T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/2021
KARAR NO : 2026/809
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 26.05.2023
NUMARASI : 2021/334 E. - 2023/365 K.
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 08.05.2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 08.05.2026
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.05.2023 tarih 2021/334 E. - 2023/365 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı, davalı .... A.Ş. ve davalı .... tarafından tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA : Davacı vekili, 11.05.2019 tarihinde kimliği tespit edilmeyen firari bir şahsın sevk ve idaresindeki, davalı .... A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı, davalı ...ın işleteni olduğu ... plakalı aracın dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı araca çarptığını, bu aracın da dava dışı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı motosiklete çarparak düşmesine neden olduğunu, dava dışı ...'un sürücüsü olduğu .... plakalı aracın motosiklet sürücüsüne çarpmamak için durduğunu, davalı .... A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı, davalı ....'ın sürücüsü olduğu .... plakalı aracın .... plakalı araca arkadan çarptığını, müvekkili .....'ın sürücüsü olduğu .... plakalı (çekici) aracın da .... plakalı araca arkadan çarptığını, kaza tespit tutanağında kazanın meydana gelmesinde .... plakalı firari sürücü, .... plakalı araç sürücüsü davalı .... ve .... plakalı araç sürücüsü müvekkilinin asli kusurlu olduklarının tespit edildiğini, ancak yapılan kusur dağılımının hatalı olduğunu, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarın KDV dahil 32.214,00 TL olduğunu, davalı sigorta şirketlerine başvurulduğu halde ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL hasar bedeli, 10,00 TL değer kaybı tazminatı ile 100,00 TL oto kurtarma bedeli olmak üzere toplam 210,00 TL’nin davalı .... ve .... AŞ’den (teminat limitleri dahilinde, kusur oranında ve temerrüt tarihinden itibaren), davalılar ....ve ...dan kusur oranında kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 10,00 TL ikame araç bedelinden sadece .... ve ...dan kusurları oranında ve kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, ekspertiz hizmet bedeli yargılama gideri olan 570,19 TL’nin yargılama gideri olarak kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, 03.04.2023 tarihli değer artırım dilekçesi ile, hasar bedeli alacağı istemini 16.107,00 TL, oto kurtarma bedeli istemini 1.180,00 TL, ikame araç bedeli istemini 1.500,00 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP:Davalı .... vekili, tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisiz olduğunu, derdestlik itirazlarının bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, talep edilen hasar bedelinin yüksek olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... A.Ş. vekili, müvekkili tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ..... plakalı araçta meydana gelen hasar için 12.000,00 TL ödeme yapıldığını, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... A.Ş. vekili, müvekkil şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınması gerektiğini, davacının gerçek zararını kanıtlanası gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, meydana gelen trafik kazasında, davalı ...a ait ... plakalı araç sürücüsünün %75, davacının ise %25 oranında kusurlu olduğu, davacının aracında 32.214,00 TL hasar bedeli meydana geldiği, değer kaybı oluşmadığı, 2.360,00 TL oto kurtarma bedeli olduğu, 3.000,00 TL ikame araç bedeli olacağı (davacının emsal aracı günlüğü 200,00-TL'den kiralayabileceği ve aracın makul tamir süresinin 15 gün olduğundan bahisle 3.000,00-TL ikame araç bedeli hesaplandığı) davacının bu zararlarını kusur oranında davalı sigorta şirketi....dan ve araç işleteni ...dan isteyebileceği, davalılardan .... bakımından ise davacıya ait aracın ön kısmında oluşan hasar üzerinde etken bir trafik kural ihlalinin bulunmadığından bu aracın ZMMS sigortacısı.... sigortanın da sorumluluğunun tespit edilemediği, bu nedenle davalı .... ve ZMMS sigortacısı ....AŞ hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerektiği, davacının bedel artırım dilekçesi ile alacak taleplerini %50 kusur oranı üzerinden arttırdığı gerekçesiyle, davalı .... A.Ş. ve davalı ....aleyhine açılan davanın reddine, davalılar ... ve .... A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, değer kaybı tazminatı isteminin reddine, 16.107,00 TL hasar bedeli alacağı ve 1.180,00 TL oto kurtarma bedeli alacağı olmak üzere toplam 17.287,00 TL alacağın sigorta şirketi yönünden 01/07/2019 tarihinden, davalı ... bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, ikame araç bedeli 1.500,00 TL nin davalı ... bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karara karşı davacı, davalı .... A.Ş. ve davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, davalı ....'ın ise tali kusurlu olduğunu, ceza dosyasında alınan 27/10/2020 tarihli kusur bilirkişi raporunda davalı....'ın 2. dereceden asli kusurlu görüldüğünü, kaza tespit tutanağında da davalı .....'a kusur izafesi yapıldığını, davalı sürücü ....'ın trafik güvenliğini tehlikeye atarak aniden durduğunu ve kazanın gerçekleştiğini, dosyanın Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek kusur raporu alınması gerektiğini, değer kaybı tazminatı isteminin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, mahkeme hakiminin bilirkişi raporu ile bağlı olmadığını, piyasa şartlarına göre bir aracın kaza tarihindeki hasarsız değeri ile kazalı aracın piyasada alıcı bulabileceği fiyat arasındaki farkın gerçek değer kaybı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davanın haksız yere açılmış olduğunu, ilk derece mahkemesi kararını ve davacı tarafın ileri sürdüğü iddiaları kabul etmediklerini istinaf sebepleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı .... A.Ş. vekili, müvekkili şirketin sigortaladığı aracın davacının araca karşı herhangi bir kusurunun bulunmadığını, sigortalı aracın farklı araçlara çarptığını, bu araçlardan birisinin karşı şeride geçtiğini, onu gören aracın takip mesafesini koruduğu için çarpmadan durduğunu, duran aracın arka tarafından davacıya ait aracın çarptığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bu tür sigortalarda asıl amacın zarar görenin uğradığı gerçek zararın giderilmesi olduğunu, müvekkili şirketin KTK 85/1 ve Trafik Poliçesi Genel Şartlarının 1. maddesinden doğan kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, iskontosuz bir şekilde hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, fatura ibraz edilip edilmediği belirsiz olduğundan işçilik tutarı açısından KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle kazaya neden olduğu iddia olunan araçların zorunlu mali sorumluluk sigortacıları, işletenleri ve sürücülerinden hasar bedeli, değer kaybı tazminatı, çekici masrafı ve ikame araç bedeli istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacı nezdinde oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. Hukuk Dairesi'nin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.)
Dava konusu trafik kaza tespit tutanağının ve dosya kapsamının incelenmesinde, davalı ...ın işleteni, davalı .... A.Ş.'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, dava dışı ....'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın dava dışı ... plakalı araca çarptığı (1. kaza); ardından direksiyon hakimiyetini kaybederek dava dışı .... plakalı motosiklete çarptığı (2. kaza); aynı yönde seyir halinde olan dava dışı .... plakalı aracın ise yerde yatan motosikletliye çarpmamak için aniden durduğu; bu sırada arkadan gelen davalı .... A.Ş.'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, davalı ... .'ın sürücüsü olduğu .... plakalı aracın .... plakalı araca arkadan çarptığı (3. kaza); ardından aynı yönde seyir halinde olan davacının sürücüsü olduğu ....plakalı çekici niteliğindeki aracın .... plakalı araca arkadan çarptığı (4. kaza) anlaşılmaktadır.
Kaza tespit tutanağında davacı sürücünün Karayolları Trafik Kanununun 56/1-c maddesinde yer alan "Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar" kuralını ihlal etmiş olması nedeniyle kusurlu olduğu yönünde tespitte bulunulmuştur.
Dava konusu trafik kazasına ilişkin Menemen 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/12 E. 2021/770 K. sayılı dosyasında alınan kusur raporunda, .... plakalı çekici sürücüsü davacı ....'ın araçlar arasındaki takip mesafesini korumayıp arkadan çarpma kuralını ihlal etmesi nedeniyle kendi kazasının oluşumunda ikinci dereceden asli kusurlu, ....plakalı araç sürücüsü dava dışı ....'ın ise geçiş kurallarına uymayıp, arkadan çarparak zincirleme kazaların başlangıcına sebebiyet vermesinden dolayı birinci dereceden asli kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, bu rapor doğrultusunda sanık....'ın taksirle yaralama suçundan mahkumiyetine karar verildiği ve hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince adli trafik bilirkişisinden alınan raporda, davacının sürücüsü olduğu .... plakalı çekicinin, davalı ....'ın sürücüsü olduğu....plakalı araca arkasından çarptığı, KTK'nın 56. maddesini ihlali nedeniyle ... ...plakalı kamyonun arka kısmında ve kendi aracının ön kısmında oluşan hasar bakımından etken olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Dava konusu kaza zincirleme kaza olarak nitelendirilmekte ise de, her bir kaza yönünden kusur durumlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. İlk derece mahkemesince, davacının sürücüsü olduğu aracın takip mesafesini korumayarak davalı ....'ın sürücüsü olduğu .... plakalı araca arkadan çarpması suretiyle meydana gelen kazada tam kusurlu olduğuna dair tespitin önceki kazalar ile illiyet bağını ortadan kaldıracağı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davacının karıştığı kaza ile ilgisi bulunmayan (ilk kazaya karışan) ... plakalı araç sürücüsünün %75, son kazaya karışan davacının ise %25 oranında kusurlu oldukları yönündeki gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır. Davalı ... ve davalı ..... A.Ş.'nin istinaf sebepleri yerindedir. (Yargıtay 4. HD 06.11.2024 tarihli 2022/13554 E. 2024/10564 K. sayılı ilamı)
Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalılar ... ve .... A.Ş.'nin istinaf başvurularının KABULÜ ile, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.05.2023 tarih 2021/334 E. 2023/365 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
Davanın REDDİNE,
Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 627,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 md gereğince 18.787,99 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ile davalılara ödenmesine,
HMK 333. maddesi uyarınca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Davalı ... ve davalı .... A.Ş. tarafından ödenen istinaf karar harçlarının istek halinde kendilerine iadesine,
5-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yapılan 738,00 TL istinaf başvuru harcı ve 150,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 888,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...a verilmesine,
7-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ..... A.Ş. tarafından yapılan 738,00 TL istinaf başvuru harcı ve 127,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 865,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... . A.Ş.'ye verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 08.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.