T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/940
KARAR NO : 2026/710
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/02/2024
NUMARASI : 2023/207 Esas - 2024/98 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2026
İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/02/2024 tarih 2023/207 Esas 2024/98 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ...Şti. vekili ve davalı .... A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, 03.09.2021 tarihinde, müvekkilinin vekili olarak kendisinin sürücüsü olduğu, davacı oğlu ....'e ait .... plakalı araç ile seyir halinde iken, davalı... Şti.'nin işleteni, davalı ...'in sürücüsü olduğu ... .. plakalı kamyonetin arkadan çarpması nedeniyle aracın hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, aracın hasarlı haliyle 290.000,00 TL bedelle 31.12.2021 tarihinde üçüncü şahsa satıldığını belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere 300.000,00 TL maddi zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek reoskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı.... A.Ş. vekili, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, rayiç değer hesaplamasının, aracın yaşı kilometresi, kaza tarihindeki veriler, başvuru konusu aracın geçmiş hasar kayıtları ve pandemi nedeniyle ikinci el araç fiyatlarında meydana gelen fahiş fiyat artışları dikkate alınarak yapılması gerektiğini, davacının faiz talep edemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... Şti. Vekili, müvekkiline ait aracın sürücünün tam kusurlu olmadığını, trafik kazası tespit tutanağının konunun uzmanı olmayan kişilerce düzenlendiğini, müvekkili şirkete ait aracın ZMMS sigortacısının .... A.Ş, kasko sigortacısının ise ....A.Ş. olduğunu, ancak davacı tarafın kasko sigortacısına herhangi bir başvuruda bulunmadığını, aracını hasarlı haliyle 290.000,00 TL bedelle sattığını, davacının aracının kazada pert olacak kadar hasar görmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı .... Şti'nin maliki olduğu, .... plakalı araç sürücüsü ....'in KTK'nın 56/a, 47/d ve 84/g maddelerini ihlal ettiği, davacıya ait araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı, davacıya ait aracın onarımının ekonomik olamayacağı, pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, aracın kaza tarihi itibariyle 2. el rayiç değerinin 420.000,00 TL, sovtaj bedelinin 300.000,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 120.000,00 TL maddi tazminatın, davalı işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı ..... Şti. vekili ve davalı .... A.Ş. tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ..... Şti. vekili, ilk derece mahkemesinin ilamının eksik inceleme ve araştırmaya dayandığını, davanın kasko sigortasına ihbarını talep etmelerine rağmen ihbar edilmediğini, davacı tarafın kasko sigortacısı ....A.Ş.'ye herhangi bir başvuruda bulunmadığını, davacının aracının ağır hasar gördüğünü iddia ettiğini ve onarım taleplerini reddettiğini, bunun üzerine aracını hasarlı haliyle 290.000,000 TL bedelle 31.12.2021 tarihinde üçüncü kişiye sattığını, ancak davacının aracının pert olacak kadar hasar görmediğini, aracın tamirinin ekonomik olmayacağına yönelik alınan ilk derece mahkemesi dosyasındaki bilirkişi raporlarının eksik inceleme ve araştırmaya dayandığını, bilirkişi raporunda müvekkiline %100 kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, kazanın gerçekleşmesinde ve zararın oluşmasında davacının etkisinin bulunduğunu, davacının aracının oldukça hızlı olduğunu, KTK hükümlerini ihlal ettiğini, davacının aracını dikkatsiz ve tedbirsiz kullandığını, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar ile davacının aracında meydana gelen hasar karşılaştırıldığında da davacı aracında meydana gelen hasarların bir kısmının hayatın olağan akışına aykırı olduğunun ve kaza ile örtüşmediğinin anlaşıldığını, bilirkişi heyetinin kanuna aykırı şekilde iki kişiden oluşturulduğunu, tarafların kusur durumları hakkında makine- trafik kürsüsünden ya da Karayolları Genel Müdürlüğü trafik-fen alanında uzman kişilerden oluşacak bilirkişi heyetinden, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması gerektiğini, davacıya ait aracın 2. el piyasa rayiç değerinin yüksek belirlendiğini, sovtaj bedelinin de düşük belirlendiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı .... A.Ş. vekili, gerekçeli kararda poliçe limitinin belirtilmediğini, her ne kadar müvekkili şirket poliçe limiti ile sınırlı tutulmuş ise de kaza tarihindeki poliçe limiti olan 43.000,00 TL'nin ayrıca ve açıkça yazılması gerektiğini, müvekkili şirketin aleyhe kabul edilen miktardan ve ferilerinden sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin 120.000,00 TL tazminatın 43.000,00 TL'sinden sorumlu ise de gerekçeli kararda, 120.000,00TL üzerinden hesaplanan 19.200,00 TL vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davacıya ait aracın tamirinin ekonomik olarak mümkün olmasına rağmen pert kararı verilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hükme esas alınan hesaplamada aracın rayiç değerinin yüksek, sovtaj bedelinin ise düşük hesaplandığını, ayrıca bilirkişi raporunda belirtilen yedek parça ve işçilik bedellerinin fahiş olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, işleteni ve sürücüsünden hasar tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir. (Yargıtay HGK 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K )
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davalı .... Şti.'nin maliki olduğu ..plakalı araç sürücüsü ....’in 2918 sayılı KTK'nın 56/a, 47/d ve 84/g maddelerini ihlal ettiğinden kazanın meydana gelmesinde %100 oranında tam kusurlu olduğu, davacıya ait .... plakalı araç sürücüsü ....’in ise kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiş, ilk derece mahkemesince bu rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Toplanan deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, hasarın yerleşik uygulamda benimsen ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, araçtaki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince esas yönünden verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ne var ki, davalı .... A.Ş.'nin kaza tarihi itibariyle trafik poliçesinden dolayı geçerli araç başına maddi zarar teminatı 43.000,00 TL olup, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bu miktar ile sınırlandırılması ve yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin de dava değeri ile sigorta şirketinin sorumluluk sınırı orantılanmak suretiyle belirlenmesi gerekirken sigorta şirketinin teminat limitinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde hüküm kısmında gösterilmemesi ve davalı sigorta şirketinin yargılama giderlerinin tümünden sorumlu tutulması yerinde görülmemiştir. Davalı .... A.Ş.'nin bu yöndeki istinaf itirazları yerindedir.
Bu durumda, davalı ..... Şti.'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı .... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ..... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı .... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.02.2024 tarih 2023/207 Esas 2024/98 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 120.000,00 TL maddi tazminatın, davalılar.... ve .... Şti yönünden kaza tarihi olan 03.09.2021 tarihinden, davalı .... A.Ş. yönünden (poliçe limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 8.197,20 TL nispi karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 5.123,25 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.073,95 TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı .... A.Ş. bu tutarın yalnızca 1.101,39 TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı ve 5.123,25 TL peşin harç olmak üzere toplam 5.303,15 TL harcın davalılardan (davalı ..... A.Ş. bu tutarın yalnızca 1.900,11 TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 80,00 TL elektronik tebligat, 319,00 TL tebligat, 1,25 TL KEP (posta) masrafı, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti ve 20,20 TL Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/37 D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit masrafı olmak üzere olmak üzere toplam 1.128,18 TL yargılama giderinin kabul miktarına göre hesap ve takdir olunan 451,27 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı .... A.Ş. bu tutarın yalnızca 161,69 TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca kabul miktarı üzerinden hesap ve takdir olunan 19.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı .... A.Ş. bu tutarın yalnızca 6.879,36 TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davalı .... A.Ş. ve davalı .... Şirketi kendisini vekille temsil ettirdikleri göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca ret miktarı üzerinden hesap ve takdir olunan 19.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş. ve davalı ..... Şirketi'ne verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL zorunlu arabuluculuk yargılama gideri üzerinden kabul miktarına göre hesap ve takdir olunan 640,00 TL'sinin davalılardan (davalı .... A.Ş. bu tutarın yalnızca 229,31 TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen, 960,00 TL'sinin ise davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatırana iadesine
4-Davalı ..... Şti. yönünden istinaf karar harcı olan 8.197,20 TL'den peşin alınan 2.049,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.147,70 TL harcın davalı ..... Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı davalı ..... Şti. tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı .... A.Ş tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
7-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı .... A.Ş tarafından yapılan 1.169,40 TL başvurma harcından oluşan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ..... A.Ş'ye verilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.28/04/2026