T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/177
KARAR NO : 2025/1232
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/05/2022
NUMARASI : 2021/370 E. 2022/399 K.
DAVANIN KONUSU : Tazminat
DAVA TARİHİ : 15.06.2021
KARAR TARİHİ : 19.09.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 19.09.2025
İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.05.2022 tarih 2021/370 E. 2022/399 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili, 17.08.2020 tarihinde davalı ...'e ait olmakla birlikte diğer davalı sigorta nezdinde zmms ...plakalı aracın davacıya ait .... plakalı araca çarpması ile trafik kazasının meydana geldiği, davacı aracının ağır hasar aldığı, diğer araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, aracın davacı tarafından tamir edildiği, bu tamirden kaynaklı davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu belirtilerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL hasar bedelinin davalılardan (sigortadan limit dahilinde) müteselsilen temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ...vekili, kazanın oluşumunda müvekkilinin tam kusurlu olduğu bu nedenle kusur durumuna ilişkin itirazlarının bulunmadığı ancak sigortanın ödediği tazminatın yeterli görülmemesi durumunda müvekkilinin sorumluluğunun bulunduğunun kabul edilemeyeceği, davacı yanca arabuluculuk görüşmesinde 75.000,00 TL tazminat talep edildiği, davacının kendisi tarafından alınan özel ekspertiz incelemesi neticesindeki raporun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, kaza tarihinden ekspertiz rapor tarihine kadar araçta başka hasarlarında meydana gelmesinin mümkün olduğu, bu konuda bilirkişi incelemesi talep edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı sigorta şirketi usulüne uygun olarak çıkartılan tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, kendisini vekili aracılığıyla temsil ettirmiş, duruşmalara katılmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, bahse konu trafik kazasından kaynaklı kusur durumunu tespit ve tayinine yönelik yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesi davacının olayda kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, talep konusu hasara yönelik alınan kök ve ek raporlar kapsamında kazadan evvel davacı aracının 2.el piyasa rayiç değerinin 130.000,00 TL, hasar bedelinin iskontosuz 109.115,67 TL (iskontolu 79.248,37 TL) olduğu ve aracın pert işlemine tabi tutulması gerektiği kabul edilerek sovtaj değerinin de 70.000,00 TL olarak kabul edilerek gerçek hasarının 60.000,00 TL olduğu, davalı sigorta tarafından hasara yönelik 18.000,00 TL ödeme yapılmakla davacının karşılanmamış 42.000,00 TL zararının olduğu kabul edilerek sigortanın ödeme tarihinden ....in ise olay tarihinden itibaren sorumlu olduğu belirlenerek davanın kabulü yönünde karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili ve davalı ...vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, kök ve ek raporlarda ve mahkemece verilen karar da araca pert işlemi uygulanmasının hatalı olduğu, bilirkişi tarafından araç rayiç değerinin çok düşük belirlendiği, belirlenen değerden çok yüksek olduğunun tartışmasız olduğu, mahkemece araç rayiç değerine ilişkin ayrıntılı bir inceleme ve piyasa araştırması yapılmadığını, pert işlemi kabul edilmemekle birlikte bu kapsamda sovtaj değerinin de hatalı belirlendiği , bu kadar yüksek bir hasarda sovtajın daha düşük olmasının gerektiği, bilirkişi tarafından 79.000,00 TL lik onarım bedeline 11.000,00 TL değer kaybı ilavesinin ne olduğunun anlaşılamadığı, aracın onarılarak müvekkili tarafından kullanmakta olduğu ekte sunulan Sigorta Tahkim Komisyonu ile Hakem Heyeti kararlarına göre davacının pert işleminin yapılmasına dair bir talebi olmadığından mahkemece göz önüne alınması gerektiği, parça bedeline %30 iskonto uygulanmasının doğru olmadığı, mahkemece yasal faiz üzerinden karar verilmiş ise de, avans faiz üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği, karar tarihi ile kararın Uyap'a eklendiği tarih arasında uzunca bir süre geçmesi ve arada vekalet ücretinin değişmesi nedeniyle yeni vekalet ücretinden yararlanılması gerektiği, hükümde müşterek ve müteselsil sorumlu kılınan davalılar yönünden yapılan sorumluluk ayrımının doğru olmadığı, sigortanın bakiye limiti dahilindeki miktardan her iki davalının da sorumlu olduğu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ...vekili, açılan bu davanın sigortanın belirlediği hasardan fazlaca hasar oluştuğu yönünde olduğundan bunun davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği, davacının ücretini verdiği ekspertiz firmasından alınan raporun ve bu raporla kaza tarihi arasında 7,5 ay gibi bir süre olması sebebiyle değerlendirmeye alınamayacağı, ekspertiz raporunun müvekkili tarafından itiraz etme imkanı tanınmayan bir durumda olması sebebiyle bilirkişi tarafından da baz alınamayacağı istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, 17.08.2020 tarihinde meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı davacı yana sigorta tarafından ödenen hasarın üzerinde bir hasar olduğu belirtilerek açılan bakiye hasar istemine ilişkin maddi tazminat davası olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava trafik kazasından kaynaklı hasar sebebiyle açılan maddi tazminat davası olup haksız fiil temelinde ileri sürüldüğünden haksız fiilin unsurlarının tespiti ile sonuca gidilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda Mahkemece bilirkişiden kök ve ek rapor aldırılmakla kusura yönelik itirazlar ile tazminat hesabına yönelik itirazların reddine karar verilmekle birlikte gerek davacı gerekse de davalı ...tarafından yukarıdaki gerekçeler ile bir takım istinaf sebepleri ileri sürülmekle öncelikli olarak bu sebeplerden davacı aracında belirlenen hasara yönelik hesap yönteminin yerinde olup olmadığının irdelenmesi gerekmekle bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde; her ne kadar davacı aracında oluşan hasarın sigorta tarafından yapılan ödemenin üzerinde olduğu yönündeki istemin ispatlanamadığı gibi davacı yanca yaptırılan ekspertiz incelemesine esas raporun değerlendirmeye alınamayacağı hususu davalı ...vekilince ileri sürülmekle birlikte bahse konu ekspertiz raporunun gerek kök gerekse de ek raporda bu anlamda yapılan itirazın karşılandığı, meydana gelen kaza ile ekspertiz raporundaki tespitlerin uyumluluğu yönünde bilirkişi tarafından değerlendirme yapıldığı, raporun belirtilen anlamda denetime elverişli olduğu gibi hüküm kurmaya da elverişli olduğu anlaşılarak davacı aracının sigorta tarafından yapılan ödemenin üzerinde hasara uğradığının sabit olduğu bununla birlikte davacı vekilince hasarın belirlenmesine yönelik hesaplama yöntemine itirazda bulunulmuş ise de dava dilekçesi ekinde sunulan ekspertiz raporunun tarihi ile kaza tarihi arasında çok da uzun bir süre geçmediği gibi ekspertiz raporunda da bilirkişi değerlendirmesi ile uyumlu rayiç değer belirlendiği aynı zamanda bilirkişi tarafından sovtaj ve rayiç değer belirlenmesi yönünden alınan tekliflerin de raporlara yansıtıldığı görülmekle araçtaki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olmasına, davalıların gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmesine, gerçek zararın zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsamasına, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanacak olmasına, hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zararın giderilecek olmasına, (Yargıtay 17 HD'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. - 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. - 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. - 2016/4229 K.,17.03.2014 tarih 2014/4531 E. - 2014/3704 K.) gerçek zarar ilkesi gereğince sigorta şirketinin aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorunda olmasına (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K.), zarar kalemlerinin benimsen ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak hesaplanmasına, araç sovtaj değeri tazminattan düşülerek mevcut hali ile davacıya bırakıldığından çekme belgesi aranmasına gerek olmamasına göre davacı aracındaki hasar miktarı iskontosuz olarak 109.115,67 TL kabulü ile Hasar bedeli araç rayicini % 50'si aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerektiğinden (Yargıtay 17. HD'nın 18.05.2016 tarih ve 2016/3196 E. - 2016/6047 K.) davacıya ait araçtaki hasar bedelinin hesap yöntemine ilişkin gerek kazadan evvelki ikinci el piyasa rayiç değeri ile gerekse de sovtaj değerine yönelik bilirkişi görüş ve hesaplamaların hangi nedenlerle hatalı olduğuna dair açık ve somut bir itiraz ileri sürmediği anlaşılmakla davalı ...vekilinin tüm, davacı vekilinin ise belirtilen yönlerden istinaf istemlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı vekili tarafından yerel Mahkemece verilen hükmün Uyap sistemine geç eklendiği tarih ile hüküm tarihi arasındaki dönemde asgari ücretin lehe değişikliğine gidilmesi nedeniyle yeni tarifeden yararlanılması talep edilmiş ise de yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinin hüküm tarihinde geçerli olan AAÜT gereğince takdir edilmesinin gerekmesine e İDM tarafından da bu husus gözetildiğinden ve Uyap sistemine geç eklenme durumunun ise istinaf talebi ile ileri sürülemeyeceğinden vekalet ücretini değiştirme yönündeki istinaf talebinin yerinde olmadığı da anlaşılmıştır.
Davacı yanca dava açılmadan evvel davalı sigortaya yapılan başvuru neticesinde davalı sigorta tarafından davaca aracındaki hasar yönelik 22/12/2020 tarihinde 18.000,00 TL, değer kaybına yönelik ise 22/03/2021 tarihinde 447,73 TL tazminat ödemesinde bulunulmakla birlikte kaza tarihi göz önüne alındığında davalı sigortanın araç başına maddi hasara yönelik teminat limitinin 41.000,00 TL olduğu tespit edilmekle birlikte adı geçen davalının davadan önce yaptığı ödemeler göz önüne alındığında teminat limitinden bakiye 22.552,27 TL kaldığı tespit edilmiştir.
Somut uyuşmazlık yönünden yapılan inceleme neticesinde konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigortaya ait olmakla birlikte diğer davalı ...'e ait araç sürücüsünün tam kusurlu eyleminin neden olduğu, bu kazadan kaynaklı olarak davacı aracında yedek parça işçilik ve KDV dahil toplam 109.115,67 TL hasar oluştuğu, davacı aracının kazadan sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 130.000,00 Tl olarak belirlendiği göz önüne alındığında aracın tamiri ekonomik olmayacağından per-total işlemine tabi tutulması gerektiğinden ve sovtaj değerinin de 70.000,00 TL olarak tespiti yönündeki değerledirme karşısında davacı aracının bu kaza sebebiyle 60.000,00 TL tutarda hasara uğramakla birlikte söz konusu talebe yönelik davalı sigorta tarafından davadan evvel 18.000,00 TL ödeme yapılmakla davacının karşılanmamış 42.000,00 TL bakiye hasardan kaynaklı tazminat alacağının kaldığı, yine davalı sigorta tarafından davadan önce dava konusu olmasa da değer kaybına yönelik 447,73 TL ödemede bulunduğu göz önüne alınmakla her ne kadar mahkemece belirtilen şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı yanların dava konusu tazminat talebine ilişkin sorumluluğu müteselsil sorumluluk ilkesine dayandığından sigortanın sorumluluk bedeli olan 41.000,00 TL'den ödeme tutarlarının mahsubu ile arta kalan 22.552,27 TL bakiye limit yönünden davalıların müteselsil sorumlu olduğunun, karşılanmamış 42.000,00 TL zarardan ise müteselsil sorumluluk miktarın düşülmesi ile arta kalan 19.447,73 TL'lik kısmı yönünden ise davalı ...'in tek başına sorumlu olduğunun kabulü ile hükmün bu şekilde kurulması gerekmesine karşılık kararın belirtilen hususları karşılamaksızın tesis edildiği anlaşılmakla davacı vekilince bu yönden ileri sürülen istinaf istemi yerinde olduğu gibi Mahkemece davalıların sorumluluğa dair verilen hükme yasal faiz işletilmiş ise de, davalılar yönünden tam kusurlu olduğu kabul edilen .... plakalı aracın ticari vasıfta olduğu göz önüne alındığında belirlenecek sorumluluk avans faiz olması gerekmesine karşılık gibi yasal faiz üzerinden sorumluluğun belirlenmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin bu yönden de istinaf istemi yerinde olduğu görülmekle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ...vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.05.2022 tarih 2021/370 E. 2022/399 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3- İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
-Davanın KABULÜ ile 17.08.2020 tarihinde meydana geldiği anlaşılan konu trafik kazasından kaynaklı karşılanmamış 42.000,00 TL tazminatın;
-22.552,27 TL 'sinin davalı sigorta yönünden 24.12.2021 tarihinden itibaren diğer davalı ...yönünden ise olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-19.447,73 TL'sinin ise davalı ....'ten olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan alınması gerekli 2.869,02-TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 768,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.100,72-TL harcın davalılardan (davalı ....A.Ş''nin bu tutarın 1.128,09-TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesap ve takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen (davalı ... A.Ş''nin bu tutarın 22.552,27-TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 827,60-TL peşin, başvurma ve tamamlama harcı, 1 KEP gideri 0,60-TL, 18 tebligat gideri 155,50-TL, 3 müzekkere/posta gideri 59,50-TL, bilirkişi ücreti 500,00-TL, 323,91-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 1,867,11-TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.360,00-TL arabulucu ücretinin yargılama giderinin davalılardan (davalı .... A.Ş''nin bu tutarın 730,32-TL'si ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davalı ... yönünden istinaf karar harcı olan 525,18-TL'den peşin alınan 412,90-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 112,28-TL harcın davalı ...'tan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
7-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 220,70-TL istinaf yoluna başvuru harcı ve 54,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 274,70-TL istinaf yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 19.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.