T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1430
KARAR NO: 2025/1922
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/12/2024
NUMARASI: 2023/477 Esas - 2024/980 Karar
DAVANIN KONUSU: Zayi Belgesi Verilmesi
KARAR TARİHİ : 31/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 31/12/2025
İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/12/2024 tarih 2023/477 Esas 2024/980 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, tarafı ....'e .... Mah. ... Cad. ....Apt. No:..... adresinde faaliyet gösteren iş yerinde bulunan bazı eşyalar ve aşağıda yaşanan bir hırsızlık olayı sonucunda çalındığını, şirkette sürekli olarak bulunmaması sebebiyle yaşanan olayın tarihini tam olarak hatırlayamadığını, ilgili hırsızlık olayı sonrasında birtakım eşyaların çalındığını, tarafınca savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve iddianame düzenlendiğini, İzmir 27. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/1249 E. Sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, yaşanan hırsızlık olayı sonucunda eşyaların çalınan kısmını şirketine ilk gittiği an fark ettiğini, şirkete ait sair defterler zayi olduğundan şirketin kapanış işlemlerini yapamadığını, bu sebeplerle dava konusu olan yerin ofis bölümünün arşiv kısmında muhafaza edilen şirkete ait hukuken saklama süresi içerisinde bulunduğunu, yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri'nin hırsızlık nedeniyle zayi olmasından dolayı T.T.K. Madde 82/1 gereğince 2020 yılına ait tüm defterlerin zayi olduğunun tespiti ile birlikte zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince iddia ve toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ileri sürülen hususların kanunda tahdidi sayılmış olup hizmet nedeniyle görevi kötü kullanma suçunun bu sebepler arasında olmadığı gibi davacının defteri saklama dikkat ve özeni göstermediğinden davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, yerel mahkemenin hizmet nedeniyle kötü kullanma suçunun zayi belgesi sebebi olmayacağı yönündeki nitelendirmesinin hatalı olduğunun, irade dışında dava konusu defter ve belgelerin zayi olduğunun, yapılan suçu duyurusu sonucunda dava açıldığını, yargılamada sanık aleyhine ceza verildiğini ve durumun sabit olduğunu, ancak mahkemenin hukuki nitelendirmesinin yanlış olduğunu, düzenlemede sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediğini, bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğramasının düzenlendiğini, hatalı gerekçe ile karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.
GEREKÇE : Dava, davacı şirketin hırsızlık/güveni kötüye kullanma sebebine dayalı kaybolan defter ve kayıtlarının zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi istinafa başvuran davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda,davacı taraf bir takım ticari defterlerinin hırsızlık olayı neticesinde çalındığını farkettiklerini, bu konuda şikayetçi olup dava açıldığını, ileri sürerek zayi isteminde bulunmuş ayrıca ilgili dosya numarasını dosyaya bildirmiştir. İlk derece mahkemesinde derdest olan ceza dosyası incelenerek dosyadaki durumun zayi sebebi sayılamayacağı gibi davacının gerekli dikkat ve özeni göstermediği gerekçesi ile istemi reddetmiştir. İstinaf aşamasında davacı tarafça dosyaya sunulan dilekçe ekindeki İzmir 27. Asliye Ceza Mahkemesinin 20/05/2025 tarih 2021/1249 E 2025/555 K sayılı mahkumiyet ilamının tetkikinde ... isimli dava dışı 3. kişinin sanık olup hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan yapılan yargılama sonucunda sanığın katılanın yanında çalışmaya başladığı, katılanın bilgisi ve rızası dışında işyerinde bulunan kıyafetler ve demirbaş eşyaları alıp hizmet ilişkisi içerisinde olduğu katılana ait eşyaları muhafaza amacına aykırı kullanarak güveni kötüye kullanma suçunu işlediği sabit görüldüğnden sanığın cezalandırılmasına karar verildiği belirlenmiştir. Kararın kesinleşmediği görülmektedir. Konuyu düzenleyen 6102 sayılı TTK 82.maddesindeki zayi sebepleri tahdidi olarak sayılan zayi sebepleri değildir. Karar verildiği sırada konu ile ilgili Asliye Ceza Mahkemesi kararı henüz oluşmamış olup, kesinleşmiş bir karar da bulunmamaktadır. Bu durumda ilk derece mahkemesince ceza mahkemesi kararının kesinleşmesi beklenerek kesinleştikten sonra maddi olaya ilişkin tespitler birlikte değerlendirilerek davaya konu bilgi ve belgelerin o ceza dosyasında konu olup olmadığı ve verilmiş kararın içeriği de değerlendirilerek davacı tarafın hem basiretli davranıp davranmadığı, hem de zayi istenen belgelerin o ilgili ceza dosyasının konusunu oluşturup oluşturmadığının da birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmekte olup, karar bu yönüyle hatalı bulunmuştur.
Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
2-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/12/2024 tarih 2023/477 E 2024/980 K sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
5-Karar tebliği ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.31/12/2025