T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/773
KARAR NO: 2024/1965
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/272-2023/998
KARAR TARİHİ: 12/12/2023
DAVA TARİHİ: 29/03/2023
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAİRE KARAR TARİHİ: 01/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/10/2024
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/272 Esas 2023/998 Karar sayılı dosyasında verilen 12/12/2023 tarihli kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;
Davacı şirketin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (EPK) uyarınca kurulmuş dağıtım şirketi olduğunu, dağıtım tesisinde kaçak elektrik kullanımının tespiti ve kaçak fatura tahakkuku ile görevli ve yetkili olduğunu, davacıyı şirketin kullanıcılarla arasında sözleşme ilişkinin olmadığını, davalı borçlu ... sözleşme hesap numarası ile elektrik hizmeti almakta iken tahakkuk eden fatura borcunu ödememesi nedeniyle 08.11.2021 tarihinde davalının enerjisinin kesildiğini, bunun üzerine davalı borçlunun elektrik enerjisini tekrar bağlamak suretiyle kaçak elektrik kullanımını gerçekleştirdiğini, davacı şirket görevlilerince ... No: ... ... / ... adresinde bulunan mahalde yapılan kontrolde davalının 30.11.2021 tarihi ile 26.12.2022 tarihi arası sürekli enerji kesik kaçak kullanımı yaptığının tespit edildiğini, usulüne uygun düzenlenmiş kaçak faturasına konu borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine İzmir 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15358 esas sayılı dosyası ile yasal takip başlandığını, davalı borçlunun borca 26/12/2022 tarihinde haksız olarak itiraz ettiğini, takibin itiraz üzerine durduğunu, bunun üzerine İzmir Arabuluculuk bürosunun başvuru yapılarak arabuluculuk süresinin başlatıldığını, 22/03/2023 tarihinde gerçekleştirilen toplantıda anlaşma sağlanmadığını, somut olayda davalının mühür kırmak suretiyle kaçak elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiğini, belirterek İzmir 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15358 esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı borçlu aleyhine icra takibinin başlatıldığı tarih itibariyle toplam alacağın %20 'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT :
Davalı ... avukatı tarafından verilen yanıt dilekçesinde özetle;
İş bu davanın, davacısı elektrik aboneliğinin sağlayıcısı olup davalının da tüketici vasfında olduğunu, dolayısıyla iş bu davada görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğundan davanın görevli mahkemede açılmadığını, bu nedenle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli olan tüketici mahkemesi gönderilmesine, davacı yan tarafından yapılan işbu davaya konu yapılan takiplerde takip dayanağı olarak ... sözleşme hesap numaralı kaçak enerji tüketim bedelinin gösterildiğini, davalının ödenmemiş bir faturası, ne de kaçak elektrik kullanımının söz konusu olmadığını, söz konusu sözleşme hesap numarasının faturaları davalıya ... A.Ş. adı altındaki şirket tarafından gönderildiğini, gönderilen faturalarda da sözleşme hesap numarası ... şeklinde olduğunu, davalı tarafından söz konusu faturaların düzenli olarak ödenmekte olduğunu, şirketin borç sorgulama hizmetine ilişkin tüm yöntemler ile ilgili sorgulama yapıldığında da davalının borcunun bulunmadığının sabit olduğunu belirterek, haksız davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi 12/12/2023 Tarih ve 2023/272 Esas, 2023/998 Karar sayılı kararında özetle;
"...Somut olayda uyuşmazlığın kaçak elektrik tüketiminden kaynaklandığı, yargılamanın bahsedilen temel hukuki ilişki kapsamında genel mahkemenin görevi kapsamında kaldığı uyuşmazlığın TTK' da düzenlenen dava türlerinden olan mutlak ticari dava veya davalı taraf gelen vergi kayıtlarına göre tacir olmadığından nispi ticari davadan kaynaklanmadığı anlaşıldığından..."ifadelerini içeren gerekçelerle uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiğine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:
Davacı ve davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı avukatı tarafından verilen 30/01/2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; Davalı her ne kadar tüketici statüsünde olduğunu belirtmiş olsa da davacı şirketin davalı ile herhangi bir sözleşmesel ilişkisi bulunmadığını, davalıya ait elektrik aboneliği türü tarımsal sulama aboneliği olduğunu, davalı, tarihinde kesilen elektrik enerjisini tekrar bağlamak suretiyle kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirdiğini, davacı şirket tarafından davalı adına kaçak elektrik kullanım faturası düzenlenmiş ve söz konusu fatura davalıya tebliğ edildiğini, bu anlamda, davalının borçtan ödeme emri ile haberdar olduğu iddiası da doğru olmadığını, somut uyuşmazlığa konu sayacın ait olduğu mekan ticari bir işletme olduğunu, davalı kaçak elektrik kullanımını tarımsal sulama yapmak için gerçekleştirdiğini nitekim bu doğrultuda abonelik tipi de ''TS'' yani tarımsal sulama olduğunu, yüksek mahkeme kararları da bu doğrultuda olup, abonelik türünün "ticari" olduğu durumda kaçak elektrik kullanımından doğan uyuşmazlıkların Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini,
davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine, istinaf taleplerimizin kabulüne ve İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/272 E. 2023/998 K. 12.12.2023 T. Kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapmak üzere yerel mahkemeye gönderilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı avukatı tarafından verilen 07/01/2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle;
Davanın davacısı, elektrik aboneliğinin sağlayıcısı olup davalıda tüketici vasfında olduğunu, dolayısıyla işbu davada görevli mahkeme tüketici mahkemeleri olduğundan dava, görevli mahkemede açılmadığı, bu nedenle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli olan tüketici mahkemesine gönderilmesi gerektiği, davacı yan tarafından işbu davaya konu yapılan takiplerde takip dayanağı olarak ... sözleşme hesap numaralı kaçak enerji tüketim bedeli gösterildiği, davalının ne ödenmemiş bir faturası ne de kaçak kullanımı söz konusu olmadığını, söz konusu sözleşme hesap numarasının faturaları davalıya ... A.Ş. adı altındaki şirket tarafından gönderilmekte olup gönderilen faturalarda da sözleşme hesap numarası ... şeklinde olduğunu davalı tarafından da söz konusu faturalar düzenli olarak ödenmekte olup ilgili şirketin borç sorgulama hizmetine ilişkin tüm yöntemler ile sorgulama yapıldığında da davalının borcunun bulunmadığını, davacı yan tarafından davalıya her hangi bir tahakkuk işlemi yapılmadığı, davalının dava konusu varsayılan alacaktan ancak kendisine çeşitli icra daireleri tarafından gönderilen ödeme emirleri ile haberi olduğunu, kaldı ki davalı herhangi bir kaçak kullanımı söz konusu olmayıp kendisinin elektrik sayacından geçmeyen bir elektrik kullanımı da söz konusu olmadığını, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı şekilde elektrik enerjisi tüketilmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiğini, yerel mahkemece verilen görevsizlik kararının düzeltilip Tüketici Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilerek, esasa ilişkin incelemeye geçilmesi için dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava: kaçak elektrik faturasından kaynaklanan itirazın iptali davasıdır. İsinafa konu kara İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin verdiği 12/12/2023 tarihli görevsizlik kararıdır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un amaç başlıklı 1. maddesinde "Bu Kanunun amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarının koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerinin korucuyu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmelerini teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir." hükmü bulunmaktadır. Kanun'un tanım başlıklı 3. maddesinin (1) bendi, "Sağlayıcı; Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi", (k) bendi, "Tüketici; Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi", (1) bendi "Tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzer sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder" şeklindedir. Bir hukuki işlemin tüketici işlemi sayılabilmesi için yukarıda belirtilen tanımlara uygun olması gerekir. Açıklanan hususlar gözetildiğinde eser sözleşmesi ilişkisinin de Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığının kabul edilebilmesi için taraflardan birinin tüketici, diğer yanın ise satıcı/sağlayıcı olması gerekir.
Bu koşulların bulunması halinde tüketici işleminden ve sonuçta da görevli mahkemenin "tüketici mahkemesi" olduğundan söz edilebilecektir.
Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı şirketin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (EPK) uyarınca kurulmuş dağıtım şirketi olduğunu, dağıtım tesisinde kaçak elektrik kullanımının tespiti ve kaçak fatura tahakkuku ile görevli ve yetkili olduğunu, davacıyı şirketin kullanıcılarla arasında sözleşme ilişkinin olmadığını, davalı borçlu ... sözleşme hesap numarası ile elektrik hizmeti almakta iken tahakkuk eden fatura borcunu ödememesi nedeniyle 08.11.2021 tarihinde davalının enerjisinin kesildiğini, bunun üzerine davalı borçlunun elektrik enerjisini tekrar bağlamak suretiyle kaçak elektrik kullanımını gerçekleştirdiğini, davacı şirket görevlilerince ... No: ... ... / ... adresinde bulunan mahalde yapılan kontrolde davalının 30.11.2021 tarihi ile 26.12.2022 tarihi arası sürekli enerji kesik kaçak kullanımı yaptığının tespit edildiğini, usulüne uygun düzenlenmiş kaçak faturasına konu borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine İzmir 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15358 esas sayılı dosyası ile yasal takip başlandığını, davalı borçlunun borca 26/12/2022 tarihinde haksız olarak itiraz ettiğini, takibin itiraz üzerine durduğunu, bunun üzerine İzmir Arabuluculuk bürosunun başvuru yapılarak arabuluculuk süresinin başlatıldığını, 22/03/2023 tarihinde gerçekleştirilen toplantıda anlaşma sağlanmadığını, somut olayda davalının mühür kırmak suretiyle kaçak elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiğini, belirterek İzmir 6. İcra Müdürlüğünün 2022/15358 esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı borçlu aleyhine icra takibinin başlatıldığı tarih itibariyle toplam alacağın %20 'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı İş bu davanın, davacısı elektrik aboneliğinin sağlayıcısı olup davalının da tüketici vasfında olduğunu, dolayısıyla iş bu davada görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğundan davanın görevli mahkemede açılmadığını, bu nedenle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli olan tüketici mahkemesi gönderilmesine, davacı yan tarafından yapılan işbu davaya konu yapılan takiplerde takip dayanağı olarak ... sözleşme hesap numaralı kaçak enerji tüketim bedelinin gösterildiğini, davalının ödenmemiş bir faturası, ne de kaçak elektrik kullanımının söz konusu olmadığını, söz konusu sözleşme hesap numarasının faturaları davalıya ... A.Ş. adı altındaki şirket tarafından gönderildiğini, gönderilen faturalarda da sözleşme hesap numarası ... şeklinde olduğunu, davalı tarafından söz konusu faturaların düzenli olarak ödenmekte olduğunu, şirketin borç sorgulama hizmetine ilişkin tüm yöntemler ile ilgili sorgulama yapıldığında da davalının borcunun bulunmadığının sabit olduğunu belirterek, haksız davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme 12/12/2023 tarihli kararı ile uyuşmazlığın kaçak elektrik tüketiminden kaynaklandığı, davanın mutlak ticari dava olmadığı, gelen vergi kayıtlarına göre davalı tarafın tacir olmadığı, bu nedenle nispi bir ticari davanın da mevcut olmadığı, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinin görülüp sonuçlanması gerektiği gerekçesiyle davanın usulden reddine dair karar vermiştir.
Karara karşı davalı vekili kararın haksız olduğu, davalının tüketici vasfını taşıdığı, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olması gerektiği gerekçesiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde mekanın ticari bir işletme olduğunu, davalının kaçak elektrik kullanımını tarımsal sulama yapmak için gerçekleştirdiğini, aboneliğin ticarethane aboneliği olduğunu bu nedenle görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Dava kaçak elektrik tespit tutanağından kaynaklanmaktadır. Dosya kapsamına göre davalı tacir sıfatını taşımamaktadır. Ancak abonelik ticarethane aboneliğidir. Bu durumda davalı tarafın tüketici vasfı taşımadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesinin Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin gerekçesi usul ve yasaya uygun niteliktedir. Davalı tacir değildir. Ancak tüketici vasfını da taşımamaktadır.
Yargılamanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesinin sürdürülmesi gerekir bu nedenle davacı ve davalının istinaf istemlerinin ayrı ayrı HMK 353/1-(b)-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı anlaşılmakla davacı ve davalı tarafından ileri sürülen istinaf itirazlarının HMK'nın 353/(1)-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/12/2023 Tarih ve 2023/272 E. 2023/998 Karar sayılı kararınına yönelik davacı ve davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK 353(1)-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf talebinde bulunan davacı ve davalı taraftan alınması gereken harç yeterli olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf talebinde bulunan davacı ve davalı tarafından karşılanan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 391/3 ve 362/(1)-f maddeleri uyarınca, kesin olarak 01/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.