T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/2086
KARAR NO : 2026/795
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/10/2023
NUMARASI : 2023/427 Esas - 2023/824 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 07/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/05/2026
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/10/2023 tarih 2023/427 Esas 2023/824 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı sigorta şirketi arasında 31.03.2021 sigorta başlangıç 17.09.2024 sigorta bitiş tarihli 78488351/0 poliçe numaralı İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, işveren tarafından kullanılan inşaatta yaşanan ziya ve hasarların teminat altına alındığını, müvekkili şirketin çalışmasını gerçekleştirdiği sigortalanan iş olan ... İlçesi İçmesuyu İnşaat İşi'nin yapıldığı inşaat şantiyesinde 02/01/2022-03/01/2022tarihleri arasında hırsızlık olayı meydana geldiğini, müvekkili şirketin çalışmasını gerçekleştirdiği inşaat şantiyesi içerisinde bulunan arazinin, sürgülü demir doğrama giriş kapısı üzerinde bulunan asma kilidin, sert bir cisim yardımıyla zor kullanılarak kırıldığını ve depodaki; Siyah 90 adet 100'lük 540 metre ... A.Ş. demir su borusu, Siyah 99 adet 150'lik 594 metre .... A.Ş demir su borusu ve Siyah 6 adet 300'lük 36 metre .. . A.Ş. demir su borusunun 02/01/2022 - 03/01/2022 tarihleri arasında, gece saatlerinde çalınığının anlaşıldığını, Seferihisar İlçe Emniyet Müdürlüğüne gidilerek şikayette bulunulduğunu olay yeri inceleme ve kimlik tespit şube müdürlüğünce 03/02/2022 tarihli OYİ-TF-001 form kodlu olay yeri inceleme raporu formu tanzim edildiğini, hırsızlık olayı neticesinde müvekkili şirket nezinde sigortalanan şantiyedeki ürünlerin zayi olduğunu ve maddi zarar ve hasar ortaya çıktığını, yaşanan hırsızlık olayının müvekkili şirket ve ...A.Ş. Arasında imza altına alınan 78488351/0 Poliçe numaralı İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin açık olduğunu, .... A.Ş. Tarafından gönderilen 17/05/2022 tarihli Ref: HSR-TA/2022- numaralı cevaplı yazıda; "..., Poliçede belirtilen özel şartlar ve Poliçe Genel Şartları (İnşaat Sigortası Genel Şartları) A.4/j, B.1/b ve C.3 maddeleri uyarınca Sigortalının gerekli önlemleri almadığı tespit edilmiş olup hasar talebiniz reddedilmiştir." şeklinde belirtildiğini, sigorta sıfatına haiz müvekkil şirket tarafından sigortalı sıfatına haiz müvekkil şirket tarafından gerekli önemlerin alınmadığından müvekkili şirket nezinde oluşan zarara ilişkin tazminat talebinin sigorta şirketi tarafından reddedildiğini, yaşanan hırsızlık olayının müvekkili şirket ile .... A.Ş. arasında imzalanan 78488351/0 Poliçe Numaralı İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek öncelikle dosyanın müvekkili şirketin zararın hesaplanması için bilirkişiye tevdi edilmesine, haklı davamızın kabulü ile yaşanan hırsızlık olaya neticesinde doğan zararın tazmini için fazlaya dair talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000,00-TL'nin sigortaya başvuru yapılma tarihi olan temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte sigorta şirketin tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Poliçe de sigortalı ...Büyükşehir Belediyesi ... Gelen Müdürlüğü olması hasar talep hakkınında sigortalıda olması sebebiyle davacının dava ehliyeti ve aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu hasarın malzemelerinin depolanması hususunda gerekli emniyet önlemlerinin alınmamasından kaynaklandığını belirterek usule yönelik itirazlarımızın karara bağlanmasına, aksi yönde esastan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nın 1454. maddesi uyarınca; sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebileceği, sigorta sözleşmesinden doğan hakların sigortalıya ait olduğu, sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebileceği ve onu dava edebileceği, aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkının sigortalıya ait olduğu, dava konusu poliçede, sigortalının ... Genel Müdürlüğü, sigorta ettirenin davacı İş ortaklığı olduğu, poliçede Lehdar Klozunda, “işbu poliçede lehdar işveren idare olup, hasarlar idarenin yazılı onayı ile müteahhite ödenecektir” hükmü bulunmadığı, dava dışı sigortalı tarafından davacı ortaklığa muvafakat verilmesinin sonuca etki etmediği, alacak temlik de edilmediğinden davacıların sigortalı olmadığı ve aktif husumet sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinin sigortalı sıfatına yönelik değerlendirmesinin hatalı olduğunu, dava konusu hırsızlık olayının davacının yüklenicisi olduğu ve davacı tarafça sigorta ettirilen ürünlere yönelik olarak gerçekleştirildiğini, hırsızlık olayının gerçekleştirildiği sahada gerekli tüm güvenlik önlemlerinin davacı tarafça alındığını, .... Genel Müdürlüğü'nden zararın karşılanması için gerekli muvafakatların alındığını, davacının zararın gerçekleşmesinde bir kusuru veya ihmali bulunmadığı halde davalı tarafça zararın haksız olarak karşılanmadığını, Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yapılan başvurunun dosyadan el çekilmesi nedeniyle sonuçlanmadığını, sigortalanın konusunu davacının yüklenicisi olduğu şantiye ve inşaatta kullanılan ürünler olduğunu, ürünlerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunu ve işin icrası için gerekli olduğunu,... Genel Müdürlüğü'nden alınan muvafakat ile davacının talepte bulunabileceğini, davacının poliçede sigorta ettiren olarak taraf olduğunu, sigortanın davacının sahibi olduğu ve kullanacağı malzemeleri teminat altına aldığı ve zararın karşılanması için gerekli muvafakat bulunduğu halde ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE : Dava, İnşaat Sigorta Poliçesi kapsamında maddi zararın tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
6102 sayılı TTK 1454 maddesine göre sigorta ettiren üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine bir sözleşme yoksa sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir veya onu dava edebilir.
Taraf sıfatı, dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi, kural olarak o hakkın sahibine aittir. (Aktif husumet) Subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi ise, o hakka yükümlü olan kişidir. (Pasif husumet) Bir davanın tarafları, o davada gerçekten taraf sıfatını haiz değil ise, mahkemece, dava konusunun esası hakkında inceleme yapılıp karar verilemez, davanın reddi gerekir. Sıfat yokluğu, bir def’i değil, 6100 sayılı HMK'nun 114. maddesine göre dava şartı olup, hakim bunu kendiliğinden gözetir.
Öte yandan, dava tarihi itibarı ile yürürlükte olan 22.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nu Ek 6/2 maddeye göre tazminat alacağı, sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada belirtilen kişiler de dâhil olmak üzere hiç kimseye devredilemez.
Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında dosya kapsamının incelenmesinde taraflar arasında düzenlenen uyuşmazlık konusu "İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi"nde davacı tarafın sigorta ettiren, dava dışı... Büyükşehir Belediyesi...Genel Müdürlüğü'nün ise sigortalı olduğu, yukarıda belirtilen düzenlemeler göz önüne alındığında aksine bir sözleşme hükmü bulunmadığı sürece sigorta tazminatını talep hakkının sigortalıya ait olduğu, dava konusu poliçede bu yönde bir hüküm ve sigortalı dışında her hangi bir lehdarın sözleşmeye dahil edildiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, dava dışı sigortalı .... Büyükşehir Belediyesi ...Genel Müdürlüğü muvafakat etse dahi hukuken sigorta ettirenlere talep ve dava hakkını, yani davacıya aktif husumet ehliyetini kazandırmayacağı, bu durumda davacının dava açmaya yönelik aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece sigorta ettiren davacıların aktif dava ehliyetinin bulunmadığı kabul edilerek davanın usulden reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 03.12.2025 tarih 2025/2120 Esas 2025/7263 Karar sayılı ilamı)
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekilinin dilekçesinde yer verdikleri itirazların açıklanan gerekçeler ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 07/05/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.