T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/1294
KARAR NO : 2025/356
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 05/04/2022
NUMARASI : 2018/1319 Esas - 2022/368 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat
DAVA TARİHİ : 13/11/2018
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/02/2025
İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/04/2022 tarih 2018/1319 Esas 2022/368 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ...
tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın karıştığı kaza sonucunda davacının yaralandığını, olay nedeni ile davacının maddi ve manevi zarara uğradığını, kusurun karşı tarafta olduğunu, davalıların zararı karşılaması gerektiğini, davalı ... şirketine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ileri sürerek, belirsiz alacak davası şeklinde şimdilik 500,00-TL maddi 50.000,00-TL manevi tazminatın manevi tazminat yönünden davalı ... şirketi hariç olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında dava değerini maddi tazminat yönünden 17.908,37-TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili, davanın zamanşamına uğradığını, dava konusu olayda idarenin ve sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle dengesini kaybedip otobüsün sol tekerine çarpıp düşmesi sonucu meydana kazanın meydana geldiğini, ceza dava dosyasına davalı idarenin taraf olmadığını, davalı idareye ait aracın davalı ... nezdinde poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, davalının ...'nde otobüs şoförü olarak çalıştığını, kaza tarihinde davacının yolcularını indirirken henüz hareket etmediği sırada sol ön köşe lastik kısmına çarpan davacının düşerek yaralandığını, ceza davadosyasında davalı sürücünün tali kusurlu davacının asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, dava dosyasının henüz derdest olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusuru bulunmadığını, davacıya davalı ... şirketi trafından ödeme yapıldığını, davacının tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün % 25 oranında tali, davacının ise % 75 oranında asli kusurlu olduğu, olay nedeniyle davacının %18,2 oranında kalıcı 9 ay süre ile iş göremez hale geldiği ve 3 ay süresince başka birinin yardımına muhtaç olduğu, davalı ... şirketi tarafından davacıya 16.000,00-TL ödeme yapıldığı, davacının bakiye kalıcı iş göremezlik zararının 15.024,00-TL geçici iş göremezlik zararının 1.982,84-TL ve bakıcı giderinin 901,12 TL olduğu, davalı sürücünün haksız fiili işleyen sıfatı ile davalı ...'nün araç işleteni sıfatı ile davalı ....'nin ise aracı sigortalayan sıfatı ile TTK ve KTK hükümlerine göre bu zararlardan sorumlu oldukları, zarar miktarının düzenlenen sigorta poliçesinde gösterilen teminat limiti içinde kaldığı, olay nedeni ile davacı lehine 10.000,00-TL manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği belirtilerek; davacının davasının kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin tlebin reddine, karar verilmiştir.
Karara karşı davacı ve davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, takdir edilen manevi tazminatın az olduğunu, daha yüksek miktarda manevi tazminata karar verilmesi gerektiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... ve Davalı ... vekilleri, kusur tespitinin yerinde olmadığını, tanıklar dinlenmeden karar verildiğini, rapora itirazların karşılanmadığını, kaza ile zarar arasında illiyet bağı bulunmadığını, davalı ... şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını, davalının zararı giderildiğini, dava dilekçesinde tedavi ve bakıcı giderine ilişkin talep bulunmamasına rağmen yerel mahkemece geçici süreli bakıcı giderine hükmedildiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı .... vekli, kararda yeterli gerekçeye yer verilmediğini, sigorta şirketince, davaya konu kaza sebebiyle davacı tarafa tüm kalemler için yeterli ödeme yapıldığını, ibraname alındığını, davacı ile sigorta şirketi arasında varılan mutabakat ve imzalanan ibraname uyarınca müvekkil sigorta şirketi tarafından 16.000,00-TL ödeme yapıldığını, sigorta şirketinin başajca sorumluluğu kalamadığını, dava dilekçesinde tedavi ve bakıcı giderine ilişkin talep bulunmamasına rağmen yerel mahkemece geçici süreli bakıcı giderine hükmedildiğini, sigortalı araç sürücüsü davaya konu kazada kusursuz olup atfedilen kusur oranı, somut olaya aykırı olduğunu, kusura ilişkin ATK raporu alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, maluliyetin maluliyet tespit işlemleri yönetmeliği hükümleri uyarınca düzenlenmesi gerektiğini, zararın TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinden davalının sorumlu olmadığını, faiz başlangıç tarihi ancak güncel aktüer hesabının yapıldığı tarih olarak belirlenmesi gerektiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, işletenin hukuki sorumluluğu ve ZMMS poliçesi kapsamında tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2.Toplan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleştik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan kusur, maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, davacının uğradığı cismani zarar nedeniyle sürekli ve geçici iş gücü kaybı zararına hak kazanmasına, maluliyetin olay tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilmesine, iş görmezlik tazminatının TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak hesaplanmasına, davacının gelirinin soysal ve ekonomik durumuna uygun düşecek şekilde saptanmasına, kusur ve iş gücü kaybı zararın yerleşik ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, sigortacının davadan önce ödediği miktar ile ödemesi gereken miktar arasında açık yetersizlik bulunduğundan hak düşürücü süre içerisinde açılan eldeki davada davacının ibranın iptalini talep etme hakkı bulunmasına, davadan önce verilen ibranın makbuz hükmünde olmasına, ödenen bedelin güncelleştirilerek tazminattan mahsup edilmesine, trafik kazasından kaynaklı geçici ve sürekli iş görmezlik zararı bakımından işletenler ile ZMMS poliçesi kapsamında sigorta şirketinin de sorumluluğunun bulunmasına, maddi tazminat yönünden davalıların sorumluluğunun talebe uygun şekilde müşterek ve mütesilen sorumluluk ilkesine uygun düşecek şekilde belirlenmesine, maddi tazminat yönünden işletenler ile ZMMS poliçesi kapsamında sigorta şirketinin birlikte, manevi tazminat yönünden ise yanlızca davalı işletenlerin sorumluluğunun söz konusu olmasına, maddi tazminatın poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı ... şirketi tarafından ispat edilememiş olmasına, maddi olay ve davacının mevcut yaralanmasına uygun düşecek şekilde manevi tazminatın takdirine, belirsiz alacak davası olarak açılan davada dava açılmakla alacağın tamamına ilişkin zamanaşımı kesildiği için artırılan kısma yönelik alacağın zamanaşıma uğramamasına, tazminata davalıların sıfatına uygun şekilde belirlenen temerrüt tarihinden yasal faiz yürütülmesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, aşağıda belirtilen hususlar dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3. Davacı taraf, dava dilekçesinde geçici ve sürekli iş görmezlik zararına uğradığını ileri sürerek bu kalemler yönünden tazminat talebinde bulunmuş olmasına rağmen, değer artırım dilekçesiyle dava dilekçesinde yer vermediği bakıcı giderine ilişkin de tazminat talebinde bulunmak suretiyle dava değerini artmış ve mahkemece de artırılan bu dava değeri üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş verilmiş ise de bilindiği üzere dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu hâline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır. ( Yargıtay HGK'nın 01.07.2021 tarih ve 2017/14-2815 E. 2021/888 K.) Şu durumda mahkemece taleple bağlılık ilkesini düzenleneyen 6100 sayılı HMK’nın 26. maddesindeki hüküm gözetilmek suretiyle davacının dava dilekeçesinde bakıcı gideri talebinde bulunmadığı dikkate alınarak talebi aşacak şekilde bakıcı giderine hükmedilmemesi gerekirken aksi şekilde varılan hukuki kabulle verilen kararda isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.(Yargıtay 17. HD'nin 01.07.2020 tarih ve 2019/1575 E. 2020/4238 K.)
Bu durumda, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının ise reddine, karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıların istinaf başvurusunun AYRI AYRI KISMEN KABULÜ ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
Maddi tazminat istemi yönünden davanın KABÜLÜNE,
15.024,00-TL kalıcı iş göremezlik, 1.982,84-TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 17.006,84-TL maddi tazminatın davalı ...'nin 30/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalılar ... ve ...'nün 27/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu oldukları dikkate alınarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Manevi tazminat isteminin KISMEN KABULÜNE,
10.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...nden 27/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Maddi tazminat istemi yönünden
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.161,74-TL harçtan başlangıçta peşin olarak alınan 172,49-TL ve 59,46-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 231,95-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 929,79-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 17.006,84-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 901,12-TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 5,20-TL vekalet harcı, 172,49-TL peşin harç, 59,46- TL ıslah harcı, 3.150,00 TL Bilirkişi ücreti, 820,00-TL ATK faturası, 695,40-TL posta masrafı olmak üzere toplam 4.938,45-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Manevi tazminat istemi yönünden;
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 683,10-TL harcın davalılar ... ve ...nden müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ... ve ...'ne ödenmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
3-Davalıların yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının ise AYRI AYRI REDDİNE,
4-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-İstinaf yoluna başvuran davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
7-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar tarafından yapılan masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 27/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.