T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/381
KARAR NO : 2025/1399
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 20.12.2022
NUMARASI : 2015/159 E. - 2022/895 K.
DAVANIN KONUSU : Tazminat
DAVA TARİHİ : 07.08.2014
KARAR TARİHİ : 13.10.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 13.10.2025
İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.12.2022 tarih 2015/159 E. - 2022/895 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... . tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili, 26.04.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ... kullanımındaki... Plakalı motorsiklete, ... idaresindeki ... Plakalı kamyonetin çarpması neticesinde müvekkilinin yaralandığını, kaza sonucunda davalıya %75 müvekkiline ise %25 kusur izafe edildiğini, müvekkilinin tedavisinin uzun sürdüğünü, Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/345 Esas sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını, davanın devam ettiğini, ... sigorta şirketine ait sigorta poliçesinin kaza tarihinden önce iptal edildiğini, müvekkilinin %34,2 uzuv kaybına uğradığını, bilirkişi raporunda da 127.961,77.-TL maddi zarar belirlendiğini bu nedenlerle kazanın meydana geldiği 26/04/2008 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte 20.000,00.-TL maddi tazminat taleplerinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili, ...aleyhine zarar görenlerce açılan davalarda genel yetki kurallarının uygulanması gerektiğini, bir sigorta sözleşmesinin yapılmadığını, müvekkilinin adresinin Levent/İSTANBUL olduğunu, davanın yetkisiz olan Torbalı Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığını belirterek, dava dilekçesinin yetki yönünden, davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 26.04.2008 tarihinde gerçekleşen konu trafik kazasından kaynaklı davacının dava dışı şahıslara Torbalı 1.ASHM'nin 2018/203 E.sayılı dosyası üzerinden açtığı geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatına yönelik dosyada verilen karara kesinleşmesi üzerine bahse konu dosya üzerinden alınan ATK Trafik İhtisas Dairesinin 24.12.2012 tarihli raporunun hükme esas alınması ile söz konusu kazada davacının %25 oranında kusurlu olduğu, davacının maluliyet durumunun tespit ve tayinine yönelik yine Torbalı 1 ASHM'nin 2018/203 E.sayılı dosyasına İstanbul ATK 3.İhtisas Kurulunca sunulan 23.07.2019 tarihli raporunun hükme esas alınması ile bahse konu kazadan kaynaklı davacının %13,1 oranında sürekli iş göremezlik durumu oluştuğu gibi olaydan itibaren 9 ay süre ile geçici iş göremezliğe maruz kaldığı yönündeki kanaat kapsamında aktüer bilirkişisine tevdii ile hazırlanan 21.11.2022 tarihli ek aktüer raporu hükme elverişli bulunarak davanın kısmen kabulü ile davalı yanın öndediği tutarın güncellenmiş bedelinin mahsubu ile 83.455,04 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili yönünde karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, 2918 sayılı kanunun 111.maddesindeki düzenleme nedeniyle hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın resen reddine karar verilmesi gerektiğini, doktrin ve Yüksek Yargıtay kararlarında, iki yıllık sürenin hak düşürücü süre olduğunu, müvekkili kurumun davacıya tazminat ödemesini 2010 yılında yaptığını, davanın ise 2015 yılında müvekkili kuruma yöneltildiğini, mevzuatta düzenlenen hak düşürücü süre geçmiş olduğundan, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dosyasına iki ıslah dilekçesi sunulduğunu, ikinci ıslah dilekçesinin dikkate alınmasının mevzuata açıkça aykırı olduğunu, ayrıca ıslah dilekçeleri itibariyle talep edilen tutarların zamanaşımına uğradığını, ilk sunulan dilekçenin dava değerini artırım dilekçesi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacı yanın 28.11.2016 tarihli dilekçesinin ıslah dilekçesi olduğunu açıkça belirttiğini, hal böyle iken 29.09.2022 tarihli ikinci ıslah dilekçesinin yerel mahkemece dikkate alınması dolayısı ile kararın kaldırılması gerektiğini, maluliyet raporunda tespit edilen orana, kaza tarihi itibariyle PMF tablosunun kullanılması gerektiğini, TRH 2010 tablosunun kullanılması halinde teknik faiz uygulanmasının gerektiği, davacı motosiklet sürücüsünün tibia kırığı sebebiyle müterafik kusur uygulanması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı olduğunu, davanın ilgililere ihbar talep edildiği halde edilmediğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE :Dava, davacının uğradığı trafik kazası nedeniyle sürekli ve geçici iş gücü kaybı zararının tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Zamanaşımı süresini düzenleyen 2918 sayılı KTK’nin 109/2. maddesinde davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğmuş olması ve Ceza Kanununda bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunması halinde, bu sürenin maddi tazminat talepleri için de geçerli olacağı düzenlenmiştir. (Yargıtay 17. HD' 10.03.2015 tarih 2015/1686 E. - 2015/4071 K.) Davacı yanın yaralanması ile neticelenen trafik kazasında, kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 89/1 ve 66/1-e maddelerinde öngörülen ceza zamanaşımı süresi 8 yıldır. Somut olayda kaza tarihi 26/04/2008 olup, dava tarihi olan 07/08/2014 tarihi itibariyle henüz uygulanması gereken zamanaşımı süresinin dolmadığından bu yönden davalı yan istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
2918 sayılı KTK 111 maddesine göre davacı yana 02/08/2010 tarihinde yapılan 7.851,00 TL'lik sürekli iş göremezlik ödemesi üzerine ödeme tarihinden itibaren iki yıllık hak düşürücü süre içinde iş bu davanın açılmadığı belirtilmiş ise de ... plakalı araç yönünden sorumluluğu olanlar arasında teselsül hükümlerinin uygulanması gerektiğinden ve bahse konu araç yönünden işleten ve sürücü aleyhine açılmakla birlikte kesinleştiği anlaşılan konu tazminat yargılamasının yapıldığı Torbalı 1. ASHM'nin 2018/203 esas sayılı dosyasında kazandırılan aktüer raporuna göre davacı yana yapılan 7.851,00 TL'lik ödemenin yerinde ve yeterli bir ödeme olmadığı anlaşılmakla somut uyuşmazlıkta bahse konu yasanın uygulanması mümkün olmadığından bu yönden davalı yan istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Somut uyuşmazlık yönünden artan yahut yeni maluliyet sebebiyle iş bu davanın açılmadığı anlaşılmakla İDM tarafından kesinleşen Torbalı 1 ASHM'nin 2018/203 (davacı yanca temyiz talebinde bulunulmadığı göz önüne alınarak) esas sayılı dosyası üzerinden konu trafik kazasından kaynaklı davacı yan yönünden alınan maluliyet rapor içeriğinin iş bu yargılama konusu yönünden davacı yan yönünden bağlayıcılık teşkil edecektir.
Öte yandan, zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde sözkonusu olan müterafik kusur, Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması sözkonusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılması da gerekebilecektir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından, mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78. maddesi ile atıf yapılan Karayolları Trafik Yönetmeliğince koruyucu ekipman/tertibat takılmasının zorunlu olduğu hallerde meydana gelen yaralanma ve ölüm ile illiyet bağı kurulması durumunda hesaplanan tazminattan müterafik kusur nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak tazminatın belirlenmesi cihetine gidilmelidir. (Yargıtay 4. HD 17.03.2022 tarih ve 2021/11498 E. - 2022/5233 K. 29/06/2022 tarih ve 2021/14115 E. - 2022/9666 K., 04.04.2022 tarih ve 2021/13491 E. - 2022/6733 K. ,23.03.2022 tarih ve 2021/11590 E. - 2022/5710 K.) Somut olayda, davacıya ait adli muaye evrakları ile maluliyet raporu içeriğinden davacının yaralanmasının tibia ve fibula distal fdiafiz kırığı şeklinde gerçekleştiği anlaşılmakla, kask takılmaması ile yaralanma arasında illiyet bağı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150/1-a bendi gereğince motosiklet yolcularının koruyucu kıyafet olarak kask takması mecburi iken; dizlik, mont ceket, eldiven, bot, çizme, pantolon gibi ekipmanların takılması veya giyilmesi gerektiğine ilişkin olarak herhangi bir zorunluluk öngörülmemiştir. Bu nedenle davacının mevcut yaralanmasına göre somut olayda tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmamış olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. (Yargıtay 4. HD 20.09.2022 tarih ve 2022/5575 E - 2022/10706 K.) Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.
Bu kapsamda tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda 1931 tarihli PMF cetvellerine göre saptanmakta ise de gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle TRH 2010 yaşam tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi güncel veriler ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olduğundan tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam yönteminin kullanılması gerekir. (Yargıtay 4. H.D. 03.01.2022 tarih ve 2021/9412 E - 2022/3622 K., 17. H.D. 23.03.2021 tarih 2020/ 6173 E. - 2021/ 3121 K. Sayılı ilamları) Aynı şekilde, yeni genel şartlar zamanında düzenlenen poliçelerde yeni genel şartlardaki hesaplama tekniği uygulanamayacağı için tazminat hesabında eski uygulamalardaki gibi progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi icap etmektedir. (Yargıtay 17. HD'nin 24.02.2021 tarih ve 2019/3292 E. 20121/1848 K. Sayılı ilamı) Taraflar arası uyuşmazlık konusuna ilişkin Torbalı 1. ASHM'nin 2018/203 esas sayılı dosyasında hükme esas alınan aktüer raporu belirtilen nitelikte olmakla birlikte rapordaki hesaplamalar davacı yan yönünden bağlayıcılık teşkil edeceğinden her ne kadar İDM'ce inceleme konusu dosya üzerinden ayrıca aktüer rapor alınmış ise de söz konusu raporlar miktar itibariyle bağlayıcılığı etkilemeyecektir. Bu kapsamda söz konusu dosyada aldırılan aktüerya bilirkişi raporunda bilinmeyen devredeki gelir hesabı yönünden %10 artırılıp %10 iskonto yönteminin uygulanması yerinde olduğundan bu yönden de davalı yanın istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan hususlar karşısında somut uyuşmazlığın incelenmesi neticesi; 26/04/2008 tarihide meydana geldiği anlaşılan trafik kazası sebebiyle İDM'ce olayda davacı yanın % 25 oranda, dava dışı ...'in % 75 oranda kusurlu oldukları, davacı yanın % 13 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı gibi olaydan itibaren 9 ay süre ile geçici iş göremezlik durumunun oluştuğu yönündeki değerlendirmeleri kapsamında her ne kadar dosya tarafları yönünden teknik anlamda kesin hüküm teşkil etmeyecek ise de Torbalı 1. ASHM'nin 2018/203 esas sayılı dosyasında kazandırılan aktüer raporunda belirtilen tutara davacı yanın bir itirazının olmadığı gibi adı geçen mahkemece hükmedilen tazminat yönünden davacının bir temyiz talebinde bulunmadığı göz önüne alındığında aktüer raporundaki hesaplamanın miktar itibariyle davacı yan yönünden bağlayıcılığı olduğu, söz konusu akteür raporunda sabit olduğu üzere davacı yana yapılan 7.851,00 TL'lik ödemenin yerinde ve yeterli bir ödeme olmadığı anlaşılmakla gerçek zarar tespitine yönelik değerlendirme neticesinde ödenen tutarın güncellenmiş bedelinin düşülmesi ile davalı yanın davacıya karşı talep konusu geçici ve kalıcı iş göremezlikler yönünden 58.779,82 TL miktar itibariyle sorumlu olduğunun anlaşıldığı, davalı sorumluluğunun esasen Torbalı 1 ASHM dosyasındaki davalı yanlar ile birlikte müteselsil nitelikte olduğundan belirtilen tutar yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla sorumluluk değerlendirilmesinin yanı sıra söz konusu dosyada ... plakalı araç maliki ve sürücü yönünden hükmedilen tazminat miktarı ile tüm yargılama giderinin iş bu dosyaya yönünden tahsilinde tekerrür olmamak kaydıyla şeklinde davanın kısmen kabulüne yönelik hüküm tesis edilmesi gerekirken aksi yönde değerlendirme ile sonuca gidilmesi doğru görülmediğinden belirtilen hususlar kapsamında ise davalı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olduğu kabul edilmiştir.
Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.12.2022 tarih 2015/159 E. - 2022/895 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE 26/04/2008 tarihinde meydana geldiği anlaşılan konu kazadan kaynaklı geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatına yönelik hesaplanan 58.779,82 TL'nin (tutarın 5.000,00 TL'si Torbalı 1. ASHM'nin 2018/203 esas ve 2020/116 karar sayılı ilamı ile hüküm altına alındığından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 02/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya dair istemin reddine,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.015,24 TL harçtan peşin olarak alınan 68,35 TL ile ıslah harcı olarak alınan 1.237,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.709,89 TL (tutarın 341,55 TL'si Torbalı 1. ASHM'nin 2018/203 esas ve 2020/116 karar sayılı ilamı ile hüküm altına alındığından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan başvuru, peşin ve ıslah harç toplamı 1.330,55 TL ile gider avansından kullanılan kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 735,66 TL'sinden oluşan toplam 2.066,21 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 13.352,81 TL (davacı yanın istinaf talebinde bulunmadığı anlaşılmakla birlikte tutarın 3.400,00 TL'si Torbalı 1. ASHM'nin 2018/203 esas ve 2020/116 karar sayılı ilamı ile hüküm altına alındığından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca ret edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 492,00 TL başvurma harcından oluşan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 13.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.