T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/539
KARAR NO: 2025/703
KARAR TARİHİ: 08/04/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/01/2025
NUMARASI: 2024/1086- 2025/1
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/11/2023
DAİRE KARAR TARİHİ : 08/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/04/2025
Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/01/2025 tarih ve 2024/1086 Esas 2025/1 , Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM; Davacı, davalı ... ile şirket arasında davalının sayacına ilişkin imza altına alınan 936940 nolu elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan tüketim ve cayma bedellerine ilişkin olmak üzere toplam 5 adet fatura bedelinin ödenmemesi sebebiyle Manisa İcra Dairesinin 2023/68304 esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği, davalının 17/07/2023 tarihinde herhangi bir borcu bulunması gerekçesi ile borca itiraz ettiği ve icra dairesince takibin durdurulduğu , davalının itirazlarının hukuki mesnet yoksun olduğu haksız bir menfaat sağlamaya gayesi ile yapılmış olduğu, izah ettikleri nedenlerle davanın kabulünü, davalının takibe, borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine yaptığı itirazın iptalini, takibin devamını, itirazın haksız olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde iddia edilen hususların kabulünün mümkün olmadığı, davanın görevli mahkemede açılmadığı, taraflar arasında mevcut uyuşmazlığın görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olduğu, iş bu davada zorunlu arabuluculuğun dava şartı olduğu, dava şartı yokluğundan reddi gerektiği, zaman aşımı yönünden de itirazlarının bulunduğu, davacı tarafça faturalarda usulsüzlük yapıldığının aşikar olduğu, davacı tarafa borcu bulunmadığı, icra takibi yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğu, izah ettikleri nedenlerle davanın reddini, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminata hükmedilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; davanın TTK.'nun 4/1 maddesine göre ticari dava niteliği taşıdığı halde, davacı tarafından asliye hukuk mahkemesinde dava açılmadan önce dava şartı arabulucuk kapsamında arabulucuya başvurulduğuna ilişkin son tutanağın dava dilekçesine eklenmediği, dava tarihinin davanın asliye hukuk mahkemesinde açıldığı tarih olduğu, bu tarihte arabulucuya başvurulmadan davanın açıldığı, belirtilen hususun tamamlanabilir dava şartı olarak nitelendirilemeyeceği anlaşıldığına göre; davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:
Davacı istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı istinaf başvurusunda özetle;
Görevsizlik kararı veren Asliye Hukuk Mahkemesinde Davalı/borçlunun borca itirazına karşı açmış olduğumuz davanın konusu ''SATICININ AÇTIĞI İTİRAZIN İPTALİ'' davası olup; Uyap sisteminde dava açılış işlemlerinde ve ekran görüntüsünden de anlaşılacağı üzere ''Zorunlu Arabulucu Başvurusu '' olup olmadığı aranmadığını, Eğer zorunlu olsaydı Uyap Dava açılış devamında zorunlu arabulucu dosya numarası ve evrakları sistemin isteyeceğini, Asliye Hukuk Mahkemesinin vermiş olduğu görevsizlik kararının akabinde HMK’nun 20. Maddesi uyarınca, süresi içinde dosyanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep dilekçesi ekinde zorunlu arabulucu şartı yerine getirilmiş ve henüz asliye ticaret mahkemesinde esas numarası ve tensip tutanağı hazırlanmadan dava şartının yerine getirildiğini,
Davada Görevli Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmeden önce zorunlu arabulucu şartı görevsizlik kararı veren mahkemenin kararı(kesinleşme tarihi :17/12/2024) kesinleşmeden önce 16/12/2024 tarihinde sonuçlandığını, Bu sebeple Görevli mahkemede henüz bir tensip tutulmadan öncesinde zorunlu arabulucu dava şartının yerine getirildiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesine talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali davasıdır.
İstinafa konu karar ilk derece mahkemesinin 02/01/2025 tarihli davanın usulden reddine ilişkin kararının istinafen incelenmesi talebine ilişkindir.
7251 Sayılı Kanun Hükümleri :
(1) Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Şu kadar ki, aşağıda belirtilen hususlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz:
a) Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar
b) Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar
c) 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar
ç) 74 üncü maddede belirtilen davalar
d) Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar
(2) 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun
18/A maddesinin onbirinci fıkrası tüketici aleyhine uygulanmaz.
(3) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların anlaşmaları ya da anlaşamamaları hâlinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ancak belirtilen hâllerde arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin Birinci Kısmına göre iki saatlik ücret tutarını geçemez.
(4) Arabuluculuk faaliyeti sonunda açılan davanın tüketici lehine sonuçlanması hâlinde arabuluculuk ücreti, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak bütçeye gelir kaydedilir.”
Yine 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesi;
"MADDE 18/A- (Ek:06/12/2018-7155/23 md.)
(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." şeklinde düzenlenmiştir.
Tüketici uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk şartı getiren 7251 sayılı Kanun, 22.07.2020 tarihinde onaylanıp 28.07.2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a 73. Maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 73/A maddesine göre (aynı maddede sayılan istisnai hususlar hariç olmak üzere) tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
Somut olayda davacı vekili, davalı ... ile şirket arasında davalının sayacına ilişkin imza altına alınan 936940 nolu elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan tüketim ve cayma bedellerine ilişkin olmak üzere toplam 5 adet fatura bedelinin ödenmemesi sebebiyle Manisa İcra Dairesinin 2023/68304 esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği, davalının 17/07/2023 tarihinde herhangi bir borcu bulunması gerekçesi ile borca itiraz ettiği ve icra dairesince takibin durdurulduğu , davalının itirazlarının hukuki mesnet yoksun olduğu haksız bir menfaat sağlamaya gayesi ile yapılmış olduğu, izah ettikleri nedenlerle davanın kabulünü, davalının takibe, borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine yaptığı itirazın iptalini, takibin devamını, itirazın haksız olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi 02/01/2025 tarihli kararıyla arabuluculuk tutanağının sonradan tamamlanabilecek bir dava şartı eksikliği olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesi ile HMK 114/2, 115/2 ve 6325 Sayılı Kanunun 18/a-2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair ara kararı vermiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından kararın haksız olduğu, davanın önce asliye hukuk mahkemesinde açıldığı, bilahare görevsizlik kararı ile asliye ticaret mahkemesine dosyanın gönderilmesine ilişkin görevsizlik kararı verildiği, mahkemenin arabuluculuk tutanağı yönünden usulden ret kararının haksız olduğu zira görevsizlik kararının kesinleşmesinden yani 17/12/2024 tarihinden evvel 16/12/2024 tarihinde dosya tevzi edilmeden arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği gerekçesi ile istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Gerçekten de 2024/702 başvuru sayılı Manisa arabuluculuk bürosunun 2902 Sayılı arabuluculuk tutanağı dosyada mevcuttur. Görevsizlik kararının kesinleşme tarihi 17/12/2024'tür. Bu tarihten önce arabuluculuk tutanağı 16/12/2024 tarihi itibariyle düzenlenmiş olup ilk derece mahkemesinin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine ilişkin kararı haksız niteliktedir. Davanın esastan incelenmesi gereklidir. Bu sebeplerle davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-a/4 maddesi gereğince kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile, esasa ilişkin diğer yönler incelenmeksizin, HMK'nın 353/(1)-a-4 maddesi gereğince Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/01/2025 tarih, 2024/1086 Esas, 2025/1 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde davacıya geri verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 08/04/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.