T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/2114
KARAR NO : 2026/800
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 29/09/2023
NUMARASI : 2023/22 Esas - 2023/727 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat
DAVA TARİHİ : 09/01/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/05/2026
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/09/2023 tarih 2023/22 Esas 2023/727 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ....’e ait ... plakalı davalı şirkete sigortalı araç, 04.04.2021 tarihinde sürücü .... yönetiminde iken, ...’de, davacının maliki olduğu .... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada .... plaka sayılı araç sürücüsü % 100 kusurlu, davacıya ait plaka sayılı aracın sürücüsü ise kusursuz olduğunu,....’e ait .... plakalı araç 80979402 Numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile 18.11.2020/2021 vadeli olarak davalı şirket tarafından sigortalandığını, davacıya ait .... plakalı araçta kaza nedeniyle oluşan hasar bedeline ve değer kaybına ilişkin olarak davalı şirket tarafından kısmi ödemeler yapıldığı, davacının gerçek zararının ise karşılanmadığını, araçta meydana gelen hasarın orijinal parça ile giderilmesi gerektiği, araçtaki hasarın da iskonto uygulanmaksızın, KDV dahil hasar tazminatı ödenmesi gerektiğini, söz konusu kazanın .... plakalı araç sürücüsünün kusuru ile meydana gelmiş olduğunu, işbu kaza nedeni ile davacıya ait araçtaki hasar tazminatı ve değer kaybı tazminatına ilişkin davalı sigorta şirket de olay tarihini kapsayan Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası sebebiyle poliçe limiti miktarı kadar sorumlu olduğunu ileri sürerek hasar ve değer kaybı tazminatları yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, poliçe tanzim tarihi olan 18/11/2020 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirket tarafından değer kaybı hesaplaması yapılırken ZMMS Genel Şartlar Değer Kaybı Hesaplama Formülü kullanılarak bu doğrultuda davacı tarafa ödeme yapıldığı, mevcut poliçede limitin 41,000.00 TL olduğunu, davalı şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini, davalı şirket sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayılacağını, davalı şirketin, Karayolları Trafik Kanunu 91.Maddesi uyarınca ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası uyarınca, sigortalının kusuru ile meydana gelen zararlarda zararı gidermekte sigortalısının kusuru oranında sorumluluğu mevcut olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı sigorta şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortalısı aracın sürücüsünün 2981 sayılı yasanın 84/1-f maddesi hükmünü ihlal etmek suretiyle kazanın oluşumuna etki ettiği, davacı aracının sürücüsünün kazanın oluşumuna etki eden bir davranışının bulunmadığı, 12.05.2023 tarihli ön inceleme duruşmasında bilirkişiden hasar onarım bedelinin ve değer kaybı bedelinin ne şekilde hesaplanacağına dair ara karar kurulduğu, otomotiv bilirkişisi tarafından ara karara uygun davacının gerçek zararını tespit eder nitelikte rapor hazırladığını, hazırlanan bilirkişi raporunun hükme elverişli olduğu, raporda sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edilmek suretiyle bakiye gerçek zararın tespit edildiği, bu yönüyle bilirkişi raporunun uyuşmazlığı teknik yönden aydınlattığı, davacı vekilince 15.06.2023 günün saat 16:53' te davadaki taleplerini belirleme istemli dilekçe sunulduğu, yine 15.06.2023 günü saat 17:21' de davadaki taleplerini belirleme istemli aynı nitelikte ancak ilk dilekçedeki arttırılan istemden daha az bir miktara dair istem içeren dilekçe sunulduğu, davacı vekilince sunulan ikinci dilekçede yazılı istemler açısından taleple bağlılık ilkesi gereğince değerlendirme yapıldığı, daha sonradan daha düşük istem içeren dilekçe verilmesinin sonucu olarak düşülen istem miktarı kadar davacı tarafın isteminden feragat ettiğinin tespit edildiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile 18.602,80-TL maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince davacı tarafın gerçekleştirdiği hatanın feragat olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, davacı vekilinin 15.06.2023 günü saat 16.53'te dava değerinin belirlenmesine ilişkin dilekçede sehven hata yapıldığını, ıslah harcı yatırılmadan hemen 10-20 dakika sonra beyan hatasının düzeltilerek yeni dilekçenin ıslah harcı yatırılarak mahkemeye sunulduğunu, bu dilekçede bir önceki dilekçenin sehven gönderilmiş olduğunun altı çizili bir şekilde belirtildiğini, davadan feragatin söz konusu olmadığını, kaldı ki ilk dilekçeye istinaden ıslah harcı yatırılmadığından ilk dilekçede gösterilen bedel yönünden dava değerinin yükseltilmemiş olduğunu, ilk derece mahkemesinin bu yöndeki hatalı değerlendirmesi sonucu davacı aleyhinde 17.900,00-TL hükmedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, hatanın irade sakatlığından meydana geldiği ve açık beyanlar dikkate alınmaksızın koşulları oluşmadığı halde karşı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE :Dava, trafik kazası nedeniyle oluşan araç hasar ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Maddi hataların düzeltilmesi” başlıklı 183. maddesine göre; tarafların veya mahkemenin dava dosyasında bulunan belgelerdeki açık yazı ve hesap hataları, karar verilinceye kadar düzeltilebilir. Taraflardan birinin yazı ve hesap hatasını düzeltmesi sonucunda yargılama uzamışsa yargılama giderlerinin belirlenmesinde bu durum da dikkate alınır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunun "Dürüst davranma" başlığıyla düzenlenen 2. maddesinde, "Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." hükmünü içerirken, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 14.02.1951 tarih, 1949/17 Esas, 1951/1 sayılı kararında da; iyi niyet ve kötü niyetin resen mahkemece dikkate alınacağı kararlaştırılmıştır.
Somut olayın incelenmesinde, davacı vekilinin 15.06.2023 günü saat 16.53'te Uyap üzerinden dosyaya sunduğu "Alacağı belirleme dilekçesi" konulu değer artırım dilekçesi mahiyetindeki dilekçesiyle dava değerini 54.017,01-TL'ye yükseltildiğinin belirtildiği, aynı gün saat 17.21'de sunulan aynı mahiyetteki dilekçede ise "15.06.2023 tarihli bir önceki dilekçemiz sehven gönderilmiş olup, işbu dilekçemizde belirlenen alacak miktarlarımızın dikkate alınmasını talep ediyoruz. Harç tamamlama işlemi de işbu dilekçemize göre yapılmıştır." denilmekle dava değerinin 18.602,80-TL'ye yükseltildiği ve eksik harcın da yine bu miktar üzerinden tamamlanarak mahkeme veznesine yatırıldığı görülmüştür.
Açıklanan tüm hukuki ve maddi vakıalar çerçevesinde somut olayın ve istinaf nedenlerinin incelenmesinde, davacı vekilinin 2 farklı değer artırım dilekçesi arasında bulunan kısa zaman aralığı bulunduğu, davacının ilk değer artırım dilekçesinde bulunan rakamların davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limitinden kaynaklanan sorumluluk sınırı gözetilmeksizin bilirkişi raporuyla gösterilen miktarlara istinaden dilekçede yer aldığı, dilekçenin sunulmasından kısa bir süre sonra davalının bakiye poliçe limiti 18.602,80-TL dikkate alınarak düzenlenen değer artırım dilekçesiyle dava değerinin 18.602,80-TL'ye yükseltildiği anlaşılmakla, davacı vekilinin ilk sunulan dilekçenin sehven sunulduğuna yönelik açıklamasının 6100 sayılı HMK'nın 183.maddesi kapsamında maddi hata olarak değerlendirilebileceği, bu durumda dilekçede yer alan dava değerinin düzeltilerek gerçekte amaçlanan ve poliçe limitine uygun şekilde değer artırım yapılmasını öngören dilekçeyle yeniden ve daha düşük miktarda dava değeri belirlenmesinin davadan feragat mahiyetinde değerlendirilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazları yerindedir.
Bu durumda istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.09.2023 tarih 2023/22 Esas 2023/727 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
Davanın KABULÜNE,
Değer kaybı tazmniatı olarak 18.502,80 TL hasar tazminatı olarak 100 TL olmak üzere toplam 18.602,80 TL tazminatını 29.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Alınması gerekli olan 1.270,75 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 315,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplamda 494,90 TL'nin mahsubu ile kalan 775,85 TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 315,00 TL tamamlama harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 81,25 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplamda 3.756,05-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 18.602,80-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Karar kesinleştiğinde artan gider ve delil avansının yatırana İADESİNE,
3-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 738,00-TL istinaf yoluna başvurma harcı ve 20,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 758,00-TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 07/05/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.