T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/362
KARAR NO : 2025/1376
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 30.11.2022
NUMARASI : 2021/141 E. 2022/831 K.
DAVANIN KONUSU : Alacak
KARAR TARİHİ : 08.10.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 08.10.2025
İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.11.2022 tarih 2021/141 E. 2022/831 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... A.Ş vekili ile davalı ....Şti.vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili,16/07/2020 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla davacıya ait ... plakalı aracın çarpıştığını, davalı ...'in asli kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle 100,00 TL değer kaybı, 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, Milas Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/30 D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespit giderlerinin yargılama giderleri olarak karşı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16/07/2020 tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesiyle sigortalı, davalılardan .....in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında davacının aracının hasarlandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle 100,00 TL değer kaybı, 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Birleşen dosya eski esası üzerinden istinaf edilmiş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 24/11/2021 tarih ve 2021/2847 E 2021/2357 K sayılı kararı ile yerel mahkemenin 2021/348 E 2021/325 K sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
CEVAP :Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesiyle; zamanaşımı def'i ve kesin hüküm itirazlarının olduğunu, bilirkişilerden kusura ilişkin rapor alınması gerektiğini, davalı şirketinin poliçe teminatları kapsamında değer kaybına ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin herhangi bir teminatı bulunmadığını, faiz yönünden sınırlı sorumluluğu olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesiyle; kullandığı aracın freninin patlaması sonucu aracı durdurduğunu, davacının aracının kendisinden yaklaşık 3 km geride yandığını, aracının motorunun yanmasının araçtan düşen parçalar nedeniyle olmadığını, yanma ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalı .....Şirketi'ne dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davanın davalılar ...... Şirketi ve ... yönünden tefrikine karar verilerek Mahkemenin 2021/348 E sırasına kaydedilerek, 2021/348 E,2021/325 K sayılı karar ile davanın usulden reddine karar verildiği, istinaf incelemesi sonucu kararın kaldırılması üzerine dosyanın iş bu dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Birleşen dosyada da davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 16.07.2020 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesiyle sigortalı, davalı ... ... Şti. adına kayıtlı davalı ... sevk ve idaresindeki .....plakalı çekici (dorse ...) araç ile davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpıştığı, bilirkişi raporunda davalı ...'in kazanın oluşumunda kusurlu olduğu, davacının kusuru bulunmadığı, araçta 20.000,00 TL değer kaybı hesaplandığı, makul tamir süresinin 15 gün olup, kaza tarihi itibariyle kiralık araç bedelinin 400,00 TL olduğu ve 15 günlük ikame araç bedelinin 6.000,00 TL olduğu, değer kaybı alacağının sigorta teminatı kapsamında olduğu ve tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, ikame araç bedelinin ise teminat kapsamı dışında olduğu, müracaat tarihine 8 iş günü ilavesi ile davalı sigorta şirketinin 11.12.2020 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, aracın kullanım amacının ticari olması nedeniyle asıl alacağa avans faizi uygulanarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı davalı ... A.Ş vekili ile davalı ....Ltd. Şti.vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:Davalı .... Ltd. Şti vekili, raporda kusurun hatalı tespit edildiğini, müvekkili şirkete ait çekicinin ticari araç olup düzenli olarak denetimlerden geçtiğini, kaza tarihi itibariyle aracın tüm muayenelerinin yapıldığını, geçerli vizesi bulunduğunu, dolayısıyla müvekkili şirket adına kayıtlı olan aracın bakım, onarım ile teknik şartlara uygun getirilmesi husunda dikkatsiz, tedbirsiz, kurallara aykırı davrandığı tespitinin hatalı olduğunu, kaza tespit tutanağında kazada her iki araç sürücüsünün de herhangi bir kusurunun bulunmadığının belirtildiğini, kazanın davacının kendi kusurundan kaynaklandığını, takip mesafesinin korunmadığını, davacının yasal hız sınırlarının üzerinde seyrettiğini, dava konusu araçta herhangi bir değer kaybı oluşmadığını, davacı tarafından Milas Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/30 değişik iş sayılı tespit davasında alınan raporda araçta meydana gelen hasarın kalıcı etkilerinin bulunmadığı, parça değişimi ile oluşan hasarın tamamen giderildiği, değişen parçaların sökülüp takıldığı için herhangi bir değer kaybı oluşmadığının belirtildiği, araçta değişen parçalara bakıldığında; motor muhafazası, yangın söndürücü, elektrik kabloları vs gibi her araçta değiştirilmesi önem arz etmeyen, 2. el araç satışlarında araç bedelinde değer kaybı oluşturmayan parçalardan olduğu, sırf dava konusu aracın muhtelif parçalarının değiştirilmiş olması sebebiyle araçta değer kaybı oluştuğunun kabulünün hatalı olduğunu, kaldı ki davacı tarafın aracında oluşan hasarın müvekkili şirkete ait araçtan kopan parçalardan kaynaklandığına dair somut bir delil de mevcut olmadığını, illiyet bağı bulunmadığını, davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle kasko poliçesinde 362.497,00 TL olarak tespit edildiğini, bu nedenle aracın kaza tarihi itibariyle değerinin 420.000,00 TL olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, davaya konu aracın güncel değerinin raporla belirlenen 400.000,00 TL'nin çok üzerinde olduğunu, internet sitelerinde yer alan ilanlara bakıldığında 2017 model olan dava konusu araçla benzer durumdaki araçların satış bedellerinin raporla belirlenenin neredeyse 3 katı olduğunu, ikame araç bedeline hükmedilmesinin hatalı olduğunu, araç mahrumiyeti sebebiyle oluştuğu iddia edilen harcamaların belge, fatura ve delilleriyle ispatı gerektiğini belirtmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili, hasar aşamasında aracın değer kaybına konu olacak şekilde hasar almadığı mekanik aksamların hasarlandığı görülmekle davacının talebinin reddedildiği, müvekkilinin poliçe kapsamında dava konusu talepler hususunda herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, ZMMS genel şartlar ekinde yer alan formüle göre değer kaybı hesabı yapılması gerektiğini, başvuru konusu araçta değer kaybı meydana gelmediğini, davaya konu araçta meydana gelen değer kaybı ücretinden müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, tespit edilen değer kaybı tutarının son derece fahiş olduğunu, poliçe başlangıç tarihi esas alınarak 01.06.2015 karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları uygulanması gerektiğini, sigortalı aracın neden olduğu doğrudan zararların karşılandığını, davacının ikame araç bedeli talebi zmms genel şartları uyarınca teminat dışı olup mükekkil şirketin trafik poliçesi dahilinde herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, tespit edilen rayiç değer fahiş olduğunu, kararda her ne kadar avans faizi uygulanmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı sorumlu tutulabileceğini, poliçe kapsamında olmayan araç mahrumiyet bedeli ve tespit masrafı yönünden sorumlulukları bulunmadığını belirtmiştir.
GEREKÇE :Asıl ve birleşen dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının ZMMS poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketi, işleten ve araç sürücüsünden davalılardan tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )
Davalının sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arzeder. Bu kapsamda, dosyaya kazandırılan açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli bilirkişi raporu ile olaya ilişkin belirlenen maddi olgular çerçevesinde, oluş şekline uygun düşecek biçimde kusur oranının tespitinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde; "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, kusur, değer kaybı ve ikame araç ücretinin anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, araç değer kaybından tüm davalıların, ikame araç ücretinden ise davalı sigorta şirketi dışındaki davalıların sorumlu tutulmasında ve sigortalı aracın ticari nitelikte olması nedeniyle temerrüt tarihinden itibaren avans faizine hükmedilesinde isabetsizlik bulunmamasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı sigorta şirketinin yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ....Ltd. Şti.vekili vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... A.Ş. yönünden istinaf karar harcı olan 1.366,20 TL'den peşin alınan 343,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.022,65 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı ....Ltd. Şti.yönünden istinaf karar harcı olan 1.776,06 TL'den peşin alınan 445,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.331,06 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yoluna başvuranlar tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan giderlerin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 08.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.