T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/450
KARAR NO : 2025/1496
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21.12.2022
NUMARASI : 2021/793 Esas 2022/924 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat
DAVA TARİHİ : 18.11.2021
KARAR TARİHİ : 24.10.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24.10.2025
İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.12.2022 tarih 2021/793 Esas 2022/924 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı sigorta vekili ve davalı .....Şirketi vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, davalıların maliki sürücüsü ve ZMM sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası neticesinde davacıya ait aracının zarar gördüğünü, davacının değer kaybı ve ikame araç zararı doğduğunu, davalıların davacının oluşan zararından sorumlu olduğunu, zararın karşılamadığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik çekici bedeli, ikame araç bedeli ve değer kaybının davalılardan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ..... A.Ş. vekili, kazaya neden olan aracın davalı şirket nezdinde ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı şirketin sigortalı sürücünün kusuru oranında poliçe limiti oranında kusurlu olduğunu, araçtaki değer kaybının genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, çekici bedelinin poliçe kapsamında olmadığını, yasal faiz talep edilebileceğini, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, olayın oluşumunda ...... Şirketinin maliki olduğu .... plaka sayılı araç sürücüsü ....'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/b, 56/c ve 84/d maddelerini ihlal ettiği,.....'nun maliki olduğu..... plaka sayılı araç sürücüsü .....'nun atfi kabil kusurunun olmadığı, davalı konusu .... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle 40.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği, davaya konu hasarlı aracın mevcut hasarı dikkate alındığında makul tamir süresinin düzenli ve sistemli bir çalışmayla 30 iş günü olduğu, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde aynı donanım ve teknik özelliklere sahip bir aracın kaza tarihinde günlük kiralama bedelinin 250,00-TL olduğu, buna göre aracın onarımı süresince ikame araç bedelinin 7.500-TL olduğu anlaşılmakla davacı tarafça davanın ıslah edilerek dava değerinin 47.500,00-TL'ye yükseltildiği, belirtilerek; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı davalı .... A.Ş vekili ve davalı ...... Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ..... A.Ş. vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazların değerlendirilmediğini, sigortalıya %100 kusur atfedilmesi kabul edilebilir olmadığını, değer kaybının gerçek, total ve itibari değer kaybı miktarı belirlenmesi gerektiğini, ana iskelet ve şaside hasar olmaksızın vidalı parçalarda yapılan onarım/değişim değer kaybı teminatı dışında kaldığını, dava konusu aracın motor, mekanik aksamında ve aracın yürümesini sağlayan orijinal parçalarında aracın değer kaybına uğrayacak şekilde bir hasar oluşmadığını, aza tarihinde yeni sıfır olmayan davacıya ait aracın parçalarının yıpranmış olması sebebiyle, araçta değişen ve yenilenen orijinal parçalar nedeniyle değer kaybı tespitinde mutlaka ve mutlaka yenilenme, kıymet kazanma tenzili ile amortisman ve hurda bedeli tenzili hususunun da değerlendirilmesi gerektiğini, tespit edilen ve hükmolunan değer kaybı tutarı davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacak nitelikte fahiş olduğunu, aracın kasko değerinin 278.900.-TL olduğunun tespit edilmesi karşısında kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 390.000,00-TL olduğu yönündeki saptama hatalı olduğunu, bakiye teminat limiti 6.985,84-TL olup mahkeme kararında bu hususa yer verilmediğini, kazanın vuku bulduğu tarihte araç başına maddi tazminat limiti 41.0000.-TL olup; davacının kasko sigorta şirketi .....A.Ş.'ye toplamda 34.014,16-TL'nin ödeme yapıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bakiye teminat limitinin 6.985,84.-TL. olduğunun göz önünde bulundurulması gerekmekte iken kararın hüküm kısmında bakiye teminat limiti rakamsal olarak belirtilmediğini, davacı lehine faize hükmedilmesi durumunda ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebilecegini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı..... Şti. vekili, davalı şirketin meydana gelen kaza sebebiyle bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait araçta hüküm ile verilen değer kaybı bedeli çok fahiş olduğunu, kaza neticesinde oluşan hasar miktarı ile araçtaki değer kaybı bedeli dikkate alındığında kazada zarar gören aracın onarım bedeli ile değer kaybı bedelinin orantısız olduğunu, hasarın onarım bedeli ile aracın kaza sebebiyle uğradığı iddia edilen değer kaybı bedelinin yaklaşık oranda olması ya da değer kaybının daha az olması beklendiğini, aracın kasko değeri ile bilirkişi raporundaki piyasa değeri arasındaki yaklaşık % 50 oranındaki fark da bu durumu açıkça gösterdiğini, hükme esas alınan raporda yapılan hesaplamalarda hesaplamaya esas verilerin nerelerden ve hangi bedeller dikkate alınarak yapıldığı belirli olmadığını, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile davalıların istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan değer kaybı ve mahrumiyet zararının işletenin hukuki sorumluluğu ve ZMMS kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne, karar verilmiştir.
1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2. Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, aracında oluşan hasar dolayısıyla davacın değer kaybı ve aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle ikame araç bedeli tazminatına hak kazanmasınına, değer kaybı tazminatının aracın kaza tarihindeki el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmesine, aracın hasarlı ve hasarsız ikinci el bedelinin piyasa rayiçlerine göre tespit edilmesine, ikame araç ücretine esas sürenin araçta oluşan hasar ile uyumlu ve makul olarak tespit edilip bedelin bu makul tamir süresi esas alınarak belirlenmesine, zarar kalemlerinin benimsen ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak hesaplanmasına, değer kaybı bakımından işletenler ile ZMMS poliçesi kapsamında sigorta şirketinin birlikte, ikame araç bedeli yönünden ise yanlızca davalı işletenlerin sorumluluğunun söz konusu olmasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, aşağıda belirtilen hususlar dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3.Davalı sigorta şirketi, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 93. ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre Hazine Müsteşarlığınca asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Bu sorumluluk miktarının ihtilafa yol açmayacak şekilde açık ve net olarak hüküm fıkrasında belirtilmesi gerekir. ( Yargıtay 17. HD'nin 27.06.2013 tarih ve 2013/5199 E. - 2013/10140 K., 17.12.2020 tarih ve 2020/2108 E. - 2020/8665 K. )
4. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. ( Yargıtay 17.HD'nin 14.06.2017 tarih ve 2016/12075 E. - 2017/5498 K. )
5.Davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumluğu çerçevesinde, davalı tarafından kazaya neden olan araç için hazırlanan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde araç başına teminat limitinin poliçede de belirtildiği üzere yükseltilmesi halinde yazılı teminat tutarları da her hangi bir işleme gerek kalmadan yeni limit üzeriden geçerli olacaktır. O halde, davalı nezdinde düzenlenen zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde araç başına teminat limiti kaza tarihi itibariyle geçerli olan limit olup davalı ZMM sigortacısı yönünden davalı nezdinde düzenlenen zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde araç başına teminat limiti kaza tarihi itibariyle 41.000,00-TL olup ilk derece mahkemesi tarafından tarafından davalı sigorta şirketi yönünden hasar tazminatına yönelik kasko sigortacısına dava tarihinden önce ödenen miktar (34.014,16-TL) nispetinde poliçe limitinin tüketildiği gözetilerek bakiye limiti (6.985,84-TL) aşmayacak ve infazda tereddüte neden olmayacak şekilde davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti belirtmek suretiyle davalı sigorta şirketi yönünden mahrumiyet bedeli dışlanarak değer kaybı bedelinin sınırlı olarak poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına, poliçe limiti aşan miktar ile ikame araç bedeli yönünden ise davalı işletenlerin sorumlu tutulmasına, kabul edilen dava değerinin davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limitini aşması nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun kabul edilen dava değerinin limite oranı dahilinde belirlenmesine karar verilmesi gerekirken aksi şekilde verilen kararda isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.
Bu durumda, davalı .... Şti. 'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ..... A.Ş istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının ise reddine, karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ..... Şti. 'nin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ..... A.Ş istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin davasının davalılar ..... Şti ve .....yönünden tam, diğer davalı .... A.Ş yönünden ise kısmen kabulü ile davalı .... A.Ş. için bakiye poliçe limiti olan 6.985,84-TL aşmamak kaydı ile 40.000-TL değer kaybı bedelinin davalı ..... A.Ş yönünden 22/09/2021, diğer davalılar için ise kaza tarihi olan 21/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının davalı ..... A.Ş.'ye yönelik fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacının ikame araç bedeli tazminatına ilişkin davasının kabulü ile ikame araç bedeli olan 7.500,00-TL'nin ise davalılar ...... Şti ve ....'den kaza tarihi olan 21/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince değer kaybı yönünden alınması gereken 2.732,40-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin olarak yatırılan 170,77-TL ve ıslah harcı olan 512,32-TL olmak üzere toplam 683,09-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.049,31 TL'nin davalı ....A.Ş. yönünden 357,90-TL ile sınırlı olmak kaydıyla olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince ikame araç bedeli yönünden alınması gereken 512,33-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin olarak yatırılan 22,65-TL ve ıslah harcı olan 119,68-TL olmak üzere toplam 142,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 370,00-TL'nin davalılar ..... Şirketi ve .....'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından işbu dava nedeniyle sarf edilen 884,72-TL harç, 826,00-TL araç çekici masrafı ve yargılama gideri olan 1.662,20-TL olmak üzere toplam 3.372,92-TL davalı ..... A.Ş, yönünden 589,06-TL ile sınırlı olmak kaydıyla yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
1.320,00-TL arabulucuk ücretinin davalı ..... A.Ş. yönünden 230,53-TL ile sınırlı olmak kaydıyla olmak kaydı ile davalılardan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,
Davacının değer kaybına yönelik davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı..... A.Ş. Yönünden 1.606,74-TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
Davalı ......A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
Davacının ikame araç bedeline yönelik davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 7.500,00-TL vekalet ücretinin davalılar...... Şti ve ....den alınarak, davacıya verilmesine,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davalı ..... A.Ş.'nin yerinde görülmeyen sair istinaf itirazların ise REDDİNE,
5-Davalı ..... Şti yönünden istinaf karar harcı olan 3.244,72-TL'den peşin alınan 812,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.432,72-TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davalı .....A.Ş tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
7-Davalı .....Şti tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı .... A.Ş tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 492,00-TL başvurma harcından oluşan istinaf yargılama giderinin istinaftaki haklılık durumuna göre takdiren 246,00-TL'nin davacıdan alınarak davalı ..... A.Ş'ye verilmesine, bakiye kalan kısmın davalı sigorta şirketinin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 24.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.