T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1967
KARAR NO : 2025/883
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 04/10/2022
NUMARASI : 2021/853 E. 2022/1295 K.
DAVANIN KONUSU : Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
DAVA TARİHİ : 05.10.2021
KARAR TARİHİ : 02.06.2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 02.06.2025
Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.10.2022 tarih 2021/853 E. 2022/1295 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, 12.03.2019 tarihinde müvekkilinin sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davalının ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın çarpıştıklarını, Saruhanlı Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/636 E. sayılı dosyasında aldırılan ATK raporuna ve trafik kazası tespit tutanağına göre karşı araç sürücüsü dava dışı ...'ın tam ve asli kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen rapora göre müvekkilinin %8 oranında sürekli iş göremezliğinin tespit edildiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 40.000,00 TL maddi tazminatın başvuru tarihi olan 12.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen rapor ücreti olan 1.500,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 22.06.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 148.092,51 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalı vekili, davacı tarafça müvekkili sigorta şirketine başvuru yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, hesaplanacak maddi tazminat miktarından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, Saruhanlı Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/636 Esas sayılı dosyasında ATK'dan alınan 12.03.2020 tarihli kusur raporuna göre dava dışı sürücü ...'ın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı; mahkemece Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Sağlık Kurulu'ndan aldırılan 18.03.2022 tarihli raporda davacının trafik kazasına bağlı olarak oluşan engellilik oranının “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” (Resmi Gazete, 20.02.2019 tarihli 30692 sayılı) hükümlerine göre %23 olduğu, iyileşme süresinin 6 ay olduğu, bakıcıya muhtaç olunan sürenin 1 ay olduğu; aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen 01.06.2022 havale tarihli bilirkişi raporunda davacının emekli ve çalışmıyor olmasından dolayı geçici iş göremezlik dönem zararının bulunmadığı, sürekli iş göremezlik tazminatının 148.092,51 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 148.092,51 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan 25.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla tahsili ile davacıya verilmesine, 1.500,00 TL maluliyet raporu ücretinin yargılama giderleri içerisinde davalıdan tahsiline, 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
Karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, dava konusu trafik kazasında yaralanmaya neden olan aracın işleteninin tacir olduğunu, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kamyonet tipi ticari araç olduğunu, ilk derece mahkemesinin faiz türüne ilişkin kararının hatalı olduğunu, avans faizine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bu yönden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, ceza yargılamasında alınan kusur raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, hukuk hakiminin ceza yargılamasında alınan kusur raporu ile bağlı olmadığını, karşı tarafın dikkatsizliğinin ve ihmalinin de mevcut olduğu bir kazada, tüm kusurun sürücü ...'a yüklenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, eksik bilgilerle hesaplama yapıldığını, ATK'dan kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre rapor alınması gerektiğini, davacının emniyet kemerinin takılı olmadığından tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak polis memurlarınca düzenlenen kaza tespit tutanağında davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kırmızı ışık ihlali yapması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Yine Saruhanlı Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/636 Esas sayılı dava dosyasında dava dışı ... hakkında taksirle yaralama suçu nedeniyle yapılan yargılama kapsamında ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 12.03.2020 tarihli raporda, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu araç sürücüsünün kırmızı ışık ihlali yapmak suretiyle tam kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, ceza mahkemesince bu rapora itibar edilerek dava dışı sürücünün mahkumiyetine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Hukuk hakimi, ceza kararları karşısında kusurun varlığı ve derecesi, zarar miktarının tayini yönünden bağımsız olup, somut olayda ilk derece mahkemesince kaza tespit tutanağı, ceza dosyası ve eldeki dosya kapsamında mevcut deliller değerlendirilerek ve gerekçesi açıklanarak kusur oranlarının takdirinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, davalı vekilinin kusur oranlarına ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Davalı vekilinin maluliyet oranının hatalı belirlendiğine ilişkin istinaf sebebinin incelenmesinde; maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında sonra da Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. (Yargıtay 4. HD 2021/6445 E. 2021/8550 K.) Somut olayda ilk derece mahkemesince Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinden alınan 13.03.2022 tarihli Adli Sağlık Kurulu Raporunun kaza tarihi olan 12.03.2019 tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının kaza nedeniyle %23 oranında sürekli iş göremezliğinin bulunduğu tespit edilmiş olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin reddi gerekmiştir.
Davalı vekili müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüş olup; zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde müterafik kusur söz konusudur. Müterafik kusurun varlığı halinde 6098 sayılı TBK'nun 52. Maddesi gereğince belirlenen tazminattan indirim yapılması gerekir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından, mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78. maddesi ile atıf yapılan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150. maddesi gereğince belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında emniyet kemerinin kullanılması zorunlu olup illiyet bağı kurulması halinde meydana gelen zarar nedeniyle hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılarak tazminatın belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 4. HD 29/06/2022 tarih ve 2021/14115 E. - 2022/9666 K., 04.04.2022 tarih ve 2021/13491 E. -2022/6733 K.,23.03.2022 tarih ve 2021/11590 E. - 2022/5710 K. )
Davalı vekili, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, kaza tespit tutanağından kaza sırasında davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığı tespit edilemediğinden, bu istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.
Ne var ki, dosyadaki araç ruhsat bilgilerine göre, sigortalı aracın ticari olduğu, dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde avans faizi talep edildiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince avans faizine hükmedilmesi gerekirken, yasal faiz ile tahsil hükmü kurulması doğru olmadığından davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı ise haklı bulunmuştur.
Bu durumda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun faiz türü yönünden kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının faiz türü yönünden kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04.10.2022 tarih 2021/853 Esas 2022/1295 Karar kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
DAVANIN KABULÜNE, 148.092,51 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan 25.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den (poliçe limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsili ile davacıya verilmesine,
Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 10.116,20 TL peşin harçtan davacı tarafça dava açılırken yatırılan 136,62 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 9.979,58 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafça yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 136,62 TL peşin harç, 369,19 TL ıslah harcı, 1.500,00 TL maluliyet raporu ücreti (dava açılmadan önce davacı adına düzenlenen maluliyet raporuna ilişkin), 156,60 TL posta ve tebligat ücreti, 700,00 TL bilirkişi ücreti ve 580,00 TL adli sağlık kurulu rapor ücreti olmak üzere toplam 3.132,52 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT md. 13 uyarınca davacı lehine hesap ve takdir edilen 23.213,88 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13 maddesi gereğince UYAP sistem üzerinden arabuluculuk dosyasında yapılan inceleme neticesinde sarf kararında 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Adalet Bakanlığı tarafından karşılandığı görülmekle, arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
4-Davacı tarafından ödenen istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,
5-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 10.116,20-TL'den peşin alınan 2.530,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 7.586,20-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı, 36,00-TL tebligat masrafı olmak üzere toplam 256,70-TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 02.06.2025