebileceğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi kapsamında davacı yükleniciye tapuları devredilmeyen bağımsız bölümlerin bedellerinin kooperatif yöneticileri ve ortaklarından tahsili; Birleşen dava ise yüklenici şirket tarafından devredilmeyen bağımsız bölümlerin bedellerinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Asıl davada davacı yüklenici vekili, dava dışı kooperatif ile imzalanan kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi gereğince müvekkili şirkete isabet eden A ve E blokların tapularının devredilmemesi üzerine bu bloklardaki bağımsız bölümlerin bedellerinin tahsili talebiyle açtıkları Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/145 E. - 2014/107 K. sayılı dosyasında müvekkili şirketin toplam alacağının 1.108.480,00 TL olarak tespit edildiğini, mahkemece taleple bağlı kalınarak 50.000,00 TL'nin kooperatiften tahsiline karar verildiğini, bu ilamın İzmir 1. İcra Müdürlüğünün 2014/1950 E. sayılı dosyasında takibe konulduğunu, bakiye 1.058.400,00 TL'lik bölümün tahsili için ise Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, takiplerin kesinleştiğini ancak kooperatifin mal varlığı bulunmadığı için tahsilat yapamadıklarını, 31.05.2008 tarihli genel kurul kararı ile yönetim kuruluna A ve E bloktaki bağımsız bölümleri dilediğine satma yetkisi tanındığını, kooperatif yöneticileri olan bir kısım davalı davalıların müvekkiline isabet eden bazı bağımsız bölümlerin haksız olarak bir kısım davalılara devredildiğini iddia ederek, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; İzmir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1950 E. ve Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı icra takibi konusu olan tutarların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı kooperatif vekili ise, davalı yüklenicinin inşaat sözleşmesindeki yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmediğini, sözleşmenin feshi ve eksik işler bedelinin tahsili için Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/441 E. 2009/406 K. sayılı dosyasında açtıkları davada 18.484,00 TL'nin davalı şirketten tahsiline karar verildiğini iddia ederek, müvekkili kooperatifin Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davacı yüklenici şirket ile birleşen davada davacı kooperatif arasında düzenlenen 12.05.2014 tarihli protokolde, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/44 E. - 2013/374 K. sayılı dosyasında yükleniciden tahsiline karar verilen ve protokol tarihi itibariyle 51.113,94 TL olan Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğünün 2009/3935 E. sayılı icra dosyasında takibe konulan kooperatif alacağının, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/145 E. 2014/107 K. sayılı dosyasında kooperatiften tahsiline karar verilen ve protokol tarihi itibariyle 60.698,24 TL olan İzmir 1. İcra Müdürlüğünün 2014/1950 E. sayılı icra dosyası alacağının karşılıklı takas ve mahsubu kararlaştırılmış olup, protokol tarihi itibariyle yüklenicinin 9.584,00 TL alacağının kaldığı kabul edilmiştir.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi asıl ve ek raporu ile dosya kapsamına göre asıl davada davalı yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin İzmir 1. İcra Müdürlüğünün 2014/1950 E. sayılı icra takibine konu edilen tutarın 9.584,00 TL'lik kısmından ve Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2014/2119 E. sayılı icra takibine konu edilen 1.058.400,00 TL alacaktan sorumlu olduğu, haksız fiil hükümleri çerçevesinde -tekerrür teşkil etmemesi için- ..., ... (ölümü ile mirasçıları ... ve ...), ... ve ...'in 9.584,00 TL yüklenici şirket alacağından sorumlu oldukları, davalılar ... ve ...'in belirtilen 1.058.400,00 TL şirket alacağının (126.880,00-9.584,00=) 117.296,00 TL lik bölümünden sorumlu oldukları, davalılar ... ile ... mirasçılarının (... ve ...) (74.600,00-9.584,00=) 65.016,00 TL'lik bölümünden sorumlu oldukları gerekçesiyle bu tutarların adı geçen davalılardan tahsiline, diğer davalılar hakkında açılan tazminat davasının reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçelerinde yer verdikleri itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Asıl davada davacı ... Şti., birleşen davada davacı .... Kooperatifi vekili ve asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Asıl davada davacı ... Şti. yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 59,30 TL mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın asıl davada davacı ... Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Birleşen davada davacı ... Kooperatifi yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın birleşen davada davacı ... Kooperatifi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Asıl davada davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden istinaf karar harcı olan 72.953,98 TL'den peşin alınan 18.230,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 54.723,48 TL harcın bu davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-İstinaf başvurusu nedeniyle tarafların yaptığı giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.