T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/4
KARAR NO : 2026/852
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/10/2023
NUMARASI : 2020/19 Esas - 2023/673 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ : 15/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/05/2026
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/10/2023 tarih 2020/19 Esas 2023/673 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... A.Ş. Vekili ve davalılar... Şti. ile ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ya ZMSS ile sigortalı, davalı ....'e ait ve davalı ... idaresindeki aracın 04/09/2018 tarihinde müvekkiline ait araca çarpması sonucu ağır maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, tramerde 60.956 TL hasar kaydı oluştuğunu, sigorta şirketi ile aracın pert sayılması konusunda anlaşıldığı halde sonradan sigortanın %50 kusur iddia ederek sadece 27.025 TL eksik ödeme yaptığını, müvekkilinin kusursuz olduğunu, aracın pert işleminden vazgeçildiği için otoparkta 135 gün kalarak ücret işlediğini, ayrıca müvekkilinin araçsız kalarak ikame araç bedeli zararına uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye hasar bedeli, değer kaybı, otopark ve ikame araç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (ikame araç ve otopark bedelinin sadece işleten ve sürücüden) tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalının sorumluluğunun kusuru oranında olduğunu, kaza tespit tutanağında kusur atfedilemediğini, ekspertiz raporu ile onarım halinde gerçek zararın %50'si oranında ödeme yapıldığını ve poliçe yükümlülüğünün yerine getirildiğini, değer kaybı ve diğer dolaylı zararların teminat dışında olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalılar .... Şti. ile ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri yönünden usulüne uygun arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, davacı ile sigorta şirketinin pert total ve 115.000 TL ödeme konusunda anlaştığını ancak sigortanın buna uymaması nedeniyle oluşan bu uyuşmazlıkta müvekkillerinin taraf ehliyeti bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkillerinin kusurunun bulunmadığını, davacının kırmızı ışıkta geçtiğini, araçta değer kaybı oluşmayacağını, ikame araç ve otopark taleplerinin ispatlanmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi ve bilirkişi heyeti raporları doğrultusunda, davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali yaparak kazaya sebebiyet vermesinde %100 oranında tam kusurlu olduğu, davacı sürücünün atfı kabil kusurunun bulunmadığı; araçtaki hasar bedelinin aracın kaza tarihindeki piyasa rayicinin %50'sini aşması nedeniyle tamirinin ekonomik olmadığı ve aracın 'pert total' (tam hasarlı) olarak kabul edilmesi gerektiği, pert araçta değer kaybı zararı oluşmayacağı; davacının bakiye hasar zararının 36.975 TL olduğu, 30 günlük makul bekleme süresi için 6.000 TL ikame araç ve 450 TL otopark bedeli zararının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne; 36.975 TL bakiye hasar bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 6.000 TL ikame araç ve 450 TL otopark bedelinin ise davalı işleten ve sürücüden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Karara karşı davalı ... A.Ş. vekili ve davalılar ... Şti. ile ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağında ışık ihlali yönünden kesin tespite gidilemediği halde mahkemece çelişkili raporlara dayanılarak hüküm kurulduğunu, dosya kapsamında alınan bazı raporlarda davacı sürücüsünün tali kusurlu sayılmasına rağmen 18.10.2021 tarihli ATK raporuyla müvekkili şirket sigortalısına tam kusur verilmesinin hatalı olduğunu ve çelişkinin Karayolları Fen Heyetinden alınacak yeni bir raporla giderilmesi gerektiğini, davacı araç sürücüsünün kaza sırasında 2.33 promil alkollü olmasının güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğini ve kazanın meydana gelmesinde etken olduğunu, en kötü ihtimalle tarafların %50 oranında kusurlu kabul edilmesi gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketin ZMSS limitinin 36.000 TL olduğunu ve davacının kusuru düşüldüğünde İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası teminatının devreye girmesine gerek kalmayacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalılar... Şti. ile ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağı görmezden gelinerek sübjektif değerlendirmeler içeren hatalı ve çelişkili bilirkişi raporlarına dayanılarak müvekkili sürücüye asli kusur verilmesini kabul etmediklerini, hangi tarafın ışık ihlali yaptığı kesin olarak ispatlanamadığından Yargıtay içtihatları uyarınca kazanın %50 - %50 kusurla meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiğini, hasar tespiti yönünden araç üzerinde fiili keşif yapılmadan ve aracın onarım görüp görmediği, faturaları vs. incelenmeden dosya üzerinden varsayımsal hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, ikame araç ve otopark bedeli zararlarının fiilen ödendiğinin davacı tarafça usulüne uygun belgelerle ispatlanması gerekirken bilirkişilerce varsayımsal olarak 30 günlük makul süre üzerinden otopark ve araç mahrumiyeti zararı hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen maddi hasar, ikame araç ve otopark bedelinin tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davalarında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddeleri uyarınca "gerçek zarar" ilkesi geçerlidir. Kural olarak zararı ve zarar verenin kusurunu ispat yükü zarar görene aittir. Zarar gören, haksız fiil sonucunda malvarlığında meydana gelen eksilmeyi talep edebilir. Ancak Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre; bir araçta meydana gelen onarım masraflarının, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayiç değerinin %50'sini aşması durumunda, o aracın tamirinin ekonomik olmadığı kabul edilir ve araç "pert total" (tam hasarlı) sayılır. Tam hasarlı araçlarda talep edilebilecek gerçek zarar tutarı, aracın kaza anındaki rayiç bedeli ile kazadan sonraki hasarlı (sovtaj) bedeli arasındaki farktır. Araç tam hasarlı kabul edildiğinde, aracın piyasa değerinde başkaca bir eksilme söz konusu olmayacağından, ayrıca değer kaybı tazminatı talep edilemez.
Dosya kapsamında aldırılan 03.05.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacı sürücüye tali kusur izafe edilmiş ise de, mahkemece çelişkinin giderilmesi amacıyla aldırılan 18.10.2021 tarihli İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunda ve aynı kazaya ilişkin İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/283 Esas sayılı dosyasında alınan 28.07.2022 tarihli Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu raporunda; davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali yaparak kavşağa girdiği ve kazaya asli ve tam (%100) kusuruyla sebebiyet verdiği, davacı sürücünün ise atfı kabil kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. İstinaf dilekçesinde belirtilen çelişkilerin, alınan bu ATK Trafik İhtisas Dairesi düzeyindeki raporların birbirini doğrulamasıyla giderildiği ve raporların kaza oluş şekline uygun bulunduğu anlaşıldığından; davacı araç sürücüsünde alkol tespiti yapılmış olsa dahi, kazanın münhasıran davalı sürücünün kırmızı ışık ihlalinden kaynaklandığı, alkolün kazanın oluşumuna müterafik bir etkisinin bulunmadığı yönündeki değerlendirmeler yerinde olup davalı taraf vekillerinin kusura yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Hükme esas alınan hasar raporunda araçta meydana gelen onarım masraflarının (71.928 TL), aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin (116.000 TL) %50'sini açıkça aştığı tespit edilmiştir. Yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğince, onarım masrafının rayiç değerin %50'sini aşması durumunda aracın tamirinin ekonomik olmayacağı ve 'pert total' (tam hasarlı) kabul edilmesi gerektiği ilkesine uygun olarak yapılan zarar hesabı isabetlidir. Pert işlemi uygulanan araçlarda kural olarak değer kaybı oluşmayacağından bu yöndeki ret kararı ile Yargıtay uygulamalarına uygun şekilde tespit edilen 30 günlük makul süre üzerinden hesaplanan otopark ve ikame araç bedellerine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Ayrıca davalı ... şirketinin poliçe limitleri ve ZMSS ile İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası teminat kapsamı dikkate alınarak kurulan bakiye tazminat hükmü yerindedir.
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçelerinde yer verdikleri itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı davalı ... A.Ş. vekili ve davalılar .... Şti. ile ... vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... A.Ş. yönünden istinaf karar harcı olan 2.525,76 TL'den peşin alınan 632,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.893,76 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalılar ... Şti. ile ... yönünden istinaf karar harcı olan 2.935,62 TL'den peşin alınan 750,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.185,62 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 15/05/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.