T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/2300
KARAR NO : 2025/1083
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI : 2021/702 Esas-2023/517 Karar
DAVA TARİHİ : 18/10/2021
KARAR TARİHİ : 21/09/2023
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
DAİRE KARAR TARİHİ : 21/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/06/2025
Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/702 Esas 2023/517 Karar sayılı dosyasından verilen 21/09/2023 tarihli kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde kain ... işletmesinin sahibi olduğunu, otelde normal şehir şebekesinden içme ve kullanma suyu temin ettiğini ve bu hususta davalı ... ile abonelik sözleşmesi bulunduğunu, bundan ayrı olarak davacının kendi arazisi üzerinde olmayan ecrimisille kullandığı hazine arazisi üzerinde 1 adet artezyen kuyusunun olduğunu, tuz ve kireç yoğunluğunun fazlalığı nedeniyle otel içerisindeki hizmetlerde kullanmaya uygun olmayan kuyunun otelin havuz kıyısının ve dışarıdan gelen müşterilerin bu sahaya girerken ayak ve terlik temizliğinde normal şebeke hattının yetersiz olduğu dönemlerde kullanıldığını, davacının bu artezyen kuyusu için 2014 yılında abone olmuş ise de 2020 yılına kadar kuyu suyuna ihtiyaç duymadığını, 2020 yılında artezyen suyuna ihtiyaç ortaya çıkması üzerine yapılan kontrolde su sayacının çalındığının tespit edildiğini, Didim Altınkum Mahallesi'nin oteller bölgesi olduğunu ve turizm sezonu dışında ıssız kalmasından istifade ile pek çok hırsızlık olayı yaşandığını, davacıya ait otel dışında kalan hazine arazisi üzerinde kain su kuyusunun saatinin de böyle bir olayda çalınmış olmasının muhtemel olduğunu, davacının 2020 yılı Temmuz ayında çalınma tutanağı ile birlikte davalıya başvurduğunu ve yeni aldığı su sayacı üzerinden kuyusunu faaliyete geçirdiğini ve üzerine 100 ton yükleme yaparak ücretini ödediğini, Ağustos 2020 tarihinde ikinci kez 50 ton yükleme yaptığını, artezyende arıza meydana gelmesi üzerine ... Firması davet edilerek arızanın giderilmesinin istendiği, firmanın tamir için kuyuyu açtığını, pompanın sökülerek çıkarıldığı ve tamire götürüldüğünü, tamiri yapıldıktan sonra yaklaşık 19 saat sonra getirilerek yerine takılarak kullanıma alındığını, pompanın arızalı olduğu bu süre içerisinde sayacın sökülmüş bulunmasının sayacın güvenliğe alınması amacıyla yapıldığını ve telefonla ... Şefliğine bilgi de verildiğini, davalı ... yetkililerince aynı gün mahallinde usulsüz su kullanım tutanağı düzenlendiğini ve müvekkilinin 924013 numaralı artezyen atık su aboneliği hakkında 136.391,05-TL atık su bedeli tahakkuk ettirerek 10.02.2021 tarih 35074566-645-5517 sayılı işlemiyle borç bildiriminde bulunulduğunu, müvekkilinin usulsüz su kullanımı bulunmadığını, tahakkuk işleminin yasa ve yönetmeliğe aykırı olduğunu ileri sürerek; davacının 924013 Nolu Artezyen Atık Su Aboneliğinin davalının 10.02.2021 tarih 35074566-645-5517 sayılı yazısında belirtildiği şekilde 136.391,05 TL borçlu bulunmadığının tespitine, İİK 72. madde gereğince kötü niyetli davalının alacağın %20'si nispetinde tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacıya ait su hesap kartı ile davacının işletmesi ile aynı niteliklere sahip yine Didim ilçesinde yer alan emsal işletmeye ait su hesap kartında yapılacak olan incelemede emsal otele ait artezyen su kullanımına yönelik endeksin davacıya ait hesap kartındaki tüketim endeksine göre çok daha yüksek olduğunun görüleceğini, bu durumun davacının artezyen kuyusunun randımanlı şekilde kullanılmadığı yönündeki iddialarını çürütmeye yeterli olduğunu, ayrıca iddia ettiği şekilde suyun kireçli ve kullanılmayacak nitelikte olmadığının da göstergesi olduğunu, emsal aboneye yapılan tahakkuk miktarı ile davacıya ait yapılan tahakkuk miktarı göz önünde bulundurarak bir tüketim endeksi belirlendiğini, davacının 2020 yılı öncesine kadar artezyen suyu kullanımına ihtiyaç duyulmadığına ilişkin iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacıya ait ... nolu ticarethane aboneliğine ilişkin (şehir şebeke suyu) su hesap kartı incelediğinde açıkça ortaya çıkacağını, davacıya ait otelin 60 adet odaya ve büyük bir havuza sahip olması karşısında bu nitelikte bir otelin şehir şebeke suyu kullanımının oldukça düşük olduğunun aşikar olduğunu, abonenin kendi ihmal ve kusuru ile sayacının uzun süre okunmamış olmasını bildirmemesinden doğan geriye dönük tahakkuk işleminden sadece davalının sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ:
Mahkemece, davacının 924013 numaralı artezyen aboneliğine ilişkin 2014 yılından itibaren fatura taahhuk ettirilmediği gerekçesi ile geriye dönük 136.391,05 TL'lik borç çıkartıldığı, mahkemece yapılan keşifte artezyen kuyusunun otel sınırlarından yaklaşık 5 m dışarıda, kamuya açık herkesin gelip geçtiği bir yerde bulunduğunun tespit edildiği, ilgili otelde 2014 ve 2017 yıllarında gerçekleşen hırsızlık eylemleri sebebiyle Didim CBS'ye başvuruda bulunulduğu, çalınan eşyalar arasında su sayacının bildirilmediği , dava tarihinden sonra da 2022 yılında yine aynı otelde su sayacının çalınması sebebiyle Didim Emniyet Müdürlüğüne başvuru yapıldığının anlaşıldığı, dosya kapsamında dinlenen tanık anlatımlarının artezyenin suyunun tuzlu olması sebebiyle gelen şikayetlere binaen kullanılmadığı yönünde ve dosyaya yansıyan hırsızlık olaylarını doğrular mahiyette olduğu, davacı tarafından ...'ye yapılan başvurunun "artezyenin aktif olarak kullanılacağı" "yönünde olup başvuruda da artezyenin kullanılmadığının açıklandığı, davalı yanca artezyen atık su bedeline ilişkin borç taahhuk ettirildiği, davacı tarafından artezyenin aktif olarak kullanıldığının belirlenemediği, sayacın düzenli olarak okunmamasında davacıya atfedilecek kusur olmadığı gerekçeleriyle; davanın kabulü ile davacının davalıya 10/02/2021 tarih, 35074566/645/5517 sayılı yazısında belirtilen 136.391,05 TL borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığı anlaşılmakla bu yöndeki kötü niyet tazminatı talebinin reddine
karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:
Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrar ederek; 6360 sayılı yasa kapsamında Aydın ilinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulduğunu ve il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürüldüğünü, 5216 sayılı yasanın maddeleri kapsamında ...'nın görev ve yetki alanındaki su ve kanalizasyon hizmetlerine ilişkin görev, sorumluluk ve yetkinin ...'ye devredildiğini, davacı tarafından artezyen kuyusuna ait sayacın çalındığına yönelik yapılan başvuru neticesinde idareye ait sistem kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda davacı abonenin söz konusu aboneliğine yönelik 2014 yılından bu yana herhangi bir okuma işlemi yapılmadığı ve faturanın da çıkmadığının tespit edilmesi üzerine aboneliğin geçmiş dönemlerdeki sayaç okumalarına bakılarak ...si tahakkuk tahsilat kartında tespit edilen 2006 yılı tüketiminin en yükseği esas alınarak Tarifeler Yönetmeliği 16. Maddesinin e bendine uygun şekilde tahakkuk yapıldığını, davacıya ait su hesap kartı ile davacının işletmesi ile aynı niteliklere sahip yine Didim İlçesinde yer alan emsal işletmeye ait su hesap kartında yapılacak olan incelemede görüleceği üzere emsal otele ait artezyen kuyusu kullanımına yönelik endeksin davacıya ait hesap kartındaki tüketim endeksine göre çok daha yüksek olduğunun görüleceğini, bu durumun da davacının artezyen kuyusunun randımanlı şekilde kullanılmadığı yönündeki iddialarını çürütmeye yeterli olmakla birlikte iddia edildiği şekilde suyun kireçli ve kullanılmayacak nitelikte olmadığının da göstergesi olduğunu, emsal aboneye yapılan tahakkuk miktarları ile davacıya ait yapılan tahakkuk karşılaştırıldığında davacıya ait tahakkukun belirtildiği şekilde fahiş olmadığını, davacıya ait otelin 60 adet odaya ve büyük bir havuza sahip olması karşısında bu nitelikte bir otele göre şehir şebeke su kullanımının düşük olduğunu, ancak yerel mahkemece hiç bu hususlar tartışılmamış dosyada aldırılan bilirkişi raporları dahi dikkate alınmadan davanın kabulüne karar verildiğini, ... Tarifeler Yönetmeliği'nin 6. ve 14. maddesinde abone sahibinin sorumluluklarına yönelik yapılan düzenlemelerde sayacın korunması yükümlülüğüne yönelik detaylı açıklamalarda bulunulduğunu, davacı tarafından ilgili otelde 2014 ve 2017 yıllarında hırsızlık olayı gerçekleştiği sayaçların çalındığı ve bu eylem sebebiyle Didim CBS'ye başvuruda bulunulduğu iddia edildiğini ancak dosyaya gelen yazı cevaplarından çalınan eşyalar arasında su sayacının bildirilmediğinin ortaya çıkmasına ve sonuçta su sayaçlarının gerçekten çalındığını ispatla davacının mükellef olmasına rağmen yerel mahkeme kararında bu hususa ilişkin gerekçe ve açıklama yapılmadığını, sadece çalınan eşyalar arasında su sayacının bildirilmediğini belirtmekle yetinildiğini, müvekkilinin verdiği hizmetten bedelsiz yararlanılmasının mümkün olmadığını, su ve atık su hizmetinin verildiği ve tüketimin mevcut olduğu her yerde müvekkili idare tarafından buna ilişkin bir bedel tahakkuk ettirilmesinin yasadan kaynaklanan zorunluluk olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dava, ticari artezyen su aboneliğinden kaynaklanan borç bildirimi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince; davanın kabulü ile davacının, davalıya 10/02/2021 tarih, 35074566/645/5517 sayılı yazısında belirtilen 136.391,05 TL borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığı anlaşılmakla kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
... tarafından dosyaya gönderilen belgelerden davacının ... numaralı şehir şebeke aboneliği ile 924013 numaralı artezyen aboneliğinin bulunduğu, dava konusunun 924013 numaralı artezyen aboneliğinden kaynaklı atık su bedeline ilişkin olduğu görülmüştür.
Davacının davalı ...'ye "artezyen aktif olarak kullanılacağı için" açıklamasıyla başvurması üzerine 924013 nolu artezyen aboneliğinin sayacı 17.07.2020 tarihinde değişmiş olup, bu başvuru sonucunda davalı tarafından yapılan inceleme sonucunda 2014 yılının Ocak ayından 17.07.2020 tarihine kadar davacının artezyen aboneliğine ilişkin sayacının okunmadığı, bu tarihler arasında ölçümleme yapılmadığından artezyen aboneliğine ilişkin atık su bedeli için fatura tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiş, sonrasında aboneliğin geçmiş dönemlerdeki sayaç okumalarına bakılarak ... tahakkuk tahsilat kartında tespit edilen 2006 yılı tüketiminin en yükseği esas alınarak 706 m3 den hesaplanarak davacıya 136.391,05 TL'lik borç taahhuk ettirilerek davacıya 22.02.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davacının 924013 numaralı artezyen aboneliğine ilişkin 2014 yılından itibaren fatura taahhuk ettirilmediği gerekçesi ile geriye dönük 136.391,05 TL'lik borç çıkartılmış ise de; dava konusu borç bildiriminden önce davacı tarafından ...'ye yapılan başvuruda artezyenin kullanılmadığının bildirildiği, davacı tarafından 2014 yılının Ocak ayından 17.07.2020 tarihine kadar artezyenin aktif olarak kullanıldığının belirlenemediği, bu tarihler arasında davalı ... görevlileri tarafından yönetmeliğe uygun şekilde mahallinde kaçak ve usulsüz kullanım tutanağı düzenlenmediği, bu tarihler arasında kaçak ve usulsüz olarak artezyen suyunun kullanıldığına dair somut ve detayları içeren bir tespit bulunmadığı, bu durumda sayacın düzenli olarak okunmamasında davacıya atfedilecek kusur olmadığı, davacı tarafından 2014 yılının Ocak ayından 17.07.2020 tarihine kadar artezyenin aktif olarak kullanıldığının ispatlanamadığı sonuç ve kanaatine varılmakla; ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerinde takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı, kararda kamu düzenine aykırı bir yön de bulunmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/702 Esas 2023/517 Karar sayılı dosyasında verilen 21/09/2023 tarihli kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf talebinde bulunan davalı taraftan alınması gereken 9.316,87 TL istinaf nispi karar harcından, davalı tarafından yatırılan 2.329,22 TL istinaf karar harcının mahsubu ile kalan bakiye 6.987,65 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme ve müzakere sonunda HMK 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 21/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.