T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/258
KARAR NO : 2026/1163
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/11/2023
NUMARASI : 2022/53 2023/858
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 02.07.2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 02.07.2026
İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.11.2023 tarih 2022/53 E. 2023/858 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili, 14.09.2019 tarihinde davacıların oğlu vefat eden ....'nın sevk ve idaresindeki, davalı ... AŞ'ne ZMSS ile sigortalı olan .... plakalı araçla, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ....ne ait, ... Şirketine bileşik kasko (İMMS) ile sigortalı olan ... plakalı aracın trafik kazası yaptığı, meydana gelen kazada davacıların desteği ....'nın vefat ettiği, davacıların destekten yoksun kaldıklarını belirterek, kaza sebebiyle maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.
CEVAP:Davalı .... AŞ vekili savunmasında;.... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketine ZMSS ile sigortalı olduğunu, meydana gelen kazada vefat eden ....'nın tam kusurlu olduğunu, taleplerin sigorta teminatı kapsamında bulunmadığını, poliçenin 26.06.2019 tarihinde düzenlendiğini, genel şartların dikkate alınması gerektiğini, 2918 sayılı yasanın 92.maddesi kapsamına göre taleplerin sigorta teminatı kapsamında bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... vekili savunmasında; meydana gelen kazada ....'ın kusurunun bulunmadığını, yapılan soruşturma sonunda takipsizlik kararı verildiğini, vefat eden ....'nın trafik ışıklarına uymadığını,....'nın alkollü olduğunu, ....'nın ailesi ile birlikte yaşamadığını, kendi evini geçindirdiğini, destek olduğunun ispatının gerektiğini, manevi tazminatın kazanın oluş şekli, kusur durumları ve tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak taktir edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... AŞ vekili savunmasında; .... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketine ZMSS ile sigortalı olduğunu, müterafik kusurun göz önünden bulundurulması gerektiğini, ceza yargılamasında şikayetten vazgeçme yada uzlaşmanın dosyaya sunulması gerektiğini, desteğin gelir durumunun ispatının gerektiğini, aksi halde asgari ücrete göre değerlendirme yapılması gerektiğini, sigorta şirketinin temerrüdünün oluşmadığını, yasal faiz uygulanması gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi ücretinin reddinin gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... vekili savunmasında; İzmir CBS tarafından yapılan soruşturmada raporlar alındığını, davacının yeni delil sunmadığını, vefat eden....'nın tam kusurlu olduğunu, maddi zararların sigorta şirketi tarafından karşılanabileceğini, destek ....'nın ayrı yaşadığını, davalı sürücünün suçlanmasının yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 14.09.2019 tarihinde davacıların oğlu vefat eden ....'nın sevk ve idaresindeki, davalı .... AŞ'ne ZMSS ile sigortalı olan .... plakalı araç ile davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ...ine ait, davalı ... .. Şirketine bileşik kasko (İMMS) ile sigortalı olan.... plakalı aracın trafik kazası yaptığı, meydana gelen kazada davacıların desteği ....'nın vefat ettiği, davacıların destekten yoksun kaldıkları, kaza sebebiyle manevi üzüntü içinde bulunmaları sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminatın tahsilinin talep edildiği, meydana gelen kazada sürücülerin kusurları yönünden alınan raporda iki ihtimalin ön görüldüğü, 1. ihtimalde, ....'ın sevk ve idaresindeki çöp kamyonunun yeşil ışıkta geçmiş olması halinde ....'ın kusurunun bulunmadığı, vefat eden sürücü ....'nın tam kusurlu olduğu, 2. ihtimalde ATK raporuna göre....'ın sevk ve idaresindeki çöp kamyonu kırmızı ışıkta geçmesi halinde ....'ın %85, ....'nın %15 oranında kusurlu olduğu bildirilmiş olup açık ve net kusur durumlarının tespitinin yapılamadığı, mahkememizce mahallinde yapılan keşif ve araçların çarpma noktaları değerlendirildiğinde kaza mahallini gösteren kamera kaydına göre çöp kamyonunun geçişe başladığı anda geçiş üzerindeki yol üzerinde diğer trafik'in mevcut olmadığı herhangi bir araç geçişinin olmadığı ayrıca herhangi bir araç geçişinin olmaması sebebiyle bir yayanın da karşı yoldan geçiş yapmakta olduğu, çöp kamyonu yolun ortasına geldiğinde ....'nın kullandığı aracın göründüğü ve çöp kamyonunu arka teker kısmına gelecek şekilde çöp kamyonuna çarptığı ve çarpmanın etkisiyle çöp kamyonunun arkasında bulunan görevli kişi ve tanık olarak dinlenen ağır şekilde yaralandığı, şuurunu kaybettiği anlaşıldığından çöp kamyonunun hacimsel ağırlığı ve manevra kabiliyeti de dikkate alınarak yeşil ışıkta geçmeye başladığı ve geçişine devam ederken diğer sürücü....'nın çöp kamyonuna çarptığı kanaati oluşarak araç sürücüsü .....'ın meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı, ayrıca İzmir C. Başsavcılığınca yapılan soruşturmada alınan 22/09/2020 tarihli raporda da ....'ın kusursuz olduğunun belirtilmiş olduğu anlaşıldığından, sürücü ....'ın kaza sebebiyle sorumluluğunun bulunmadığı buna bağlı olarak davalı ....nin malik sıfatıyla sorumluluğunun bulunmadığı,... Şirketinin ZMSS kapsamında ve ... Şirketinin İMMS kapsamında sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacılar vekili, .... ve yanında bulunan ....'ın olay mahallinde vefat etmiş olmaları nedeniyle beyanlarına başvurulamadığını, desteğin yeşil ışıkta geçtiğinin tek tanığı olan yanındaki yolcunun da bu yönde beyanının olmaması karşısında davalı tarafın dilediği beyanlarla dosyaya yön verdiğini,
bilirkişi tarafından da incelenen olay yeri kamera görüntülerini içerir CD incelendiğinde olayın oluş şeklinin tüm açıklığı ile görüldüğünü, tanık anlatımlarında her ne kadar kamyonun durduğu ve ışığın yeşile dönmesinin beklendiği ve ardından hareket edildiği beyan edilmişse de çöp kamyonunun açıkça duraksama yapmadan istikametinde devam ettiğini görüldüğünü, desteğin seyir halinde olduğu istikametteki ışıkların kırmızı yandığını gösterir tek bir emare dahi yokken kamera kayıtlarında ve bilirkişi raporunun ekinde sunulan fotoğraflardan tespit edilemeyen, beyanına göre kazanın olduğu şeridin karşı istikametinde bulunan ve karşıdan karşıya geçişi esnasında aklına müvekkilin geçtiği istikametteki ışıklara bakmak gelen, kaza yerine ve kazanın oluşuna hiç dikkat etmeyen tanık ... ...'nin de belediye çalışanı olduğunu, hal böyle iken, çalışmakta kurumun diğer bir çalışanın karışmış olduğu kazaya tanıklık yapmak mecburiyetinde kalan ve dosyada görgü tanığı olarak geçen ....'nin beyanlarına itibar edilemeyeceğini, olay yerinde olduğunu gösterir tek bir görüntü ya da fotoğraf olmayan görgü tanığının yine olay yerinde olup olmadığının teyidinin sağlanması için BTK'ya yazılan müzekkereye cevabın olayın CMK kapsamında olmayışı sebebi ile reddedildiğini, dosyanın esasına etki edecek tek tanık olarak kabul edilen kişinin beyanını doğruluğunun teyidi mümkün değilken gerek bilirkişi raporuna gerekse dosyanın esasına tesir etmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda ışığın hangi renkte olduğunun tespit edilemediği, görüntülerden de bu bilginin saptanamadığı beyan edilmişse de raporun alternatifli hazırlanmasının asıl sebebinin tanık beyanlarının davalıların beyanlarını destekler nitelikte olmasından kaynaklandığını, bilirkişi raporu ekindeki resimler incelendiğinde, tanık ....'nin tarif ettiği yerde olmadığı, zaten keşif esnasında da tam olarak durduğu yeri göstermesinin de talep edilmediği, kendisi de aradan uzun süreler geçmiş olması nedeniyle tam yerini gösteremeyeceği, ama çöpleri dökmek için karşı şeritte beklediğini söylediği,resimde görüldüğü üzere karşı kaldırımda yalnızca başörtülü bir kadının bulunduğunu, yani kaza gerçekleştiği esnada müteveffanın seyir istikametindeki ışığı görecek şekilde karşıdan karşıya geçen ve ışığa bakmış kimse bulunmadığını, olay yeri görüntülerine göre ....'nin karşıdan karşıya hiçbir zaman geçmediğini gösterdiğini, alternatifli hazırlanmış bilirkişi raporunda müteveffanın istikametine yeşil yandığı, şeridinde seyir halinde iken tıpkı hafriyat kamyonları gibi çöp kamyonlarının da özensiz, tedbirsiz davrandığı varsayımı üzerinden kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan kişinin davalı.... olduğunu, görgü tanığı olarak beyanına başvurulan, olay mahallinde olmadığı açıkça kamera görüntüleri ve bilirkişi raporu ekinde sunulu fotoğraflardan kolaylıkla anlaşılan ....'nin beyanının hükme esas teşkil etmemesi gerektiğini, mahkemece tek tanığın kimliği belirlenmeye çalışılmadığını, bu hali ile eksik inceleme neticesinde verilen kararın hatalı olduğunu, tanık sıfatı ile dinlenen ama olay yeri kamera görüntülerinde kendisine rastlanamayan....'nin, karşıdan karşıya geçtiği esnada başını kaldırıp ışığa baktığını, ardından kaza yerindekilere yardıma gittiğini, kendisinin 112'yi aramadığını söylediğini, görüntülerde .....'nin olmadığını, bu tanığın anlatımları doğrultusunda hazırlanan bilirkişi raporları neticesinde verilmiş kararı kabul etmediklerini belirtmiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 22.2.2012 tarih ve 2011/17-787 E. - 2012/92 K., Yargıtay 17. HD' nın 20/05/2013 tairh ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. sayılı ilamları) Dolayısıyla, trafik kazası nedeni ile davacının zarardan davalı sigorta şirketinin, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.
Somut olayda, 14.09.2019 tarihinde davacıların oğlu ....'nın idaresindeki araçla davalı sürücü ....'ın sevk ve idaresindeki ... Belediyesi'ne ait çöp kamyonuyla çarpışması sonucunda ...'nın vefat etmesi nedeniyle davacıların destekten yoksun kaldıklarını belirterek tazminat talebinde bulundukları, davalıların ise vefat eden sürücü ... ..'nın kırmızı ışık ihlali yaptığını ve kazada tam kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istedikleri anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılamada alınan kusura ilişkin Trafik bilirkişisi ve Adli Tıp Raporu, İzmir CBS tarafından yürütülen soruşturma dosyası ve kaza mahallini gösteren kamera kayıtlarına göre davalı sürücü ... ...'ın yeşil ışıkta kavşağa girdiği, vefat eden ....'nın ise kırmızı ışıkta geçerek çöp kamyonuna arka teker kısmından çarpması nedeniyle davalı sürücünün kazanı oluşumunda kusuru bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Trafik kazalarında motorlu araç işletenlerin hukuki sorumluluğu genel olarak tehlike (kusursuz) sorumluluğuna dayanır. Ancak bu sorumluluk mutlak değildir. Karşı tarafın veya üçüncü bir kişinin ağır kusuru, zarar ile işletenin eylemi arasındaki illiyet bağını keser.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, ATK raporunun sunduğu ihtimaller değerlendirilerek, soruşturma dosyası, kamera kayıtları ve tanık beyanları esas alınarak müteveffa ....'nın kırmızı ışık ihlali yaparak kazaya %100 kendi kusuruyla sebebiyet verdiğine, davalı sürücüye yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı için tazminat yükümlülüğünün de doğmadığına hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacılar yönünden istinaf karar harcı olan 732,00-TL'den peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40 -TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 02.07.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.