T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1892
KARAR NO : 2025/834
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23.05.2022
NUMARASI : 2021/278 E. - 2022/447 K.
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 22.05.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 22.05.2025
İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.05.2022 tarih 2021/278 E. - 2022/447 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, ... Bankası tarafından çeke dayalı olarak İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2012/5706 Esas sayılı dosyasında dava dışı ..., ..., ... Şti. ve müvekkili ... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, dosyanın yenilenerek 2016/11418 Esas numarası ile halen derdest olduğunu, davaya konu çekte ... adlı bir kişinin ciranta olduğunu ancak, borçlu ...'ın müvekkili ile ilgisinin bulunmadığını, adresinin farklı olduğunu, TC kimlik numarasının bulunmadığını, çekin vadesinin 25.02.2008 olduğunu, müvekkilinin 27.02.1990 doğumlu olduğunu, çekin keşide edildiği tarihte ve vade tarihinde lise öğrencisi olduğunu, 21.08.2009 tarihinde İcra Müdürlüğü tarafından Karabağlar Emniyet Müdürlüğüne ... ve ...'ın kimlik bilgilerinin tespiti için müzekkere yazıldığını, bu kişilerin bilinen son adresi olarak ... Sk. N0... .../... adresinin gösterildiğini, oysa müvekkilinin o dönemde ... Mahallesi ... Sk. .../... .../... adresinde ikamet ettiğini, müvekkilinin usulsüz olarak dosyaya taraf olarak eklendikten sonra Mernis adresine tebligat çıkartıldığını ve tebligatın TK 21 md uyarınca muhtara teslim edildiğini iddia ederek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2016/11418 Esas sayılı icra takibi dosya alacağının müvekkili şirkete devir ve temlik edildiğini, ödeme emrine süresinde itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiğini, borçlunun takipten haberdar olmasına rağmen takip tarihinden 8 yıl sonra bu davayı açmasının iyiniyet ve dürüstlük kuralına uygun olmadığını, imza veya kimlik yönünden bir sahtecilik varsa dahi temlik alan oldukları için bu durumu bilemeyeceklerini, bu durumun bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğini, davacının çekin keşide edildiği tarihte 18 yaşını doldurup reşit olduğunu ve hukuki ehliyete sahip olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2016/11418 Esas (Yenilenmeden önceki esas numarası 2012/5706 E.) sayılı dosyasında davalı ... A.Ş tarafından davacı ... ve diğer borçlular aleyhine asıl alacak ve ferileri toplamı 22.450,84 TL alacağın tahsili istemiyle 2012 yılında takip başlatıldığı, grafoloji uzmanı bilirkişiden alınan raporda, inceleme konusu ... Bankası Karabağlar/İzmir Şubesine ait, İzmir 25.02.2008 keşide yer ve tarihli, 19.350,00 TL bedelli, lehtarı ..., keşidecisi ... olan, 2049255 seri numaralı çek aslının arka yüzünde bulunan 1. ciro yazısının ve imzasının mukayese imzalarına atfen davacı ...'ın eli ürünü olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet şartları gerçekleşmediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, müvekkil şirketin 5411 Sayılı Bankacılık Kanunun 143. maddesi gereğince kurulduğunu, bu kanun maddesi uyarınca yargı harçları da dahil olmak üzere her türlü harç ve damga vergisinden süresiz olarak istisna olduğunu, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup, kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ... Bankası tarafından çeke dayalı olarak İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2012/5706 Esas sayılı dosyası ile, dava dışı ..., ..., ... Şti. ve davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, dosya alacağının müvekkili şirkete devir ve temlik edildiğini, ödeme emrine süresinde itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiğini, borçlunun haberdar olmasına rağmen takip tarihinden 8 yıl sonra bu davayı açmasının iyiniyet ve dürüstlük kuralına uygun olmadığını, davacının 8 yıldır iddia ettiği sahteciliğe ilişkin savcılık şikayetinde bulunmadığını, davacının çekin keşide edildiği tarihte 18 yaşını doldurup reşit olduğunu ve hukuki ehliyete sahip olduğunu, davacıya ait tespit edilen ve ödeme emri gönderilen adresin İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince saptandığını, davacı borçlunun imzasını değiştirmiş olmasının mümkün olduğunu, müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, kambiyo senetlerine özgü icra takibine konu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Davalı vekili, müvekkilinin yargı harçlarından muaf olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, 5411 sayılı Kanunun 143. maddesindeki istisnai durumun eldeki yargı harcını kapsamadığından, davalı taraf yargı harçlarından muaf değildir. Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin 01.02.2024 tarihli ve 2023/110 E. 2024/35 K. sayılı kararı ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 149. Maddesinin 6. fıkrasında yer alan “…492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan,…” ibaresi iptal edilmiştir. Bu nedenle istinafa gelen vekilinin aksi yöndeki istinaf nedeninin reddi gerekmiştir. (Yargıtay 12. HD 20.09.2022 tarih 2022/6852 E / 2022/9083 K., Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.12.2008 tarih 2008/12-715 E. - 2008/717 K.)
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait olup, alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği borçlu tarafından, aynı mahiyette bir belgeyle borçlu olunmadığının ispatlanması gerekmektedir.
Somut olayda, davacı tarafça, icra takibinin dayanağı olan çekin arka yüzünde davacıya adına bulunan yazı ve imzanın davacıya ait olmadığı, davacının davalıya takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığı iddia olunmaktadır.
İlk derece mahkemesince, Adli Tıp Uzmanı bilirkişiden alınan 25.02.2022 tarihli raporda, icra takibine konu ... Bankası Karabağlar/İzmir Şubesine ait, İzmir 25.02.2008 keşide yer ve tarihli, 19.350,00 TL bedelli, lehtarı ..., keşidecisi ... olan, 2049255 seri numaralı çek aslının arka yüzünde bulunan 1. ciro yazısının ve imzasının davacı ...'ın eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olmakla, ilk derece mahkemesince sahte imza ile tanzim olunan çeke dayalı takip nedeniyle davacının davalı cirantaya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
İstinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 1.533,62 TL'den peşin alınan 383,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.150,22 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.