T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/63
KARAR NO : 2025/1160
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21/09/2022
NUMARASI : 2021/247 Esas - 2022/815 Karar
DAVANIN KONUSU : Genel Kurul Kararının İptali
BİRLEŞEN 2021/1638 E 2021/1287 K SAYILI DOSYADA
DAVANIN KONUSU : Genel Kurul Kararının İptali
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/09/2025
Taraflar arasındaki davadan dolayı Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 21/09/2022 gün ve 2021/247 Esas - 2022/815 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
ASIL ve BİRLEŞEN DAVA : Davacılar vekili, davalı kooperatifin genel kurul toplantısın ilk altı ay içinde değil 8. ayda yapıldığı, toplantının olağanüstü toplantı da kabul edilmesi mümkün olmadığını, bakanlık temsilcisi bulunmadığını, genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuları görüşebilmesi için kooperatife kayıtlı ortaklardan en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması şart olduğunu, genel kurulda kararların ortakların en az 1/4'ünün hazır olması şartıyla oylama sırasındaki mevcudun yarıdan fazlasının oyu ile alınabileceğini, genel kurulun 2, 3, 4, 5, 10, 11, 12, 16, 17 gündem maddeli kararların, usule, kanuna ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu, belirterek; 08.2021 tarihinde yapılan 2019- 2020 yılı davalı kooperatif olağan genel kurul toplantısında alınan kararının toplantı nisabına uyulmadığından yok hükmünde olduğunun tesbitine, yasaya, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olması nedenleriyle iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davacının genel kurula katılmadığını, genel kurulun yeterli çoğunluk sağlanarak yapıldığını, yeterli toplantı ve karar nisabi ile gündem maddelerinin görüşülüp karara bağlandığını, yoklukla iptali gereken bir karar alınmadığını, davanın kötü niyetle açıldığını, davacının davalı kooperatife karşı husumetinin bulunduğunu, kooperatif genel kurulunun yasaklar nedeniyle toplantı yapılması halinde tescil edilmeyeceği uyarısının yapıldığını, ortaklara gönderilecek davetiyelerin bir ay önceden yapılması zorunlu olduğundan 15.06.2021 tarihinden sonra yapılması mümkün hale gelen genel kurulun 07.08.2021 tarihinde yapılabildiğini, alınan kararların toplantı ve karar oy nisabının yeterli sayıda olduğundan geçerli olduğunu, yok hükmünde alınan bir karar bulunmadığını, genel kurulda alınan kararların neredeyse oybirliğine yakın bir karar nisabı ile alındığını kanıtladığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece mahkemesince iddia, savunma ve toplanan tüm delillere göre; asıl dava yönünden davacı nın dava konusu davalı kooperatif 2019 ve 2020 hesap yıllarına ait 07/08/2021 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısına katılmadığı, tutanata muhalefet şerhi bulunmadığı, iptal talep edilen; Madde 12 ve Madde 15-(Dava dilekçesinde sehven madde 16. olarak yazılmış) ilgili alınan kararların kanunun emredici nitelikte veya yokluk hali ile ilgili iddia bulunmadığından iptali talebinin aktif sıfat yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, kanunun emredici nitelikte veya yokluk hali ile ilgili iddialar yönünden incelemede ise genel kurul toplantısının kooperatif ilk altı ay içerisinde yapılmamasının cezai olarak sorumluluğu düzenlendiği, bu süre içerisinde genel kurul toplantısının yapılmamasının, hukuki olarak genel kurulu toplantısını tamamen iptal edeceğine yada yok hükmünde olacağına ilişkin yasal düzenleme bulunmadığı, bakanlık temsilcisinin görevlendirilmesi için, davalı kooperatifçe Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvuru yapıldığı, 14/07/2021 tarihli ödeme makbuzunun yatırıldığı, 07.08.2021 Tarihli genel kurul toplantı tutanağında yazıldığı üzere, Bakanlık temsilcisinin çağrıya rağmen toplantıya katılmadığı, bakanlık temsilcisi çağrılmasına rağmen çoğunluk sağlandığı için toplantıya 1 saat beklendikten sonra başlanıldığının belirtildiği kanun ve usule aykırılık bulunmadığı, 07/08/2021 tarihli toplantı tutanağı incelendiğinde başlangıçta kooperatifin ortaklar listesinde kayıtlı 336 üye olduğu, bu üyelerden 127 üyenin asaleten, 78 üyenin vekaleten olmak üzere toplam 205 üyenin genel kurula katıldığı ve 1/4 olan toplantı nisabının (336/4= 84) sağlandığı, kararlar alınırken de, toplantının açık havada ve yapıldığı tarihteki Bodrumdaki yüksek hava sıcaklığının ve yüksek derecedeki nemin etkisi, toplantının uzun sürmesi nedeniyle toplantıya katılan üyelerin sık sık, gerek kooperatifin kurduğu açık alandaki standtan su ve içecek, gerek se evlerinden diğer ihtiyaçlarını karşılamak için toplantı yerinden uzaklaşıp tekrar geri geldikleri, her maddenin oylamasında farklı üye sayısının bulunduğu, ancak sayım yapılırken sadece kabul ve red oyların sayıldığı ancak, her zaman bulunan ve sayıları 15-20 den aşağı düşmeyen, orada bulunup da çekimser kalan üyelerin bulunduğu, toplantıda sayı değişmekle birlikte sürekli 90-100-120 kişinin bulunduğu, asgari sayının toplantı yeter sayısı olan 84'ün hatta 90'ın altına düşmediği, bu haliyle çekimser oylar da katıldığında her bir oylanan gündem maddesi yönünden gerek toplantı ve karar nisaplarının sağlandığı, .... Kooperatifi , Muğla Sanayi ve Ticaret Müdürlüğünün 20.05.1993 tarih 33 sayılı oluru ile kurulduğu, tarafların dilekçedeki ortak kabullerine göre 1996 yılında tek ada tek parselden ibaret 21 adet arsa toplu konut yapılmak üzere Hazine tarafından ... Belediyesi vasıtasıyla aynı tarihte kooperatife devredildiği, ... ada....parsel içinde 29.03.1996 tarihinde kooperatif tarafından 8.284.585.300-TL (yeni para birimi ile 8.284,58 TL) ... Belediyesine ödeme yapıldığı, bu paranın Hazine hesabına aktarıldığı, bu taşınmazlar üzerine belediyeden alınan yapı ruhsatı ve eki projelere göre subasmanları kooperatif tarafından yapılarak, üst yapı inşaatı ortaklar tarafından tamamlanmak üzere konut yerleri 30.06.2002 tarihinde kur’a ile ortaklara dağıtıldığı, .... ada,... parsel sayılı taşınmazın turizm+ II. Derece konut alanı olduğu gerekçesi ile Bodrum Mal Müdürlüğü tarafından önce idari yargıda toplu
konut arsası olarak yapılan tahsis işlemi iptal ettirildiği, daha sonra tescilin yolsuz hale geldiği gerekçesi ile aynı taşınmazın tapusu iptal ettirilerek taşınmazın tapusu tekrar Hazine adına tescil edildiği, ... ada... parsel için Milli Emlak Müdürlüğü tarafından belirlenen 66.000.000-TL. bedelle satın alınması ve ...adına kayıtlı aynı yerde bulunan bütün taşınmazlar ipotek ettirilerek, tapu harç ve masrafları ile rayiç bedelin %10'u peşin kalanı 5 yıl taksit ile ödenmek suretiyle kooperatif adına alınması hakkında yönetim kuruluna yetki verilmesi yönünde genel kurul kararı alındığı, kararın 21 ret oyuna karşılık 116 kabul oyu ile kabul edildiği, 66.000.000,00TL bedelin, %10’u peşin, 5 yıl taksitle, 20.000,00TL peşinat, aylık 3000,00TL taksitler halinde ödeneceği, ödemelerin taşınmazlardaki bina büyüklüğüne göre değil, üye sayısına göre eşit bölünmek suretiyle yapılması yönünde karar alındığı, kooperatifin kuruluşundan sonra toplam 21 adet taşınmazın tamamının kooperatif adına alınmış olması, genel kurul kararına konu ....ada ... parselin de yine tüm işlemlerinin kooperatif adına yürütülmüş olması nedeniyle, kar/zararın üyeler nezdinde değil, kooperatif adına değerlendirilmesi gerektiği, taşımaz kooperatif adına satın alınmakta iken, sadece o parselde oturan üyeler yönünden masraf paylaşımı yapılması gerektiği hususunda bir yasal düzenleme yada ana sözleşmede bir hüküm bulunmadığı, ... ada ....parselin satın alınması yada alınmaması halinde burada oturanların zararının da burada oturmayanlar tarafından karşılanacağı, iddiasının hukuki bir dayanağının bulunmadığı, Kaldı ki şuan konutu bulunan üyeler için alınan arsalar da, sadece o üyeler değil, tüm kooperatif üyeleri tarafından yapılan ödemeler ile alındığı, 07.08.2021 Tarihli genel kurul toplantı tutanağının 10. Maddesinde taşınmazın satın alınacak tam rakamı Belirtildiği, vergi, resim,harç ve tapu masrafları gibi çıkacak ek masrafların hariç olduğu, ödenecek faiz hususunda genel kurul toplantısının 11. Maddesinin görüşülmesi sırasında hazinece istenecek faizi oranında” ödeme yapılmasının zorunlu olduğu şeklinde izahat verildiği, birleşen 2021/1638 E sayılı dosyanın dava dilekçesi ekindeki 23.04.2021 tarihli, belgede, 3 no’lu bentte, “ %10’u peşin ödenecek arsanın geriye kalan kısma yasal faiz ekleneceği, 2021 yılı için yasal faizin % 9 olup, yarısı 4,5 olacağı, toplam rakamın 5 eşit taksit olarak yılda bir kez ödeneceği” , 2 no’lu bentte “6 aylık sürede rayiç bedelin güncelleneceği bu nedene 6 aylık sürenin aşılmaması gerektiği,” yine alt kısımda, .... ada finans anketi yapılarak peşin ödeyecek, 5 yılda ödeyecek, ödeyemem diyen üye sayısının belirlendiği, Bu nedenle genel kurul kararında 5 yıllık faizin ne olduğunun net ve açık olduğu, ana sözleşmenin 6. Maddesine göre Kooperatifin amacının konut ihtiyacını karşılama olduğundan ve bu amaçla arsa satın alması gerektiği, ana sözleşmenin 21. Maddesine göre, Ortaklar Taahhüt ve tediye ettikleri ortaklı payı bedelleri dışında kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulca kararlaştırılacak miktardaki arsa, alt yapı, inşaat, ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorunda oldukları, bu kararlar için 2. Fıkraya göre ana sözleşmenin 33. Maddesinin 2. Fıkrasında gösterilen nisap aranacağı, genel kurul kararına konu Arsa üzerinde mevcut üyelerin binalarının bulunması, taşınmaz Kooperatif adına kayıtlı iken Hazine adına el değiştirmesi, parselin hukuki durumunun bir den çok yargı sürecinden geçmiş olması nedeniyle satın alma bedeli, ek ödeme niteliğinde değerlendirilmemiş, sözleşmenin 21. Maddesinde belirtildiği üzere üyelerin ödemekle zorunlu olduğu bedel olarak değerlendirildiği, parselin büyüklüğü, taşınmazın yine kooperatif adına satın alınması, taksitlerle ödenmesi yönünde yetki alınması nedeniyle üyelere ağır yük getirdiğine getirmediği, ana sözleşmenin 21 maddesine göre arsa alım bedeli ve taksitleri ödenmesi hususu, üyeler yönünden zorunlu olduğundan, yine aynı maddenin 2. fıkrasına göre ana sözleşmenin 33. maddesinin 2. fıkrasında gösterilen nisap aranacağı düzenlendiğinden, iptali talep edilen genel kurul kararının Kooperatif Kanunun 52. Maddesinde düzenlenmiş olan, ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştıran veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak karar niteliğinde olmadığı, bu nedenle bütün ortakların 3/4'ünün rızası gerekmediği, birleşen dava yönünden ise 07/08/2021 tarihli toplantı tutanağı incelendiğinde başlangıçta kooperatifin ortaklar listesinde kayıtlı 336 üye olduğu, bu üyelerden 127 üyenin asaleten, 78 üyenin vekaleten olmak üzere toplam 205 üyenin genel kurula katıldığı ve 1/4 olan toplantı nisabının (336/4= 84) sağlandığı, toplantının açık havada ve yapıldığı tarihteki Bodrumdaki yüksek hava sıcaklığının ve yüksek derecedeki nemin etkisi, toplantının uzun sürmesi nedeniyle toplantıya katılan üyelerin sık sık, gerek kooperatifin kurduğu açık alandaki standtan su ve içecek, gerekse evlerinden diğer ihtiyaçlarını karşılamak için toplantı yerinden uzaklaşıp tekrar geri geldikleri, her maddenin oylamasında farklı üye sayısının bulunduğu, ancak sayım yapılırken sadece kabul ve red oyların sayıldığı ancak, her zaman bulunan ve sayıları 15-20 den aşağı düşmeyen, orada bulunup da çekimser kalan üyelerin bulunduğu, toplantıda sayı değişmekle birlikte sürekli 90-100-120 kişinin bulunduğu, asgari sayının toplantı yeter sayısı olan 84'ün hatta 90'ın altına düşmediği, bu haliyle çekimser oylar da katıldığında her bir oylanan gündem maddesi yönünden gerek toplantı ve karar nisaplarının sağlandığı, Kooperatif yönetimince açılan haklı davalara rağmen, Genel Kurulun 10. Gündem maddesi ile ... ada .. parselin 66.000.000.TL bedelle, taşınmazın ipotekli olarak rayiç bedelin %10 u peşin kalanı 5 yıl taksitle ödenmek suretiyle satın alınmasına karar verilmiş ve gündemin 11. maddesinin görüşülmesine geçilmiştir.
“Genel Kurul gününden başlamak üzere ilk 10 gün içerisinde 20.000,00 ( Yirmi Bin) TL, devam eden her ay 3.000,00 ( Üç Bin) TL aidatın, ... ada ....parselin satın alınması için toplanmasına” ilişkin karar yönünden asıl dosyad yapılan değerlendirmeler aynen burada da geçerli olduğu, dosya içerisinde 28.12.2020 tarihli Milli Emlak Müdürlüğünün 65137 E sayılı yazısında taşınmazın satış bedeli 66.000.000TL olarak belirtildiği, bunun taksitle ödenmek istenmesi halinde, ödenecek faize ilişkin bir açıklama yapılmadığı, Faiz hususunda genel kurul toplantısının 11. Maddesinin görüşülmesi sırasında hazinece istenecek faizi oranında ödeme yapılmasının zorunlu olduğu şeklinde izahat verildiği, genel kurul toplantısının 11. Madde görüşmelerinde; belirtilen faiz Kooperatif üyeliğinden kaynaklanan üyelik aidat alacağına ilişkin uygulanacak Faiz olduğu, yasal mevzuat çerçevesinde dosya içerisinde bulunan Ana sözleşme içerisinde aidatlara uygulanacak faize ilişkin bir düzenleme tespit edilemediği, ancak bu konuda önceki genel kurullarda alınmış bir karar var ise bu kararın öncelikle ödeme dönemlerinin belirlenip belirlenmediğine göre temerrüt yada sözleşme faiz oranı, temerrüt faiz oranı belirlenmiş ise yasal sınırı yıllık %18, aylık 1,5 oranını aşamayacağı, sözleşme faiz oranın ise yasal faiz olan %9’un yüzde elli fazlası %13,5 u aşamayacağı,Genel kurul toplantısının 11. Maddesinde her ortağın ilk 10 gün içerisinde 20.000,00-TL Ödemesi yönünde karar alınmış olduğundan, metrekare hesabı yönünden bir paylama yapılmadığı, kooperatifin kuruluşundan sonra toplam 21 adet taşınmazın tamamının kooperatif adına alınmış olması, genel kurul kararına konu .... ada ... parselin de yine tüm işlemlerinin kooperatif adına yürütülmüş olması nedeniyle, kar/zararın üyeler nezdinde değil, kooperatif adına değerlendirilmesi gerektiği, taşımaz kooperatif adına satın alınmakta iken, sadece o parselde oturan üyeler yönünden masraf paylaşımı yapılması gerektiği hususunda bir yasal düzenleme yada ana sözleşmede bir hüküm bulunmadığı, .... ada .... parselin satın alınması yada alınmaması halinde burada oturanların zararının da burada oturmayanlar tarafından karşılanacağı yada bu kişiler aleyhine 412.206TL’lik sonuç doğuracağı iddiasının hukuki bir dayanağı olmadığı,66.000.000.TL’nın bütün kooperatif ortaklarından eşit olarak talep edilmesi kararının kooperatifler kanununa yada ana sözleşmeye aykırı olduğuna ilişkin bir tespit yapılamadığı,... ada....parsel sayılı taşınmazın Milli Emlak Müdürlüğünden, 66.000.000 TL bedel mukabilinde satın alınması ve bu bedelin tüm kooperatif üyelere paylaştırılması hususunda 1996 yılında ödenen bedel veya faizi dikkate alınmadığı iddiasının bu tarih itibariyle geçerliliğini yitirdiği, tespit edilen bedelin malik Hazine tarafından belirlendiği, davalı kooperatifin aksine karar alınmasının mümkün olmadığı, kaldı ki dava sırasında karar verilmeden önce hazinece bu miktarın artırıldığı ve 05/08/2022 tarihinde yapılan 2022 olağanüstü genel kurulda davalı kooperatifin bu miktarı 100.000,00-TL ye kadar satın alma konusunda oy çokluğuyla yetki aldığı, .... ada ve parselin 03.03.1998 yılında kooperatif adına tescil olduğu, iş bu parselin 21.06.2009 tarihinde hazine adına tesciline karar verilmiş olduğu, 21.06.2012 tarihinde ise yargıtay kararı ile bu durumun kesinleşmiş olduğu, bahsi geçen parsel ile ilgili olarak ödenen bedelin 31.05.2021 tarihinde güncellendiği ve Bodrum Belediyesi hesabına yatırıldığı, 07.04.2022 tarihinde ise Bodrum Belediyesi tarafından kooperatif hesabına iade edildiği,.... ada ... parsel sayılı taşınmazın satın alma bedeli için tüm üyelerden eşit miktarda bölünerek yapıldığından, üyelere ait çeşitli büyüklükteki konutlara göre paylaşım yapılmadığı, ...ada .... parsel sayılı taşınmazın satın alma bedeli olan 66.000.000.TL’nın bütün kooperatif ortaklarından eşit olarak talep edilmesi kararının kooperatifler kanununa yada ana sözleşmeye aykırı olduğuna ilişkin bir tespit yapılamadığı.... Turizm Merkezi sınırlarında kalan taşınmazın üzerindeki yapılar için Yapı Kayıt Belgesinin olduğu ve fiili olarak yapılaşmayı gerçekleştirdiğinden, Taşınmazın imar planında Konut + Turizm kullanım amacında olması, yapılaşma yoğunluğunda artış olsa bile taşınmazın turizm imarından yararlanması halinde, Kültür Ve Turizm Koruma Ve Gelişim Bölgelerinde Ve Turizm Merkezlerinde Planlamaya Ve Uygulamaya İlişkin Yönetmek uyarınca kat mülkiyetine dönüşün önünü kapattığından, taşınmazın kooperatifçe satın alınması nedeniyle gayrimenkul değeri açısından dezavantaj yaratabilme olasılığı bulunduğu, taşınmazın 2. Konut + turizm alanında kalmasının gayrimenkul değeri açısından kooperatifin diğer parsellerine göre avantaj sağlamayacağı, 07.08.2021 Tarihli genel kurul toplantısının 17. Maddesinde; Görev süresi biten Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu üyeleri yerine yeni asil ve yedek üyelerin seçimi ve yönetim kurulu görev süresinin belirlenmesine geçildiği, Gündem maddesinin görüşmeye açıldığı, Yönetim Kurulu üyelikleri ile denetim kurulu üyelikleri hakkında ... tarafından liste verildiği, denetim kurulu listesinde bulunan asil üyeliklerine 89 kabul oyu ile ..., ..., yedek üyeliklerine ...., .... 1 yıl süre ile seçilmiş, tutanaktaki bu açıklamadan sonra ...’un denetleme kuruluna aday olduğunu bildirmiş, ... tek başına oylanmış, 63 kabul oyu sayılmış, oylamadan sonra .... tarafından kurşun kalemle küçük bir kağıda yazılmış listenin verilmesi üzerine oylama yapıldığı, 67 kabul oyu sayıldığı, 89 oy alan listenin geçerli sayıldığı, tanık beyanları incelendiğinde, bilgisayar ekranındaki belirtilen beyanları destekler bir beyan görülememiş, bilgisayar ekranı üzerindeki yazıya ilişkin resmin hukuki olarak ispata elverişli delil olmadığı, belirtilerek; asıl davada madde 12-ile ilgili alınan kararların aktif sıfat yokluğu nedeniyle usulden reddine,madde 15-(dava dilekçesinde sehven madde 16. olarak yazılmış) ile ilgili alınan kararların iptali talebinin aktif sıfat yokluğu nedeniyle usulden reddine, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 25.maddesi kapsamında toplantının ilk 6 ay içinde değilde 8. Ayında yapılması nedeniyle genel kurul kararlarının tümünün iptali talebinin reddine, Kooperatifler Kanunu 87.maddesi uyarınca bakanlık temsilcisinin toplantıya katılmaması nedeniyle 07/08/2021 tarihli genel kurul toplantısında alınan tüm kararlarların yok hükmünde olduğu iddiasıyla açılan davanın reddine,1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 51. ve Kooperatif ana sözleşmesinin 33. Maddesi gereğince toplantıda alınan karar yeter sayılarının yeterli olup olmadığı yönünden; madde 2, 3, 4, 5, 10, 11, 16,17 ile ilgili alınan kararların iptali talebinin reddine, birleşen davada 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 51. Ve Kooperatif ana sözleşmesinin 33. Maddesi gereğince toplantıda alınan karar yeter sayıları ile ilgili olmak üzere Madde 2, 16 ve 17 ile ilgili kararın yok hükmünde olduğu iddiasıyla açılan davanın reddine, madde 11, 17.ilgili alınan kararların iptali talebinin reddine, karar verilmiştir
Karara karşı asıl ve birleşen davada davacılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Asıl davada davacı vekili, genel kurul tutanağında sadece bakanlık temsilcisinin gelmesinin 1 saat beklendiği gelmediği, çoğunluğun sağlandığı için genel kurul toplantısına başlandığı yazılı olduğunu, mülki amire ulaşmak için hiçbir girişimin yapılmadığını, genel kurul toplantısı ve bu toplantı tutanağında alındığı yazılı kararlar yok hükmünde olduğunu, genel kurul kararlarının hiç birisi Kooperatifier Kanunun ile Kooperatif Ana sözleşmesindeki olağan karar nisabına uygun olarak alınmadığını, davalı Kooperatifin ortak sayısı 336 olup asgari 1/4 toplantı nisabı 84 dava konusu genel kurul toplantısına katılan ortak sayısı 205 olduğunu, tüm ortakların katılımı ile yapılan oylamada karar nisabı; katılan ortak sayısının yarısının 103, bir fazlası da 104 kabul edilmesi gerektiğini, gündem maddeleri ile ilgili kararların oylanması esnasında hazirun cetvelindeki imza sayısına göre 104 karar yeter sayısı çıkmamışsa ya karar reddedilmiş sayılmalı, ya da itiraz olursa uygulamada “ara sayım” diye nitelendirilen şekilde o anda genel kurul salonundaki ortaklar sayılmalı, bu sayı toplantı nisabının (84’ün) altına düşmemek kaydıyla mevcut olan ortakların yarıdan fazlasına göre karar nisabının oluşup oluşmadığı belirlenmesi gerektiğini, çekimser oylar hayır oylarına ekleneceğini, dava konusu genel kurul toplantısında oy çokluğu ile alındığı yazılı olan gündem madde 2, 3, 4, 5, 6, 7, 11, 17 deki yönetim ve denetim kurullarının faaliyet raporu ile bilanço ve gelir gider hesaplarının oylamaları ile ödenecek aidatların, yönetim ve denetim kurullarının ibrası ile yeni yönetim ve denetim kurulu seçimleri oylamalarında kabul edildiği yazılı kararların tamamı hazırun cetvelinde imzası bulunanların sayısına göre karar nisabının altında olduğunu, oy birliği ile alındığı yazılı olan 14. ve 15. maddelerdeki uyum komisyonu kurulması, pilaj yerinin kiralanması konusunda yönetime yetki tanınması kararlarındada karara olumlu, olumsuz oy verenlerle çekimser oyların sayısı yazılı olmadığını, tanıkların hiç birinin hiç bir gündem maddesi oylaması sırasında genel kurulda bulunan ortakları saymadıkları için ifadelerinde tahmini olarak ifade ettiklerini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, rapora itirazların karşılanmadığını, davacının davalı ... Kooperatifi üyesi olduğunu, 07/08/2021 tarihinde yapılan ...Kooperatifinin olağan genel kurul toplantısısında alınan kararların her biri mutlak butlanla batıl olduğunu, yok hükmünde olup kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğundan alınan kararların iptali gerektiğini, 07/08/2021 tarihli toplantının, ana sözleşmede gösterilen ilk altı ay içinde değil 8. ayda yapıldığını, dava konusu genel kurul tutanağında sadece bakanlık temsilcisinin gelmesinin 1 saat beklendiği, Bakanlık temsilcisinin gelmediği, çoğunluk sağlandığı için genel kurul toplantısına başlandığının yazılı olduğunu, mülki amire ulaşmak için hiçbir girişimin yapılmadığını, davalı Kooperatifin ortak sayısı 336 olduğunu, Kooperatifler Kanunu ve Koop. Anasözleşmesi 33.maddesi uyarınca asgari nisabı 84 olduğunu, dava konusu genel kurul toplantısına katılan 205 ortağın katıldığını, tüm ortakların katılımı ile yapılan oylamada karar nisabının 104 olduğunu, çekimser oyların hayır oylarına eklenmesi gerektiğini, dava konusu genel kurul toplantısında oy çokluğu ile alındığı yazılı olan gündem madde 2, 11, 16 ve 17'deki yönetim ve denetim kurullarının faaliyet raporu ile bilanço ve gelir gider hesaplarının oylamaları ile ödenecek aidatların, yönetim ve denetim kurullarının ibrası ile yeni yönetim ve denetim kurulu seçimleri oylamalarında kabul edildiği yazılı kararların tamamı hazirun cetvelinde imzası bulunanların sayısına göre karar nisabının 104’ün altında olduğunu, bilirkişi raporunda ve mahkeme kararında oylamalar sırasındaki mevcutların belirli olmadığı, sadece kabul ve red oylarının sayıldığı, dinlenen tanık beyanlarına göre oylamalar sırasında genel kurulda 100-120 kişi bulunduğu, oylama sonuçlarına göre bir kısım ortakların çekimser oy kullandığının anlaşıldığından bahsedilerek faraziyeye, varsayıma dayalı olarak karar nisaplarının oluştuğu kabul edildiğini, Madde 11- Genel kurul gününden itibaren başlamak üzere ilk 10 gün içerisinde 20.000-TL., devam eden her ay ise, 3.000-TL. aidatın.... ada ... parselin satın alınması için toplanması konusunun oylanması ile birlikte 2020 yılı bütçesinin ve genel giderleri için alınacak aidatların görüşülüp oylanması, 2021 yılı tahmini bütçesinin görüşülüp oylanması ve karara bağlanması gündem maddesinin satın alma ile ilgili oylamanın 27 ret oyuna karşılık 99 oy ile kabul edildiğini, üyelere getirilen bu ağır ödeme yükümlülüğüne ilişkin kararın kabul edilebilmesi için kabul sayısının 222 olması gerektiğini, Madde 16- ....'deki plaj yerinin kiralanması ve plaj yerinde yapılması gerekli düzenlemenin yapılması için yönetim kuruluna yetki verilmesi; gündem maddesindeki yetkiler için ana sözleşmede hüküm bulunmamadığını, Madde 16- Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin aylık ücret ve huzur hakları ile yolluklarının belirlenmesi; Madde 17- Görev süreleri biten Yönetim ve Denetim kurulu üyeleri yerine yeni asil ve yedek üyelerin seçimi ve yönetim kurulu görev süresinin belirlenmesi; gündem maddelerinin kararlar için yeter sayını sağlamadığını, ayrıca 07/08/2021 yılında yapılan seçimlerde asil üye olarak ... ve ..., yedek üye olarak .... yeniden seçildiğini, daha önceki yönetimlerde de yer alıp 2019 ve 2020 yılında yapılan genel kurullarda ibra edilmediğini, Kooperatifler Kanununa göre ibra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri aday olamayacaklarını ve seçilemeyeceklerini, karada yeterli gerekçeye yer verilmediğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
1.Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2.Davalı kooperatifin iptali istenen 07/08/2021 tarihli olağan genel kurul toplantısına Bakanlık temsilcisinin katılmadığı uyuşmazlık dışı olup, uyuşmazlık; Bakanlık temsilcisinin toplantıya katılması için yapılan başvuruya verilen olumsuz cevap üzerine mahalli idare amirine durumun bildirilip temsilci atanmasının talep edilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. Zira davalı cevap dilekeçsinde bu hususta kolluk kuvetlerine bilgi verildiğini konuya ilişkin tuanak düzenlendiğini belirtmiştir.
3.1163 sayılı Kooperatifler Kanununun “Ticaret Bakanlığı temsilcileri ve kararların yürürlük şartı” başlıklı 87/2. aynı Kanunun 87/6. maddesi uyarınca temsilcinin niteliği ve görevi ile ilgili olarak 24.04.1969 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe konulan "Kooperatif ve Üst Kuruluşların Genel Kurullarında Bulundurulacak Ticaret Bakanlığı Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Tüzük"ün 4. 5, 6 ve 7. Maddeleri ile yine aynı Kanunun 98. maddesi yollamasıyla TTK'nın uygulanması gereken anonim şirketler ile ilgili “Sermaye Şirketlerinin Genel Kurul Toplantıları ve Komiserleri Hakkında Yönetmelik” hükümleri kooperatifler hakkında da kıyasen uygulanması gereken “Komiser Bulundurma Zorunluluğu” başlıklı 8. Maddesi gereğince genel kurul toplantılarında komiser bulundurulmasının zorunlu olduğu, komiserin yokluğunda yapılan toplantılarda alınan kararların muteber olmadığı ve 16. Maddesi gereğince genel kurul toplantılarında bakanlık komiserinin bulundurulması için; toplantının yer, gün ve saati bildirilmek suretiyle toplantı tarihinden en az 10 gün önceden şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalanmış bir dilekçe ile müracaat edilmesi gerektiği düzenlendiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 45/4, 87/4; ana sözleşmenin 30. maddesinde genel kurul toplantısının tarihi, yeri ve gündemi en az 15 gün önce ilgili Bakanlık İl Müdürlüğü'ne bildirilerek temsilci talebinde bulunulması ve ücretinin yatırılması gerektiği de öngörüldüğünü, görevlendirilen bakanlık temsilcisinin gelmemesi üzerine mahalli idare amirine durumun bildirilmesi gerektiğini, temsilcinin bu bildirime ve bir saat beklenmesine rağmen yine gelmemesi halinde toplantıya başlanması gerektiğini, bu prosedür uygulanmadan alınan kararların mutlak butlan ile malul olduğunu, dolayısıyla genel kurul kararlarının iptalini talep ve dava etmek için anılan Kanunun 53. maddesindeki aranan ret oyu kullanılması ve muhalefet şerhi yazdırılması koşullarının aranmayacağı açıktır. Somut olayda, yukarıda belirtilen hükümler uyarınca bakanlık temsilcisinin görevlendirilmesi için, davalı kooperatifçe Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvuru yapıldığı, 14/07/2021 tarihli ödeme makbuzunun yatırıldığı, 07.08.2021 tarihli genel kurul toplantı tutanağında yazıldığı üzere, Bakanlık temsilcisinin çağrıya rağmen toplantıya katılmadığı, bakanlık temsilcisi çağrılmasına rağmen çoğunluk sağlandığı için toplantıya 1 saat beklendikten sonra başlanıldığı belirtilmiş ise de toplantının icrasını temin etmek üzere, durumun mülkiye amire bildirildiğine ve temsilcinin onun tarafından atanmasının talep edildiğine ilişkin yeterli ararştırma yapılmaksızın karar verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamaktadır. Zira, anılan hükümlerde yer alan prosedürün eksiksiz uygulandığının tespit edilememesi halinde, dava konusu genel kurulda alınan kararların alınan kararların bu gerekçelerle mutlak butlan ile batıl olduğunun tespitine karar verilmesi gerekir. ( Yargıtay 6. HD'nin 28.11.2023 tarih ve 2022/5447 E. 2023/3945 K.)
4. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesi tarafından bakanlık temsilcisinin toplantıya katılmamış olmasına ilişkin davalının cevap dilekçesindeki savunması doğrutltusunda tutanak düzenlenilerek durumun mülkiye amirine bildirildiğine ve temsilcinin onun tarafından atanmasının talep edildiğine ilişkin ligli resmi daireler nezdinde gerekli araştırma yapılıp oluşacak sonuca göre öncelikle dava konusu genel krurul toplantısının mutlak butlan ile batıl olup olmadığı gözeletilip değerledirilerek oluşacak sonuca göre usuli kazanılmış haklar gözetilerek infaza elverişli bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
5.Kabule göre de Kooperatif genel kurul kararlarını sakatlayan hukuka aykırılıklar bakımından kararlar; yoklukla malul, mutlak butlanla malul ve iptal edilebilir kararlar olarak üçe ayrılmaktadır. Emredici kurallara aykırı kararlar bakımından kararın şekil ve kurucu unsurları bakımından emredici kurallara aykırılık halinde (örneğin, toplantı ve karar yeter sayılarının bulunmaması) yokluk yaptırımı ile karşı karşıya kalacağı, maddi-öze ilişkin kanunun emredici kurallarına aykırılık halinde ise (örneğin, kararın ahlaka ve adaba aykırı olması, konusunun imkansız olması, kesin hükme ve kanunun emredici madde hukuk kurallarına aykırı olması) alınan kararların mutlak butlanla malul olacağı, kişisel hakları ilgilendiren kanunun emredici olmayan hükümleri ile ana sözleşme ve iyiniyet kurallarına aykırı kararların ise iptal edilebilir kararlar olduğu öğreti ve yargı kararlarında kabul edilmektedir.
6. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 45 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki "Genel Kurul sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağırılır. Toplantı nisabı sözleşmede gösterilir.", Kooperatif ana sözleşmesinin 33 ncü maddesi "Genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuların görüşülebilmesi için kooperatife kayıtlı ortaklardan genel kurula katılma hakkına sahip olanların en az 1/4'nün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması gerekir." hükmü ile aynı Kanunun 51 nci maddesinin birinci fıkrasındaki "Kanun veya ana sözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur." hükümleri emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırı olarak yapılan toplantı ve alınan kararlar yok hükmündedir ( Yargıtay 6. HD'nin 30.11.2023 tarih ve 2022/4092 E. 2023/4002 K.)
7. Davaya konu kooperatifin 336 ortağı mevcut olup hazirun cetveline göre anılan toplantıya 127 asaleten 78 vekaleten olmak üzere toplam 205 ortak tarafından katılım sağlandığı, ortak sayısı ve katılıma göre davalı kooperatifin toplantı yeter sayısının Kooperatifler Kanunu ve Kooperatif ana sözleşmesi gereğince 84, karar yeter sayınsın ise 104 olması gerektiği, tutanak içeriğine bakıldığında bir takım kararların oy biliği ile bir takım kararların karar yeter sayısı sağlanarak alınmasına rağmen, bir takım kararların ise oylama sırasında katılımcıların oylama alanından su ve benzeri ihtiyaçlar için ayrılmış olmaları nedeniyle karar yeter sayısının altındaki kararlar ile alındığı görülmektedir. Bu durumda, özellikle, 07.08.2021 tarihli genel kurul toplantı tutanağının 2, 3, 4, 5, 11, 16, 17 gündem maddel kararların toplantı tutanağında verilen kabul oyu sayılarının karar nisabına erişmediği, bu nedenle nisap oluşmadan yapılan genel kurul toplantısı ve alınan kararlar emredici kurallara aykırı olduğu gözetilmeksizin varsayım ile karar yeter sayısının değerlendirildiği bilirkişi raporuna üstünlük tanınarak, karar verilmiş olmasında da hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl ve birleşen davada davacıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
2-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/09/2022 gün ve 2021/247 Esas 2022/815 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
5-İstinaf yoluna başvuranlar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 11/09/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.