T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/189
KARAR NO : 2025/1235
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/10/2022
NUMARASI : 2021/915 E. 2022/868 K.
DAVANIN KONUSU : Tazminat
DAVA TARİHİ : 09.12.2021
KARAR TARİHİ : 19.09.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 19.09.2025
İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.10.2022 tarih 2021/915 E. 2022/868 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... .tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili, 04.09.2021 tarihinde .... sevk ve idaresindeki ve dava dışı ... Şti'ye ait .... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması neticesi trafik kazası meydana geldiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın Tİcaret Mahkemeleri tarafından görülmesi ve davalı yanında merkez veya şubesinin İzmir'de bulunması sebebiyle bu davanın belirtilen yerde açıldığı, davalı yanın sürücüsünün olayda tam kusurlu olduğu, kazdan sonra ikameti olan Avusturya'ya döndüğünde aracın yetkili firma tarafından inceletilmekle dilekçe ekinde sunulan 10.09.2021 tarihli rapora göre davalı aracının KDV dahil 10.774,81 Euro hasara uğradığı, bu iş için 200 Euro ödeme yapıldığı belirtilmekle birlikte kazadan sonra davacı aracına Türkiye'deki yetkili servise götürmekle birlikte buradan 07.09.2021 tarihli onarım maliyeti hesabına göre KDV dahil hasarın 94.828,92 TL ye yapılacağına yönelik fiyat teklifine dair araç teslimi uzun bir süre alacağından aracın Türkiye'de tamir edilmediği, davacının aracının yabancı para birimi üzerinden ve ikamet adresindeki yedek parça , işçilik ve diğer zorunlu giderler yönünden değerlendirilmesi gerektiği ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100,00 Euronun yine kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin teminat miktarının Euro kuruna göre belirlenip teminat limitleri içinde temerrüt tarihinden itibaren yabancı para bakımından değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, ekspertiz rapor ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep emiştir.
CEVAP :Davalı vekili, davacının dava açmadan önce usulüne uygun olarak davalıya müracaat etmediğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen 04/09/2021 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı aracın müvekkili şirkete 16/11/2020-2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 1435940920 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 41.000,00.-TL ile sınırlı olduğunu, kabul manasına gelmemek kaydıyla, sigortacının bilgisi ve onayı dahilinde olmadan orijinal parça ile onarım sağlanır ise sigortacının sorumluluğu, sigortacının kaza tarihi itibarıyla benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça bedeli ile sınırlı olduğunu, ayrıca aracın modeli yıllı, kilometresi ve daha önce meydana gelmiş olan hasarları olup olmadığına göre değerlendirme yapılmaması gerektiğini, bu nedenle aracın önceki hasarlarının da incelenmesi ve buna göre bir değerlendirme yapılması gerektiğini, ."ekspertiz ücreti” adı altında belirlenen bedelin hiçbir haklı ve yasal dayanağı bulunmadığını, davacının araçtaki hasara ilişkin tazminat talep edebilmesi için ekspertiz raporu alma zorunluluğu bulunmadığını, mecburi olmayan masrafların davalı tarafından talep edilemeyeceğini, davalının temerrüde düşürülmediğinden faiz isteminin yerinde olmadığını belirterek davanın yetkisizlik nedeniyle reddine, aksi takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 02/06/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ıslah ederek 100,00 Euro tazminat bedelini 2.339,29 Euro arttırarak (ıslah tarihindeki kur ve 43.000 TL poliçe teminat limiti dikkate alınarak) toplam 2.439,29 Euro tazminatın teminat limitiyle sınırlı olarak 06.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek (euro karşılığı olarak) 3095 sayılı kanunun 4-a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalıdan tahsili, 200,00 Euro ekspertiz rapor ücretinin karar tarihi itibariyle... Bankası efektif satış kuru üzerinden TL olarak yargılama giderinden sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu trafik kazasının oluşumunda davalı yana ZMMS li araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmakla talep konusu hasara yönelik yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesi kazandırılan rapora göre davacı aracının bu kaza sebebiyle 10.774,81 Euro tutarında olduğu anlaşılmakla birlikte aracın kazadan önceki 2. El piyasa rayiç değerinin 18.930,00 Euro olarak tespiti yönündeki bilirkişi görüşü karşısında sovtaj bedeli olarak tespit edilen 10.000,00 Euro'nun araç rayiç değerinden düşülmesi nedeniyle gerçek zararın 8.930,00 Euro ya karşılık geldiği, davalı yanın sorumluluk limitinin 43.000,00 TL ile sınırlı olduğu, riziko tarihinde hesaplanan davacı zararının 2.439,00 Euro olduğu değerlendirilerek bu miktar yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla 06.10.2021 tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek davanın kabulü yönünde karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, müvekkilinin kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000,00 TL ile sınırlı dorumlu olduğundan gerekçeli kararda limitin açıkça ve ayrıca belirtilmesinin gerektiği, aksi durumun sebepsiz zenginleşmeye mahal verdiği, müvekkili sigortanın temerrüde düştüğünden söz edilemeyeceği için sorumluluktan kaynaklı faiz talebinin yerinde olmadığı, ekspertiz ücreti için kararda iki kere hüküm kurulduğu bu durumun sebepsiz zenginleşmeye mahal verdiği istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazasından kaynaklı araç hasarı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3. "Sigortanın Kapsamı" başlıklı maddesinde "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta(Ek ibare:RG-4/12/2021-31679)teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." şeklindeki düzenleme göz önüne alındığında davalı sigortanın sorumluluğuna karar verilmesi halinde sorumluluğu kaza tarihi itibariyle yayımlanan teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Bu kapsamda davalı sigortanın kaza tarihi olan 04/09/2021 tarihindeki araç başına teminat limiti 43,000,00 TL olmakla birlikte İDM tarafından hüküm kurulurken söz konusu tutarın yazılmadığı, her ne kadar davalının sorumluluk limitinin gerekçede 43.000,00 TL olduğu belirtilmiş ise de hükmün Euro üzerinden kurulduğu ve hükümde açıkça limitin yazılmamasının davalı yanca istinaf nedeni olarak ileri sürüldüğü anlaşılmakla bu yönden davalı istinaf başvurusunun yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece somut olay bakımından yapılan değerlendirme neticesinde davacı yanca ekspertiz ücretine yönelik talep konusu 200,00 Euro yargılama gideri olarak kabul edilmekle birlikte gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 2.nolu bendinde bu konuda bir değerlendirme yapıldığı gibi 4.nolu bendinde de aynı konuda Tl karşılığı miktarı yönünden yeniden hüküm kurulduğu, dolayısıyla bu durumun davacıyı sebepsiz zenginleştireceği yönünde davalı yanın istinaf talebinin de yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçeler ile 04/09/2021 tarihinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasından kaynaklı olarak davacı aracının 10.774,81 Euro hasara uğramakla birlikte söz konusu kazanın meydana gelmesine davalı yana poliçeli aracın sürücüsünün tam kusurlu harekinin neden olduğu, hükme esas alınan raporda davacı aracının kazadan evvelki ikinci el piyasa rayiç değerinin 18.930,00 Euro olarak tespit edildiği göz önüne alındığında hasarın önceki rayiç değerin % 50'sini aşması nedeniyle tamiri ekonomik olmayacağından bu kazadan dolayı davacı aracının pert-total olarak değerlendirilmesi gerektiğinden bilirkişilerce bu konuda yapılan tespite iştirak edilmekle birlikte sovtaj değeri belirlenip önceki rayiç değerden düşülmesi suretiyle davacı yan yönünden gerçek hasarın 8.930,00 Euro olarak belirlenmesine yönelik değerlendirmenin yerinde olduğu, davalı yanın araç sürücüsünün kusuru oranında ve bu kapsamda kaza tarihi itibariyle araç başına sorumluluk limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olduğu, davacı yanca ıslah dilekçesine konu edilen tutar hasar bedelinin altında olduğundan taleple bağlıklık ilkesi göz önüne alınarak sorumluluk limitin infaza tereddüt oluşturmayacak biçimde ve davacı yan yönünden sebepsiz zenginleştirmeye mahal vermeyecek biçimde açıkça belirtilmesi ve bunun yanında ekspertiz ücretine yönelik de yine sebepsiz zenginleşmeye mahal vermeyecek biçimde tek hüküm kurulması gerekirken davalının sorumluluk limiti miktar itibariyle açıkça belirtilmeden ve 200,00 Euro ekspertiz ücreti davacı lehine iki defa hükme yazılarak karar verilmesi yerinde olmadığı görülmüştür.
Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.10.2022 tarih 2021/915 E. 2022/868 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
- Davanın KABULÜ ile, konu trafik kazasından kaynaklı 2.439,29 Euro (43.000,00 TL teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) tazminatın 06.10.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
- 200,00 Euro ekspertiz giderinin karar tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gereken 2.937,33-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 59,30- TL ile 734,33 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 793,63 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.143,70-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irad kaydına,
Davacı tarafça yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 793,63-TL peşin harç ve ıslah harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 1.244,30-TL bilirkişi, tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.105,73- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-İstinaf yoluna başvuran davalının ödediği istinaf harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcı olan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere19.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.