T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1710
KARAR NO : 2025/595
KARAR TARİHİ : 19/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/06/2023
NUMARASI : 2022/32 -2023/404
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 11/01/2022
BİRLEŞEN İZMİR 5.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/1057 ESAS
SAYILI DOSYASINDA;
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 19/12/2022
DAİRE KARAR TARİHİ : 19/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/03/2025
İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/06/2023 tarih ve 2022/32 Esas 2023/404 , Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
ASIL DAVADA İSTEM;
Davacı, firmanın ... Mahallesi ... Bulvarı, No: ... .../... adresinde ... Oteli işlettiğini, 06.11.2021 tarihinde tutulan 33483 nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ile kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği belirtilerek, 12.11.2021 tarihli 1.765.199,05TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, itiraz üzerine faturanın iptal edildiğini ve dava konusu 02.12.2021 tarihli 725.203,81TL bedelli faturanın düzenlendiğini, bu faturaya itiraz etmekle birlikte taksitlendirme talebinde bulunduğunu, itirazın henüz sonuçlanmadığını, kurumun elektrik kesme tehditleri nedeniyle ihtirazı kayıtla 50.000,00 TL ödeme yaptığını ancak davalı şirketin itiraz henüz sonuçlanmadan İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2021/14868 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, kaçak elektrik tespit tutanağının usulüne uygun tutulmadığını, geriye dönük 3 ay için borç tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tutanakta sayaç panosu içerisinde sayacın doğru kaydetmesini engelleyen şok cihazı tespit edildiğine dair tespiti kabul etmediklerini, aleyhe kabul anlamına gelmemek üzere şok cihazı olarak belirtilen aletin aydınlatma için kullanılan neon led flaşörü olduğunu, aletin sayaç üzerinde değil sayaç panosunda olduğunu ve panonun aydınlatılması için kullanıldığını, sayaca müdahale edilmediğini ayrıca tahakkuk edilen borcun fahiş olduğunu belirterek, 06/11/2021 tarih ve 33483 nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına göre tahakkuk ettirilen 02/12/2021 tarihli ve GE12021000001728 nolu faturaya istinaden başlatılan İzmir 18. İcra Müdürlüğü 2021/14868 Esas sayılı dosyasında firmanın borçlu olmadığının tespitine, ödenen bedellerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP;
Davalı, davacının icra takibine itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunamaması nedeni ile davanını usulden reddi gerektiğini, şirket tarafından dava konusu 0010639388 tesisat numaralı söz konusu kullanım yerinde dağıtım sistemine, sayaca, ölçü sistemine ve tesisata müdahale edildiğinin tespit edildiğini, davacı tarafça sayaca dışarıdan elektroşok cihazı ile manyetik müdahalede bulunularak sayacın doğru çalışmasını engellemek suretiyle kaçak elektrik kullanımında bulunulduğunu, abone tarafından abonelik sözleşmesi iptal ettirilmediği sürece abonelik dönemindeki kullanım yerine ait elektrik sayacının muhafazasından sözleşmenin tarafı olan abone yani davacının sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA İSTEM;
Davacı, davalının şirketin yetki alanında olan sayaç okumaya göre elektrik enerjisini Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesine aykırı kullandığının tespit edildiğini ve tutanak altına alındığını, davalıya aykırı elektrik kullanımına ilişkin kaçak elektrik kullanım bedelinin tahakkuk ettirildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine davalı hakkında İzmir 18. İcra Dairesi'nin 2021/14868 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinin davalının itirazı nedeniyle durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP;
Davalı, firmanın ... Mahallesi ... Bulvarı, No: ... .../... adresinde ... Oteli işlettiğini, 06.11.2021 tarihinde tutulan 33483 nolu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ile kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği belirtilerek, 12.11.2021 tarihli 1.765.199,05TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, itiraz üzerine faturanın iptal edildiğini ve dava konusu 02.12.2021 tarihli 725.203,81-TL bedelli faturanın düzenlendiğini, bu faturaya itiraz etmekle birlikte taksitlendirme talebinde bulunduğunu, itirazın henüz sonuçlanmadığını, kurumun elektrik kesme tehditleri nedeniyle ihtirazı kayıtla 50.000,00 TL ödeme yaptığını ancak davalı şirketin itiraz henüz sonuçlanmadan İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2021/14868 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, kaçak elektrik tespit tutanağının usulüne uygun tutulmadığını, geriye dönük 3 ay için borç tahakkuk ettirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tutanakta sayaç panosu içerisinde sayacın doğru kaydetmesini engelleyen şok cihazı tespit edildiğine dair tespiti kabul etmediklerini, aleyhe kabul anlamına gelmemek üzere şok cihazı olarak belirtilen aletin aydınlatma için kullanılan neon led flaşörü olduğunu, aletin sayaç üzerinde değil sayaç panosunda olduğunu ve panonun aydınlatılması için kullanıldığını, sayaca müdahale edilmediğini ayrıca tahakkuk edilen borcun fahiş olduğunu, hiç bir somut veriye dayanmadığını, yargılamaya konu borcun likit olduğundan bahsedilemeyeceği için icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
Mahkemece, ''yapılan keşif sonrasında bilirkişi tarafından ortaya konulduğu üzere ... tarafından otel olarak işletilen işletmede elektrik sayacına müdahale edilerek kaçak elektrik kullanıldığı ancak bu kullanımın 30/10/2021 tarihi ile 06/11/2021 tarihleri arasında olduğu, 30/10/2021 tarihi öncesinde ve gerekse sayacın değiştirildiği 06/11/2021 tarihinden sonraki tüketimlerin geçmiş sağlıklı kaydedilen tüketimlerle uyumlu olduğu, 30/10/2021 ile 06/11/2021 tarihleri arasındaki 7 günlük kaçak kullanım süresine ilişkin fatura bedelinin 6.331,37 TL olması gerektiği, ... Aş tarafından düzenlenen faturanın yerinde olmadığı, ... vekilinin 15/12/2021 tarihinde itirazı kayıtla ödediği 50.000,00 TL'den bilirkişi tarafından belirlenen 6.331,37 TL'nin düşülmesi ile asıl davacının 43.668,63 TL'nin iadesi talebinin haklı olduğu ve asıl davacı birleşen davalı şirketin İzmir 18. İcra Dairesinin 2021/14868 Esas sayılı takibi nedeniyle borçlu olmayacağı'' gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne, davacının İzmir 18. İcra Dairesine 2021/14868 Esas sayılı takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının davaya konu kaçak kullanım faturası nedeniyle itirazı kayıtla ödediği 50.000,00 TL'nin 43.668,63 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, birleşen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1057 Esas sayılı davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN:
Asıl davada davacı birleşen davada davalı .... istinaf talebinde bulunmuştur.
BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Davacı/birleşen dosya davalının abonelik sözleşmesi iptal ettirilmediği sürece abonelik dönemindeki kullanım yerine ait elektrik sayacının muhafazasından sorumlu olduğunu, kaçak elektrik kullanımına ilişkin sayaca müdahalenin bizzat kendisi tarafından yapılmadığı bir anlığına kabul edilecek olsa dahi sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını,
Kaçak elektriğin kullanıldığı otelin faturanın kesildiği ve kaçak elektrik tespit tutanağının tutulmasından sonra faaliyete geçip geçmediğinin kaçak elektriğin kullanılmış olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, önemli olan hususun sayaç aboneliğinin kimin adına olduğu ve aboneliğin kurulmasının akabinde sayaç muhafazasından sorumlu olan abonenin sayacı gerektiği gibi muhafaza edip etmediği ve/veya kaçak/usulsuz elektrik kullanıp kullanmadığı olduğunu, otelin davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu tarihler aralığında faaliyette olmamasının da bu davanın konusu olmadığı gibi sonucu değiştirmeyeceği veya davacı lehine olamayacağını,
Davacı/birleşen dosya davalı yanca sayaca müdahale edilmediği; "şok cihazı" olarak belirtilen aletin aslında "neon led flaşörü" olduğunu ve aletin sayacın yanlış tüketim kaydetmesini engellemek değil aydınlatma amacı güttüğünü iddialarının asılsız olduğunu, davalı yanın şok cihazının sayaç üzerinde değil sayaç panosu üzerinde olduğunu ve bu nedenle de sayaca müdahalenin mümkün olmadığını iddia etmişse de şirket ekiplerince tutulan Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı incelendiğinde, "... Abonede yapılan kontrolde, sayaç panosu içerisinde sayacın doğru değer kaydetmesini engelleyen şok cihazı tespit edilmiştir. Şok cihazı sökülmüş, müdahaleli sayaç değiştirilmiştir..." ibarelerinin bulunduğunu, aslında aletin, sayacın doğru değer kaydetmesini engelleyen şok cihazı olduğunu,
Dava konusu faturanın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 44.-46. maddeleri gereği hesaplanıp, faturalandırıldığını, kaçak elektrik tüketiminin faturalandırılmasında esas alınacak sürenin de Yönetmeliğin 45. maddesinde düzenlendiğini ve tahakkuk ettirilen kaçak elektrik tüketim faturasının Yönetmeliğe uygun olduğunu, faturanın haksız ve fahiş olduğundan bahsedilemeyeceğini,
Kaçak kullanımının Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı'nın tutulması ile somutlaştırıldığını,tutanakların Yargıtayca aksi aynı mahiyette bir belge ile ispat olunana dek kesin delil kabul edilen belgelerden olduğunu,
Davacı- karşı davalı tarafından fatura yapılan itiraz üzerine inceleme sonucu bedelin yeniden düzenlendiğini,
Mahkemece bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeden karar verilmesinin hak ihlali niteliğinde olduğunu, adil yargılanma ve hukuki dinlenme haklarının ihlal edildiğini belirterek, kararın kaldırılarak asıl ve birleşen dosyalarda kararın kaldırılması ile asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Asıl dava, kaçak elektrik tutanağı nedeniyle taahkuk ettirilen ve ödenen fatura bedelinin iadesi ve birleşen dava kaçak elektrik bedelinin tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, elektrik abonesi tarafından kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı ve kaçak elektrik bedeli miktarının ve davacıya iadesi gereken miktar olup olmadığının tespitinden kaynaklanmaktadır.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olmadığından, davada ispat yükünün davalı şirkete ait olduğu sabittir. ( Yargıtay 3.Hukuk Dairesi 2023/3968 Esas-2024/236 Karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/4374 Esas-2024/2867 Karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/4375 Esas-2024/2594 Karar)
İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davada ki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, özellikle mahkemece mahallinde yapılan keşif ve tutanağın düzenlendiği tarihte geçerli olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği esas alınarak düzenlenen bilirkişi raporunun karar vermeye yeterli, taraf, mahkeme ve istinaf denetimine elverişli olması ve bu konuda dairemizce kabul edilen temel ilkeler doğrultusunda hazırlanması karşısında, davacının bu kaçak kullanım nedeniyle 6.331,37 TL borçlu olduğu anlaşılmakla, mahkemece hüküm kurulurken hataya düşülerek sonuç olarak asıl davacının menfi tespit davasının kabulüne, birleşen davanın ise reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
Yapılan yargılamada davacı-birleşen davalının kaçak elektrik kullanımı nedeniyle 6.331,37 TL borçlu olduğu anlaşılmakla, davacının bu miktar bakımından borçlu olduğunun kabulü ile bakiye miktar için borçlu olmadığının tespiti ve davacı bu miktar bakımından icra dosyasında da borçlu olmakla icra takibine yapmış olduğu itirazın da bu miktar ile bağlı kalınarak kısmen kabulü gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı- birleşen davalının istinaf başvurusu üzerine kamu düzenine göre yapılan incelemeye göre kararın usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Davacı- birleşen davalının istinaf başvurusu üzerine kamu düzenine göre yapılan incelemeye göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2 maddesi uyarınca İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/06/2023 tarih, 2022/32 Esas, 2023/404 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
1 -Asıl davanın kısmen kabulüne,
Davacının İzmir 18. İcra Dairesine 2021/14868 Esas sayılı takibi nedeniyle davalıya talep edilen 676.116,60 TL asıl alacağın 669.785,23TLlik kısmı bakımından borçlu olmadığının tespitine,
Davacının davaya konu kaçak kullanım faturası nedeniyle itirazı kayıtla ödediği 50.000,00 TL'nin 43.668,63 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
-Alınması gerekli 45.753,03-TL harçtan peşin alınan 11.640,85 TL harç ile tamamlama yoluyla alınan 853,87 TL harç olmak üzere toplam 12.494,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 33.258,31-TL karar ve ilam harcından ilk derece mahkemesince 21/08/2024 tarih ve 2024/655 Harç numaralı Harç Tahsil Müzekkeresi ile tahsili istenilen 37.051,67 TL harçtan mahsubu ile fazla tahsili istenilen 3.793,36 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
-Davacı tarafından yatırılan 11.640,85 TL peşin harç ile tamamlama yoluyla alınan 853,87 TL harç olmak üzere toplam 12.494,72-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Dava açılmadan evvel zorunlu arabuluculuk kapsamında başvurulan arabuluculuk görüşmeleri nedeniyle sarf olunan 1.560,00-TL ve 3.120,00 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 4.680,00 TL'nin ilk derece mahkemesince 21/08/2024 tarih ve 2024/655 Harç numaralı Harç Tahsil Müzekkeresi ile tahsili istenildiğinden yeniden alınmasına yer olmadığına,
-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi ve davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap edilen 104.467,78 -TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi ve davanın reddedilen kısmı üzerinden hesap edilen 6.331,3TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından asıl ve birleşen davada sarf olunan 2.525,00-TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmına göre 2.506,36 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından sarf olunan 45,00-TL yargılama giderinden davanın red edilen kısmına göre takdiren 0,42-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-Birleşen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1057 Esas sayılı davasının kısmen kabulüne,
İzmir 18. İcra Dairesine 2021/14868 Esas sayılı takibine davacı- karşı davalı tarafından yapılan itirazın kısmen kaldırılması ile takibin 6.331,37 TL asıl alacak bakımından devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alacak hesaplamayı gerektirdiğinden icra-inkar tazminatı talebinin reddine,
Alınması gerekli 615,40-TL karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 8.232,61-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.617,21-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre davanın kabul edilen miktarına göre hesaplanan 6.331,37 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre davanın reddolunan kısmına göre hesaplanan 104.467,78 -TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
-Davalı tarafından birleşen dava ile ilgili yapılan gider bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
-Taraflarca asıl ve birleşen dosyalar yönünden yatırılan ancak sarf edilmeyip artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
İlişkin, dosya üzerinde yapılan
inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde temyiz yolu açık olmak üzere 19/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.