T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1340
KARAR NO : 2025/363
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/06/2022
NUMARASI : 2020/494 Esas - 2022/439 Karar
DAVANIN KONUSU : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 28/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/02/2025
Taraflar arasındaki davadan dolayı Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 17/06/2022 gün ve 2020/494 Esas - 2022/439 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili, davacı ...'ın 2016 yılında yetkilisi olduğu ... Ltd Şti'ndeki hisselerini davalı şirketin gösterdiği bir üçüncü kişiye ve ayrıca şirket petrol ofisinin bulunduğu taşınmazı da davalı şirkete devrettiğini, taraflar arasında düzenlenen 21.05.2016 tarihli protokole göre şirket hisselerinin değerinin 2.000.000,00 TL olarak belirlendiğini, protokol gereğince müvekkil şirket hisselerini davalının gösterdiği 3. kişiye (...) yapmış yine petrol ofisinin bulunduğu taşınmazı da ... adına tapuda devrettiğini, protokolün 5 maddesi gereğince sonradan ortaya çıkabilecek borçlar için davalı şirket uhdesinde kalmasına karar verilen 500 bin TL'den en geç 31.12.2016 tarihine dek ödenmesi gereken bakiye devir bedelinin ödenmediğini belirterek, bakiye devir bedeliolarak şimdilik 30.000,00-TL nin 31.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıldan tahsilini istemiştir.
Davacı vekili 27/05/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 30.000,00-TL olan talebini 442.951,52-TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalı vekili, Müvekkil şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında imzalanan 21.05.2016 tarihli sözleşmeye göre şirket hisseleri karşılığında 2.000.000 TL ödenmesinin kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre, ... Bankası A.Ş.ye 160.000 TL, ... T.A.Ş.'ye 150.000 TL, ... bankası A.Ş.ye 100.000 TL ... Bankası A.Ş.ye 90.000 TL ...bank A.Ş.ye 50.000 TL ... A.Ş.ye 350.000 TL ve kamu kurumlarına olan borçlar sebebiyle 50.000 TL olmak üzere toplam 950.000 TL borcun ödeneceği, kalan 1.050,000 TL'nin de davacıya ödenmesinin karalaştırıldığını, şirketin bu şekilde devralınması suretiyle şirkete ait olan akaryakıt istasyonunun mülkiyetinin de devralındığını, müvekkili şirketin yetkilisi ...'nın .... Bankası A.Ş.ye olan borca karşılık 160,821,19 TL ,sözleşmede 90.000 TL olarak kararlaştırılan ... Bankası A.Ş.ye olan borç için 106.115,75 TL ödeme yaparak şirketin tüm banka, kamu kurum ve kuruluşlarına borcunun müvekkili şirket tarafından kapatıldığını, müvekkil şirketin, ... Ltd.Şti'nin ... dağıtım A.Ş.ye olan 350.000 TL olan borcunun ödemeyi de kabul ve taahhüt ettiğini, ... Dağıtım A.Ş.ile olan alacak davaları Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/293 E. ve 2017/666 E. Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/751 E. sayılı dosyaları ile devam etmek olup bu davaların sonuçlanması ile birlikte tüm ödemelerin yapılacağını tüm bu ödemelerin yapılmasından sonra davacıya yapılacak olan ödeme tutarı 1.050.000 TL olup, sunulan makbuzlardan görüleceği üzere davalıya toplam 1.244.000 TL ödeme yapıldığını, davacıya tüm ödemelerin yapıldığı ve herhangi bir borcun kalmadığını, söz konusu istasyonun ruhsat sorunu sebebiyle açılamadığını ruhsat sorununun müvekkili şirketten gizlendiğini, dava tarihine kadar istasyonun açılamadığını sözleşmeye göre davacıya ödenmesi gereken bedelin üstünde bir bedel ödendiğinbelirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket ile davaya konu dava dışı şirketin defter kayıtlarında her iki şirketin birbirine ödeme yaptıklarına ilişkin bir kaydın olmadığından, resmi defter kayıtlardan hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı, taraflar arasında 10 maddeden ibaret protokol'ün incelenmesinde “... şirket hisselerinin değerinin taraftar arasında 2.000.000 TL olarak belirlendiği,şirket hisselerinin ...'nun onay vereceği üçüncü bir şahsa devri karşılığında; ... Bankasına 160 bin TL; ...a 150 bin TL; ... Bankasına 100 bin TL; ...banka 50 bin TL; ...banka 50 bin TL; ... A.Ş.ye bayilik faaliyetinden kaynaklanan 350.000 TL; Vergi Dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu ve sair kamu kurumlarına 50.000 TL şekilde ödeme yapılacağı; belirtilen ödemelerin, şirketin devrinden sonra devralan kişi tarafından yapılacağı, devir eden şirketin yukarıda sayılanlar dışında başka bir borcu olmadığını beyan ve taahhüt ettiği, yukarıda belirtilen ödemeler yapıldıktan sonra 500.000 TL tarafların bilgisi dışında çıkabilecek muhtemel borçlar için ... uhdesinde kalacak olup konusu tutarın 31.12.2016 da ödeneceği, hisseleri devredilen ... şirketi aleyhine, ... A.Ş.ile imzalamış olduğu akaryakıt bayilik sözleşmesi ve ekinde imzalamış olduğu sözleşmelerden kaynaklı kar mahrumiyeti, cezai şart davası açılması halinde dava neticesinde çıkacak muhtemel bedeller devir alan hissedarlar ... şirketi tarafından ödeneceği, ...'ın devirden sonra 3.maddede belirtilen borçlar dışında borcu çıkması halinde devir eden hissedarlar söz konusu bedelden müteselsilen sorumlu olacağı, söz konusu borçlar öncelikle ...'nun uhdesinde bulunan 500.000 TL. kullanılarak ödeneceği, 500.000 TL.nin borcu karşılamaması halinde-bakiye tutar devreden hissedarlar tarafından ödeneceğinin” hüküm altına alındığı,dosya içeriğindeki tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi, araştırılması, değerlendirilmesi neticesinde, 1.244.000,00.-TL 31.05.2016—14.04.2017 tarihleri arası ...'ın, ...'a Nakit ödemeleri, 106.115,75.-TL ...bank TR... İban ... hes.na 6.6.2016 ... ödemesi, 160.,821,19.-TL ...bank .TR... İban ... hes.na 6.6.2016 ... ödemesi, 24.667,34.-TL Bergama V.D.ne 07.06.2016 t. Davalı Nakit ödemesi (resmi defter kaydı) 12.440,21.-TL:Bergama V.D.ne 08.06.2016 t. Davalı Nakit ödemesi (resmi defter kaydı) 9.003,99.-T1 Bergama SGK'na 08,06.2016 t. Davalı ...bank ödemesi (resmi defter kaydı) 1.557.048,48.-TL davalı yan tarafından yapılan ödemeler toplamı olduğu, 2.000.000,00.-TL 21.05.2016 tarihli protokole istinaden belirlenen hisse devri tutarından, davalı yan tarafından yapılan ödemeler toplamı düşüldüğünde 442.951,42 TL davacının hisse devrinden kalan alacağı bulunduğu, 21.05.2016 tarihli protokolün 5. maddesinde aynen yukarıda belirtilen ödemeler yapıldıktan sonra 500.000 TL tarafların bilgisi dışında çıkabilecek muhtemel borçlar için ... uhdesinde kalacak olup konusu tutar, 31.12.2016 da ödenecektir. (el yazısı ile kalan miktar şirket devri ile ödenir denilerek imzalandığı), davalı vekilinin bilirkişi asıl raporuna itiraz dilekçesinde; “Söz konusu mahkeme ve icra takip dosyalarındaki rakamlar
esas alınmasa dahi sözleşmede yer alan 350.000 TL.tutarındaki ... A.Ş.ye ödenecek tutar hesaplamaya dahil edildiğinde rapordaki hesaplamanın hatalı olduğunu göstermektedir.” şeklindeki itirazının değerlendirilmesinde davalı vekilinin cevap dilekçesinde “…Müvekkil şirketin, ... Ltd.Şti.nin ... dağıtım A.Ş.ye olan 350.000 TL olan borcunun ödemeyi de kabul ve taahhüt ettiğini, ... Dağıtım A.Ş.ile olan alacak davaları Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2017/293 E. ve
2017/666 E. Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/751 E. sayılı dosyaları ile devam ettiğini ve davaların sonuçlanması ile birlikte tüm ödemelerin yapılacağını…” beyan ettiği, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/751 E. sayılı dosyasında dava tarihinin protokol tarihinden sonra açılmakla 27/09/2016 tarihi olduğu, Ankara 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/293 E ve 2019/33 K sayılı dosyasının protokol tarihinden sonra açılmakla 18/04/2017 tarihi olduğu, 350.000,00.-TL ödemenin yapıldığına ya da diğer sonuçlanan davalardan mahsup edildiğine ilişkin belge sunulmadığı protokol 5 maddesinde söz konusu 500.000 TL tutarın ... uhdesinde kalıp bu tutarın 31/12/2016 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmakla davanın kabulüne 30.000,00 TL'lik alacağın dava tarihi olan 17/11/2020 tarihinden, 412.951,52 TL alacağın ise 27/05/2022 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı temlik alan ...'a verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, şirket devirleri için gerekli şekil şartına uyulmadan yapılan sözleşmelerin geçersiz olduğunu, taraflar arasında imzalanan protokol ile şirket devrindeki tarafların aynı olmaması nedeniyle davanın sıfat yönüyle de reddine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının irdelenmediğini, kabul karanının uygulanması halinde müvekkil şirketin mükerrer ödeme yapacağını, Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/293 E. 2019/33 K, Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/266 E.2019/906 K ve Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/751 E.-2021/687 K dosyalarının devir konusu şirketin taraf olduğu dosyalar olup, bilirkişi tarafından işbu dava konusu protokolün taraflarının incelenmediğini, söz konusu dosyaların devir konusu şirket ile ilgili olduğu ve mahkeme kararlarında yer alan alacak tutarlarının mutlaka hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin maliki olduğu taşınmaz kayıtlarında ... Ltd. Şti.nin ... A.Ş.ye olan borçlarınını teminatı olmak üzere 1.000.000 TL bedelli bir ipotek şerhi yer aldığını, müvekkili şirketin eldeki dava için davacıya ödeme yapması halinde ipotek terkini için ... A.Ş.ye 1.000.000 TL daha ödeme yapmak zorunda olup, bu durumda mükerrer ödeme yapmak zorunda kalacağını, kaldı ki taraflar arasında imzalanan protokole göre ... A.Ş.ye olan borçtan devreden sıfatıyla davacının da müteselsilen sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, sözleşmenin 9.maddesinde borçların 500.000 TL'den fazla çıkması halinde bakiye tutarın davacı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilince toplam 1.557.048,48 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 3.maddesinde ... A.Ş.ye 350.000 TL borç olduğu yönünde davacının beyanı mevcut olup, söz konusu rakamın hesaplamaya dahil edilmediğini, bilirkişi raporunda Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/293 E. 2019/33 K.sayılı dosyasının devir sonrasında açılmış bir dava olduğu gerekçesiyle hesaplamaya dahil edilmediğini ,her ne kadar dava 2017 yılında açılmış ise de borcun kaynağı olan sözleşmenin tarihi 11.12.2013 tarihli ve 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi olduğunu, bu nedenle hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini, Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/293 E. 2019/33 K.sayılı dosyasındaki alacak tutarı 30.000 TL olup, söz konusu bedelin hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini, devre konu ....Şirketi ile ... A.Ş. Arasında görülen Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/266 E.2019/906 K.sayılı Mahkeme ilamında belirlenen söz konusu şirketin 141.555,72 TL borcunun olduğunun tespit edildiğini, ayrıca ... San. Ve Tic.A.Ş. Tarafından devre konu ... Ltd.Şti. Aleyhine yukarıda belirtilen mahkeme dosyaları dışında kambiyo senedine dayalı olarak Ankara 14.İcra Müdürlüğü'nün 2014/12354 E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup söz konusu icra takip dosyasına olan borç tutarının yaklaşık 321.000 TL olduğunu, ayrıca ... Ltd.Şti.ile ... A.Ş. Arasında devam eden Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/751 E.2021/687 K.sayılı dosyasında devir konusu şirketin;448.340 USD hizmet bedeli alacağının ve 278.685,90 USD cezai şart alacağının bulunduğunun tespit edildiğini, söz konusu borçların taşınmaz kayıtlarında yer alan 1.000.000 TL tutarlı ipotek ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketin ... A.Ş.'ye 1.000.000 TL ödeme yaptığı ve davacıya da işbu dava sonucunda ödeme yaptığı takdirde hem mükerrer ödeme yapmış olacağını, hem de kararlaştırılan devir bedelinin çok üstünde bir bedel ödeyeceğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirtmiştir.
GEREKÇE :Dava, şirket pay devrinden kaynaklanan bakiye alacak istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde devir konusu yapılan dava dışı ... Ltd Şti'nin toplam 13930 adet payının tamamının 03.06.2016 tarihinde dava dışı ...'na devredildiği, devrolunan şirketin tüm paylarının davacı adına olmadığı, devrolunan şirket hisselerinin 9751 adedinin davacı adına, 4179 payın ise dava dışı şirket hissedarı ... adına olup, mahkemece davacının yalnızca devrettiği payı oranında alacak talebinde bulunabileceği dikkate alınmadan, devrolunan tüm şirket payı üzerinden hesaplanan tüm alacak için davacı lehine kabul kararı verilmesinde isabet bulunmamıştır.
Diğer taraftan taraflar arasında imzalanan protokolün 2 maddesinde hisseleri devrolunan şirket ile dava dışı ... A.Ş arasındaki bayilik faaliyetinden kaynaklanan 350.000 TL borcun şirketi devralan tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, cevap dilekçesi içeriği ve tüm dosya kapsamına göre söz konusu borcun henüz ödenmediğinin anlaşıldığı, yine protokolün 8 maddesinde hisseleri devredilen şirket aleyhine ... A.Ş tarafından akaryakıt bayilik sözleşmesi ve ekindeki sözleşmelerden kaynaklı olarak açılacak kar mahrumiyeti ve cezayı şart davaları nedeniyle çıkacak muhtemel borçların devralan hissedarlar tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, protokolün 9. maddesinde "devirden sonra 3.maddede belirtilen borçlar dışında şirketin borcunun ortaya çıkması halinde, devreden hissedarların söz konusu bedelden müteselsilen sorumlu olup, söz konusu borcun öncelikle davalı şirketin uhdesinde kalan 500.000 TL kullanılarak ödeneceği, bu paranın borcu karşılamaması halinde bakiye tutarın devreden hissedarlar tarafından ödeneceğinin” hüküm altına alındığı, devirden kısa bir süre sonra dava dışı ... Dağıtım A.Ş tarafından, devrolunan ... Ltd Şti aleyhine çeşitli davalar açıldığı, bu davaların bir kısmının kesinleşmesine karşın, devir tarihinden sonra bayilik sözleşmesi nedeniyle devrolunan şirket aleyhine açılan iş bu davaların devir tarihinden önceki uyuşmazlıklara ilişkin olup olmadığı, söz konusu davaların devir tarihinden önceki uyuşmazlıklara ilişkin olması halinde protokolün 8.Maddesi gereğince bayilik sözleşmesinden kaynaklı kar mahrumiyeti ve ceza-i şart davalarından çıkacak borçların devralan hissedarlar tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı da dikkate alınarak, dava dışı... Dağıtım A.Ş'ye ödenmesi gereken borç miktarının usulünce tespit edilerek, protokol uyarınca söz konusu borcun davalı şirket uhdesinde kalan parayla ödenip ödenmeyeceği, ödenemeyecekse davalının uhdesinde kalan miktarı aşan kısımdan protokolün 9. Maddesinin son cümlesi uyarınca devreden hissedarların sorumlu olacağı dikkate alınarak, varsa bakiye alacak miktarının davacı hissedarın payı oranda belirlenmesi gerekirken, mahkemece bu hususlarda herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığı anlaşılmakla HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince esasa ilişkin başkaca hususlar incelenmeksizin yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
2-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/06/2022 gün ve 2020/494 Esas 2022/439 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
5-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.28/02/2025