T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2097
KARAR NO: 2024/1302
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29.09.2021
NUMARASI: 2021/10 E. 2021/529 K.
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 03.07.2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 03.07.2024
Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 29.09.2021 gün ve 2021/10 E. 2021/529 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili, davacıya ait ve park halindeki ... plakalı araç ile ... plakalı araçlar 10/07/2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağına göre kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'nin tali kusurlu, yaya olarak kazaya karışan ...'in de asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı ... kazada kusurlu olan ... plakalı aracın 174042945 nolu poliçe ile KZMM sigortasını (poliçe limiti 41.000 TL) tanzim eden şirket olup dava konusu araçta meydana gelen hasardan poliçe limitleri ile sorumlu olduğunu, ayrıca kaza sonrası davacıya ait araçtaki hasar davalı şirkete ihbar edildiğini ve davalı şirket uhdesinde hasar dosyası açıldığını, açılan hasar dosyası gereği davalı şirketçe atanan sigorta eksperi davacıya ait araçta KDV hariç ve eşdeğer parça baz alınmak suretiyle 24.100,00 TL tutarında hasar meydana geldiğini tespit etmiş ve davacı işbu bedelin 4'ü olan 6.025,00 TL ödendiğini, ZMM sigortacısı olan davalının, mağdur araca ait hasar tazmin yükümlülüğünü yerine getirirken orijinal yedek parça bedelleri üzerinden KDV de eklenmek suretiyle ödemede bulunması gerektiğini, tespit edilen 24.100,00 TL'lik hasar bedeli ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere eşdeğer parça iskontolu ve KDV'siz olarak değerlendirileceğini, esasen gerçek hasar bedelinin daha yüksek olduğunu, öte yandan davaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsü ile yaya olarak kazaya karışan ... açısından müşterek ve müteselsilen sorumluluğun söz konusu olduğunu, dolayısıyla davalı şirket davacının uğradığı zararın tamamından sorumlu olduğunu, kaza tespit tutanağına göre davalı şirket tarafından sigortalanan ... plakalı aracın tali oranında, dava dışı yaya olarak kazaya karışan ...'in ise asli oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, dolayısıyla kazanın oluşumuna neden olan etkenler ... (davalı şirket sigortalısı) ve dava dışı yaya olduğunu, kazaya sebebiyet veren etkenler ... plakalı araç ( davalı şirket sigortalısı -tali kusurlu) ile yaya ( dava dışı asli kusurlu) ise ve bu tespit ve değerlendirmeler sonucunda zararın tamamından ... plakalı araç işleteni, sürücüsü ve mali mesuliyet sigortacısı ile yaya olarak kazaya karışan ... müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak suretiyle davacıya ait araçta oluşan bakiye hasar bedeline mahsuben 100 TL ile değer kaybı alacağına mahsuben 10 TL olmak üzere toplamda 110 TL maddi tazminatın 02/10/2020 başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sarf edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 28/05/2021 tarihli değer arttırım dilekçesiyle, maddi tazminat taleplerini bakiye hasar bedeli 28.975,00 TL'ye arttırmıştır.
CEVAP : Davalı vekili, şirketin adresinin “... Cad. ... Sitesi No: ... Kule... Kat: ... .../...” olduğunu HMK genel yetki kuralları gereğince davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkeme İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenlerle dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, dava konusu taleplerin belirsiz alacak/kısmi alacak olarak ileri sürülmesi imkânı bulunmadığını, davacı müvekkili şirkete başvurduğunda eksper raporu alındığını, talep netleşmiş olup talep edebileceği tutar belirlendiğini, bu durumda davacının yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre araç hasarı için belirsiz alacak/kısmi alacak davası açmasında hukuki yarar ve imkân olmamasına rağmen, belirsiz alacak/kısmi alacak davası açmasının HMK m.114 "Hukuki Yarar Eksikliğinden" reddini talep ettiklerini, davalı şirket tarafından, 07/11/2019-07/11/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, T-174042945-0-0 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın, 11/09/2020 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan hasar tazminatı ve ekspertiz ücretinin karşılanması talebiyle dava açıldığını, konu poliçeye ilişkin sorumluluğumuz 39.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitini bildirmeleri hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle, maddi zararlardan ötürü sigortacı, poliçede gösterilen limit meblağının tamamından değil, üçüncü kişinin maruz kaldığı gerçek zarar miktarının araştırılıp, saptanması neticesinde bulunacak meblağdan, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek şartıyla davalı şirket tarafından dava konusu hasar tazminatı ödenmiş olup bakiye tazminat bedeli bulunmadığını, davacı davalı şirkete dava konusu kazayı 13/07/2020 tarihinde ihbar ettiğini ve 15691847-1 numaralı hasar dosyası açıldığını, davayı kabul etmemekle birlikte hasar aşamasında sunulan evraklara istinaden 13/08/2020 tarihinde eksper tarafından belirlenen 6.024,98 TL araç hasarı için tazminat davacıya ödendiğini, bakiye bir tazminat borcu bulunmadığından dava konusuz kaldığını, davanın araç hasarı yönünden reddi gerektiğini, davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasar bedeli son derece fahiş olup piyasa şartları ile de örtüşmediğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafından talep edilen hasar bedeli son derece fahiş olup hasar miktarının tespiti gerektiğini, yine davayı kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafça her ne kadar hükmedilecek tazminatın KDV dahil tutarı talep edilmiş ise de, tazminata KDV'nin dahil edilebilmesi ancak onarıma ilişkin faturanın davacı tarafça sunulması halinde mümkün olacağını, aksi görüş davacının ödemediği tutarın ve dolayısıyla meydana gelmeyen zararın haksız olarak davalı ... şirketin yükletilmesi anlamına geleceğini, bu durum da hukuka aykırılık teşkil edeceğini, davacının talebini kabul etmemekle beraber davalı şirket aleyhine bir hüküm kurulması halinde uygulanacak faiz, yasal faiz olması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu’nun da düzenlenmiş olduğu üzere sigortacının gerek bedensel, gerekse eşyaya gelen zararları ödeme yükümlülüğü, sigortacının ödeme yükümlülüğün öğrendiği tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde geçerli olacağına, eğer bir tazminat sorumluluğu doğacak ise ancak 8 iş gününün geçmesi ile davalı şirketin temerrüde düştüğü kabul edilmesi gerektiğini, fakat somut olayda davalı şirket temerrüde düşmemiş olup, başvuranın faiz isteme hakkı doğmadığını, dava konusu uyuşmazlık tamamen “haksız fiil”den kaynaklandığını, haksız fiilden kaynaklanan taleplerde de uygulanacak ancak kanuni faiz olacağını, kaldı ki halefiyet gereği sigortalı aracın özel araç olması durumunda davalı şirketin, sigortalısının sorumlu olduğu yasal faizden sorumlu olacağı hususunun tartışmasız olduğunu, davayı görmeye yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne gönderilmesini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı vekili cevap dilekçesinde mahkemenin yetkisiz olduğundan bahisle yetki itirazında bulunmuş, ayrıca davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından bahisle itirazda bulunmuş ise de, HMK'nun 16. maddesi gereğince haksız fiilin ve zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin oturduğu yer mahkemesinin de davaya bakmakla yetkili olduğu, kaza yerinin Güzelbahçe/ İzmir olduğu, davacının oturduğu yerin İzmir ili sınırları içerisinde olması nedeni ile yetki itirazının yerinde olmadığı mahkemenin davaya bakmaya yetkili olduğu; davanın tazminat davası olması ve alacağın miktarı yargılama ve bilirkişi raporu ile belirlenebildiğinden ve dava konusu olay tazminat hukukunu ilgilendirdiğinden, tazmini gerektirecek bedel taraflar arasında açıkça kararlaştırılmadığından tazminat alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik hesap edilebilirlik vasfı bulunmadığından belirsiz alacak davası olarak açılabileceğinden davalı vekilinin bu yöndeki itirazının yerinde olmadığı; 10/07/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı ... şirketinin kazanın meydana gelmesinde sürücüsü kusurlu olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu ve kazanın sigorta poliçesi teminat süresi içerisinde meydana geldiği, bu nedenle davalı ... şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuruyla neden olduğu hasar bedelinden sigortalının sigortacısı olarak sorumlu olduğu; davacının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı ve araçta kaza nedeniyle 35.000,00 TL tutarında hasar meydana geldiği, davacının zararın tazmini için dava açılmadan önce davalı şirkete başvuru yapmış olduğu ve davalı ... tarafından 13/08/2020 tarihinde 6.024,98 TL ödeme yapıldığı ve davacı tarafın maddi tazminata ilişkin taleplerini kısmi ödeme tarihi olan 6.024,98 TL hasar bedeli tutarı düşüldüğünde kalan bakiye hasar onarım bedelinin 28.975,00 TL olduğu, taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığı, kaza tarihinde araç maliki olduğu anlaşılan davacının aracında meydana gelen toplam hasarın poliçe teminat limiti kapsamında kaldığı, dosya kapsamı ve bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere davacının talep ettiği bakiye hasar bedeli tazminatı yönünden haklı olduğu kanaatine varılarak davanın hasar bedeli tazimatı yönünden kabulü ile, 28.975,00 TL bakiye hasar bedeli tazminatının 15/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; değer kaybının, aracın piyasa değerindeki azalma olduğu, buna göre pert kabul edilen aracın, piyasa değeri göz önüne alınarak zarar hesaplandığından, yerleşik uygulamaya göre de araçta meydana gelen zarar oranına göre pert işlemine tabi tutulması gereken araçta araç sahibinin bir zararı oluşmaması nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı tespit edildiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne, davacının davasının hasar bedeli yönünden kabulü ile, 28.975,00 TL hasar bedeli tazminatının 15/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının davasının değer kaybı bedeli tazminatı yönünden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, davalı şirket tarafından davacının zararı karşılandığını, davalı şirketin ödeme ile başkaca bir sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirket tarafından, 07/11/2019-07/11/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, T-174042945-0-0 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi (Ek:1) ile teminat altına alınan ... plakalı aracın, 11/07/2020 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan hasar tazminatı ve ekspertiz ücretinin karşılanması talebiyle işbu davanın açıldığını, poliçeye ilişkin sorumluluğunun 39.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitini bildirmelerinin hiçbir şekilde kabul anlamına gelmediğini, bilindiği üzere, maddi zararlardan ötürü sigortacı, poliçede gösterilen limit meblağının tamamından değil, üçüncü kişinin maruz kaldığı gerçek zarar miktarının araştırılıp, saptanması neticesinde bulunacak meblağdan, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek şartıyla davalı şirket tarafından dava konusu hasar tazminatı ödendiğini, bakiye tazminat bedeli bulunmadığını, davacının dava konusu kazayı 13/07/2020 tarihinde davalıya ihbar ettiğini, 15691847-1 numaralı hasar dosyası açıldığını, yayanın %75 kusurlu olması nedeni ile, davalı şirket tarafından sigortalısının %25 kusuruna istinaden hasar aşamasında sunulan evraklar uyarınca 13/08/2020 tarihinde eksper tarafından belirlenen 6.024,98 TL araç hasarı için tazminatın davacıya ödendiğini, bakiye bir tazminat borcu bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, gerek hasar dosyası kapsamındaki evraklardan gerek ise yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunda yayaya da kusur atfedildiğini, gerekçeli kararda yayanın da kusurlu olmasına rağmen davalı şirket hasarın tamamından sorumlu tutulduğunu, davalı şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumlu olup, daha fazlasından sorumlu tutulması hukuka aykırı olduğunu, davacının araçta oluştuğunu iddia ettiği hasar bedelinin son derece fahiş olup piyasa şartları ile de örtüşmediğini, hasar miktarının tespiti gerektiğini, davacı tarafça her ne kadar hükmedilecek tazminatın KDV dahil tutarı talep edilmiş ise de, tazminata KDV'nin dahil edilebilmesi ancak onarıma ilişkin faturanın davacı tarafça sunulması halinde mümkün olacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, 10.07.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacının aracında oluşan hasar bedeli ile değer kaybı bedeline yönelik olarak maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın hasar bedeli yönünden kabulüne, değer kaybı bedeli yönünden reddine yönelik kısmen kabul kararı verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Davaya dayanak teşkil eden kazanın 10.07.2020 günü saat 10:08 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile Mithatpaşa Caddesi üzerinde seyir halinde iken aracın ön kısmı ile .... istikametine doğru karşıdan karşıya geçmek isteyen yaya ...'e çarptığı, bu çarpmanın ardından yolun sağında ... önünde park halinde bulunan ... plakalı otomobilin arka kısmına kendi aracının ön kısmı ile çarparak ve ardından aynı yerde park halinde bulunan ... plakalı motorsikletin ön kısmına çarpması şeklinde meydana geldiği görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı ..., işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )
Yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunda gerçekleşen kazada yaya ...'in kendi yaralanması şeklindeki zararlı sonucun ve bu olayın etkisi ile ... plakalı otomobilin yolun sağında park halinde bulunan davacı adına tescilli olan ... plakalı otomobilinin arka kısmına çarpması şeklindeki zararlı sonucun oluşmasına neden olan davranışının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 68. maddesi ve Trafik Yönetmeliğinin 138. maddesinde düzenlenen yaya kusurunun ihlali niteliğinde bulunduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nin ise, ...'in yaralanması şeklindeki zararlı sonucun ve bu olayın etkisi ile kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin yolun sağında park halinde bulunan davacı adına tescilli olan ... plakalı otomobilinin arka kısmına çarpması şeklindeki zararlı sonucun oluşmasında katkıda bulunan ...'nin davranışının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52. Maddesinin ihlali niteliğinde bulunduğu, davacı ... plakalı otomobil işleteni ...'nun davacının, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden zararlı sonuç üzerinde etken nitelikte bir davranışının bulunmadığı, ... plaka sayılı motosiklet işleteni ...ın da zararının sonuç üzerinde etken bir davranışının bulunmadığı yönünde rapor tanzim edildiği, yine dosyaya kazandırılan ekspertiz ... tarafından tanzim edilen ekspertiz raporunda yaya ...'in %75 oranında kusurlu olduğuna ilişkin rapor tanzim edilmiş olduğu, davalı sigortanın sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olmasına karşın yerel mahkemenin gerekçeli kararında atfedilen kusura ilişkin herhangi bir tespit ve saptamada bulunmaksızın meydana gelen zararın tamamından davalının sorumlu tutulması isabetli olmamıştır.
Bu nedenle mahkemece yapılacak iş davaya konu kazada taraflara atfedilebilecek kusur oranlarının tespitinden sonra talep edilen maddi hasar ve değer kaybına yönelik karar verilmesinden ibaret olmalıdır.Davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf istemi bu nedenle yerindedir.
Öte yandan davalı vekilinin KDV tutarına ilişkin istinaf nedeninin irdelenmesinde; sigorta şirketleri poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K. ) Davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.
Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
2- İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 29.09.2021 gün ve 2021/10 E. 2021/529 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
5-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.