T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/388
KARAR NO : 2025/1288
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21/06/2022
NUMARASI : 2020/161 E. 2022/513 K.
DAVANIN KONUSU : Tazminat
DAVA TARİHİ : 02.03.2020
KARAR TARİHİ : 25.09.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 25.09.2025
İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.06.2022 tarih 2020/161 E. 2022/516 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacılar vekili, davalıların sürücüsü, maliki ve ZMM sigortacısı olduğu aracın tek taraflı şekilde karıştığı kaza neticesinde araçta yolcu olarak bulunan davacıların murisinin öldüğünü, murisinin vefatı nedeniyle davacıların maddi ve manevi zarara uğradıkları, murisin desteğinden mahrum kaldıklarını, kusurun karşı tarafta olduğunu, davalıların zararı karşılaması gerektiğini, belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00-TL destekten yoksun kalma, 200.000,00-TL manevi tazminatının, faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... A.Ş. vekili, kazaya karışan aracın davalı tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında gerçek zarar nispetinde teminat limiti ile sorumlu olduğunu, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, davacıların reşit olduklarını, kusur, zarar ve destek ilişkisinin ispat edilmesi gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini, davalının manevi tazminat talebinden sorumluluğunun bulunmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ...'ün sürücülüğünü yaptığı ... plakalı aracın karşı yönden gelen ... plaka sayılı sürücü müteveffa ... sevk ve idaresindeki tanker ile ön kısmından çarpmak sureti ile yaralanmalı ve ölümlü trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen kazada davacıların murisi olan babaları ...' ın hayatını kaybettiği, olayın oluşumunda müteveffa ...'ın kusursuz, davalı sürücü ...' ün %100 oranında kusurlu olduğu, davacı ...' ın kaza tarihi itibariyle Yalova Üniversitesi Çınarcık Meslek Yüksek okulunda öğrenci olduğu anlaşıldığından 17.997,21-TL destekten yoksun kalma tazminatına hak kazandığı, davacı ...'ın kaza tarihi itibariyle öğrenci olmadığı, dolayısıyla davacı ...'ın kaza tarihinde 18 yaşını doldurmuş olması ve öğrenim görmüyor olması nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı alacağının bulunmadığı, müteveffanın ölümü nedeniyle davalıların gerçek cenaze ve defin gideri zararlarını tazmini ile sorumlu olup davacı tarafın kendi milli değerlerine, yerel örf ve adetlerine göre yaptığı özel giderlerden sorumlu olamayacağı, cenaze ve defin giderlerinin toplam 500,00-TL olduğu, müteveffanın ölümü nedeniyle ayrıca manevi zarara uğrayan davacılar lehine 50.000,00-TL manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği, belirtilerek; davanın kısmen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
Karara karşı taraflar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacılar vekili, davacılar lehine hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatın derece düşük olduğunu, davacı ... öğrenci olmasına rağmen değilmiş gibi hüküm kurulduğunu, mahkeme tarafından bu hususta yazılan müzekkereye kayıt yenileme dönemi olduğundan bahisle olumsuz cevap verildiğini, söz konusu müzekkere cevabının üzerine yeniden davacıya ait resmi öğrenci belgesi sunulmasına rağmen söz konusu kaydın kabul edilmediğini, reddedilen kısım içiin davacılar aleyhine takdir edilen vekalet ücretinin fahiş olduğunu, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili davalı sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, murisinin kaza anında emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespit edilerek takılı değilse müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 tablosuna göre yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı talebinin zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını, davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı istenebilmesi için müteveffanın davacının desteği olduğunun ispatlanması gerektiğini, kaza tarihinde davacıların reşit olduğunu, davacının söz konusu olaydan dolayı SGK kurumundan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespit edilmediğini, davalı şirketin temerrüde düşürülmediğini, davalının manevi tazminattan sorumlu olmadığını, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... Şti. vekili, davacı tarafından davacıların yüksek öğrenim gördüklerine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamasına rağmen bilirkişice davacıların yüksek öğrenim gördüklerinin kabul edilerek hak kazanacakları destekten yoksun olma tazminatı hesaplandığını, bilirkişi tarafından varsayımsal olarak yapılan hesaplama davanın esasını etkileyecek nitelikte olmadığını, davacılara ilişkin bir öğrenci bilgi ve belgesi bulunmadığından öğrenci olarark kabul edilmesinin mümkün olmadığını, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava işletenin hukuki sorumluluğu ve ZMMS poliçesi kapsamında trafik kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
1.Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2.Toplan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede ilk derece mahkemesince hükme esas alınan kusur ve aktüerya bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, yüksek öğrenim yapamayacak ise erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın yüksek okul okuyor olması yada okuması ihtimali bulunması durumunda 25 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabulü ile hesaplama yapılması gerekmesine, bu kapsamda müteveffanın ölümü nedeniyle yüksek öğrenimine devam eden davacı ...'nün destekten yoksun kalama tazminatına hak kazanmasına, gerek YÖK yazı cevabı gerekse yargılama sırasında davacı tarafından sunulan belgeye göre davacı ...'ın aktif öğrenci kaydının bulunmamasına, her ne kadar karar verilmesi üzerine istinaf aşamasında bu davacı tarafından kayıt yenilemesi yapılarak öğrenci belgesi sunulmuş ise de yargılama sırasında usulüne uygun şekilde ileri sürülmeyen delillerin 6100 sayılı HMK'nın 357. maddesi kapsamında istinaf aşamasında dinlenemeyecek olmasına, müteveffanın gelirinin soysal ve ekonomik durumuna uygun düşecek şekilde saptanmasına, tazminat hesabının TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant yöntemi esas alınarak hesaplanmasına, destekten yoksun kalma zararın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şeklline ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine,cenaze giderlerinin de ölüm nedeniyle meydana gelen zararlardan olup ölümle doğrudan doğruya ilgili bulunan ve ölenin dini ile sosyal ve ekonomik durumuna uygun giderlerden ibaret olacak şekilde hüküm altına alınmasına, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma ve cenaze defin zararı bakımından işletenler ile ZMMS poliçesi kapsamında sigorta şirketinin de sorumluluğunun bulunmasına, maddi tazminat yönünden davalıların sorumluluğunun talebe uygun şekilde müşterek ve mütesilen sorumluluk ilkesine uygun düşecek şekilde belirlenmesine, maddi tazminat yönünden işletenler ile ZMMS poliçesi kapsamında sigorta şirketinin birlikte, manevi tazminat yönünden ise yanlızca davalı işletenlerin sorumluluğunun söz konusu olmasına, maddi tazminatın poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememiş olmasına, tazminata davalıların sıfatına uygun şekilde belirlenen talep ile bağlı olacak şekilde temerrüt tarihinden yasal faiz yürütülmesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, aşağıda belirtilen hususlar dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3.6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince haksız bir eylem sonucunda zarara uğrayan kimse, uğradığı maddi ve manevi zararın ödetilmesini isteyebilir. Manevi tazminat, zarar görenin kişilik değerlerinde meydana gelen eksilmenin (manevi zararın) giderilmesi, tazmin ve telafi edilmesidir. Esasen manevi tazminat, ne bir ceza, ne de gerçek manasında bir tazminattır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.(Yargıtay İBK 22/06/1966 tarih ve 1966/7 E. - 1966/7 K.) Olay nedeni ile davacıların manevi zarara uğrayacağı yadsınamaz bir gerçekliktir. Maddi zararda olduğu gibi manevi tazminatta kesin bir hesabın yapılması olanaksızdır. Bunun için tazminat miktarı, somut olayın özelliği, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak M.K.nun 4. maddesi uyarınca hakim tarafından takdir ve tayin edilir. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak gösterilmelidir. Bu itibarla, somut olayda davacıların murisinin ölümü dolayısıyla davacıların maruz kaldığı bu acı ve elem ile yaşadığı sıkıntılar nedeniyle oluşan manevi zararına karşılık, takdir edilen manevi tazminat anılan ilke ve esaslar çerçevesinde az olup daha fazla miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekir.
4.O halde, manevi zarara uğrayan davacılarda bir huzur duygusunun oluşabilmesi için tarafların kusuru, sosyal ve ekonomik durumu, davacıların maruz kaldığı acı ile hakkaniyet ilkesi gözetilerek, manevi zararın karşılığı olarak takdiren davacılar için ayrı ayrı 125.000,00-TL olmak üzere toplam 250.000,00-TL manevi tazminatın davalı işletenler ... ve .... Şti den haksız fiil tarihi olan12/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile ayrı ayrı davacılara ödenmesine karar verilmesi gerekirken aksi şekilde verilen kararda isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.
Bu durumda, davalıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının ise reddine, karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıların istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.06.2022 tarih 2020/161 E. 2022/516 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
Davacı ...’ın destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine,
17.997,21-TL destekten yoksun kalma tazminatının 2.000,00-TL sinin, davalı sigortadan 18/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, diğer davalılardan 12/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen, 15.997,21-TL sinin ıslah tarihi olan 17/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müteselsilen alınarak adı geçen davacı ...' a verilmesine,
500,00-TL cenaze ve defin giderinin davalı sigortadan 18/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, diğer davalılardan 12/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak ½ oranında eşit şekilde davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
125.000.000-TL manevi tazminatın davalı işletenler ... ve .... Şti den haksız fiil tarihi olan12/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine,
125.000,00-TL manevi tazminatın manevi tazminatın davalı işletenler ... ve ........ Şti den haksız fiil tarihi olan12/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine,
Davalı ... A.Ş. yönelik açılan manevi tazminat davasının reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince maddi tazminat yönünden alınması gereken 1.263,54-TL karar ve ilam harcının peşin alınan ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 1.277,48-TL harcın mahsubu ile fazla 13,94-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince manevi tazminat yönünden alınması gereken 17.077,50-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve .... Şti den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Davacılar tarafından peşin harç ve ıslah harcı için yapılan toplam 1.277,48-TL yargılama giderinin davalılardan davalı ... A.Ş. yönünden 138,12-TL' ile sınırlı olmak kaydıydla davalılardan müşterek ve müteselsilen müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacılar tarafından sarf olunan 1.793,65-TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmına göre belirlenen 1.290,88-TL yargılama giderinin davalı ... A.Ş. Yönünden 63,89-TLile sınırlı olmak kaydıydla davalılardan müşterek ve müteselsilen müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye giderin davacılar üzerinde bırakılmasına,
Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve kabul edilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen 18.247,21-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...' a verilmesine,
Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık asgari ücret tarifesine ve kabul edilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen 250,00-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...' a verilmesine,
Tüm davalıların kendilerini bir vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık asgari ücret tarifesine ve davacı ... yönünden red edilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacı ...' dan alınarak davalılara verilmesine,
Tüm davalıların kendilerini bir vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık asgari ücret tarifesine ve davacı ... yönünden red edilen maddi tazminat miktarına göre belirlenen 250,00- TL vekalet ücretinin davacı ... .l' dan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve kabul edilen manevi tazminat miktarına göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ....Şti den müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve kabul edilen manevi tazminat miktarına göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve .... Şti den müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
Davalı ... A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık asgari ücret tarifesine ve red edilen manevi tazminat miktarına göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak bu davalıya verilmesine,
Davalı ... A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdikleri anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık asgari ücret tarifesine ve red edilen manevi tazminat miktarına göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak bu davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan artan gider avansının karar kesinleştiğinde talepleri halinde ilgili tarafa ödenmesine,
3-Davacıların yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının ise REDDİNE,
4-Davalı ... A.Ş. yönünden istinaf karar harcı olan 1.064,13-TL'den peşin alınan 179,90-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 884,23-TL harcın davalı ... A.Ş. 'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... A.Ş. tarafından yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
6-Davalılar ... ve ..... Şti. vekili yönünden istinaf karar harcı olan 8.094,54-TL'den peşin alınan 2.023,50-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 6.071,04-TL harcın davalılar ... ve .... Şti. 'den alınarak hazineye gelir kaydına,
7-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar ... ve .... Şti. tarafından yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
8-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
9-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 492,00-TL istinaf yoluna başvuru harcı ve 126,50-TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 618,50-TL istinaf yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 25.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.