T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2301
KARAR NO : 2026/811
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2023/683 Esas-2024/406 Karar
DAVA TARİHİ : 20/10/2023
KARAR TARİHİ : 12/06/2024
DAVA : Menfi Tespit
DAİRE KARAR TARİHİ : 22/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/04/2026
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/683 Esas 2024/406 Karar sayılı dosyasında verilen 12/06/2024 tarihli kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM;
Davacı, hissedarı olduğu,... ili, .... ilçesi, ... mahallesi,... ada, ... parsel (Eski kaydı...ada,... parsel) sayılı taşınmaz için .... İle 03/02/1997 tarihinde İzmir 8. Noterliğinde 3518 sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, daha sonra mirasçılar arasındaki anlaşmazlık ve birtakım mirasçılar tarafından ortaklığın giderilmesi davası açılması nedeniyle projenin devredildiği .... ile hissedarların görüşmelerinde ilerleme olmayınca arsa maliklerinin arayış içerisine girdiklerini ve davalı .... A.Ş. tarafından yapılan teklif üzerine davalı şirket ile bir kısım paydaşlar olarak aynı taşınmaz için İzmir 32. Noterliğinde 20/04/2021 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdettiklerini ve ...ve ..... kooperatifine önceki kat karşılığı inşaat sözleşmesi feshi ve vekaletnamelerden azil için noterlikten ihtarlar gönderdiklerini, bu işlemlerin giderlerini de ... Şirketinin ödediğini ayrıca davalı ile 20/04/2021 tarihli bir borç sözleşmesinin de akdedildiğini, sözleşmeye göre arsa için ... belediyesine ödenmesi gereken emlak vergi borçları nedeni ile .... AŞ'den 300.000,00 TL alınacağını, buna karşılık 37.500 USD tutarlı, vade tarihi boş bir senedin davalı .... AŞ'ye teslim edildiğini, davalı ile aralarındaki anlaşmanın bozulmasına rağmen sonradan bu senedin iptal ve iade edilmediğini, davalı şirketin yaptığı sözleşmenin geçersiz olduğunu bildiğini, yine taşınmazdaki tüm hissedar ile sözleşme yapmadığını, geçerli sözleşmeyi devir alan .... kooperatifi ile ek bir sözleşme yaparak projeyi uygulamaya karar verdiklerini, borç sözleşmesine konu borçları ödemeyi, ....'den borç aldıklarında ayrıca bu borçları da ödemeyi teklif ettiklerini, bu durumu öğrenen davalı şirketin evvelce aldığı senedi Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğü'nün 2023/672 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip yönü ile icra takibine koyduğunu, dava ve takip konusu senedi herhangi bir alışveriş ya da mal alımı ya da nakit alımı sebebi ile imzalamadığını, esas amacın sözleşmenin teminatı olması için imzaladığını belirterek, Karşıyaka 3. İcra Müdürlüğü'nün 2023/672 esas sayılı dosyasındaki takibe konu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, takip konusu borcun %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı, ... Tapu müdürlüğünün 15.11.2021 tarih ve 5506 yevmiye numaralı resmi senedinde aynen "…. ., ... .. Şirketinden borç olarak aldığı 1.680.000,00 TL nakdin karşılığı olarak 03.12.2021 vade tarihli 1.680.000,00 TL bedelli bonoyu alacaklı şirket lehine düzenlemiştir. Malik, bono bedeline karşılık, bono alacaklısı lehine "Birinci derece" ve fekki .... Şirketi tarafından bildirilinceye kadar devam etmek kaydıyla ipotek tesisini kabul etmektedir. İş bu ipotek sözleşmesi .... ile ....Şirketi arasında 03.11.2021 tarihinde düzenlenen 03.12.2021 vadeli 1.680.000,00 TL bedelli bononun ayrılmaz bir parçasını oluşturur…" yazdığını, Karşıyaka 3. İcra Dairesinin 2023/672 E. sayılı dosyasındaki bonoda aynen "…İş bu emre muharrer senedimiz mukabilinde Üç Aralık ikibinyirmibir tarihinde ... ... Şirketi veyahut emrühavalesine, yukarıda yazılı yalnız BİRMİLYONALTIYÜZSEKSENBİNTÜRKLİRASI ödeyeceğim. Bedeli nakden alınmıştır…" yazmakta olduğunu; kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğunu, davacı-borçlunun borçlu olmadığını kesin delille ispatlaması gerektiğini, kambiyo senedinin ticari defterlere kaydedilmemiş olmasının onu hükümden düşürmeyeceğini; HMK'nun 200'nci ve 201'nci madde hükümleri çerçevesinde davacı tarafın iddiasını yazılı belge ile ispatlaması gerektiğini belirterek, davanın reddine ve %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
Mahkemece, "Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, davacı tarafça teklif edilen yeminin davalı şirket yetkilisi tarafından eda edilmesi birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça açılan ve ispatlanamayan" gerekçesi ile davanın reddine, mahkememiz ara kararı doğrultusunda takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir karar verilmesi ile davacının talebinde kötü niyetli olduğu anlaşılması karşısında davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN: Davacı istinaf talebinde bulunmuştur.
BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Bilirkişi incelemesi yapılması talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu,
Davacı ve kardeşleri Davalı şirket ile sözleşme imzaladıklarında aynı arsa için evvelce .... Kooperatifi ile yapılmış Bilahare .... Kooperatifi tarafından devir/temlik alınan ve taraflarınca fesih edilmeyen, her hangi bir mahkeme kararı ile de fesih edilmemiş bir KKİS vardır. Keza aynı taşınmazda başkaca hissedarlar da vardır ve davalı diğer hissedarlar ile sözleşme yapmadığını, davalı şirket ile taraflar arasında yapılan sözleşme dışında başkaca bir ticari ilişki vs bulunmadığını, dolayısı ile davacının kambiyo senedi imzalamak gibi bir iradesi de olamayacağını, aksi durumun hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu,
Davalıya aynı anda toplam 5.000.000,00 TL bedelli 3 adet senet verildiğini, bu paranın elden teslim edildiğine ilişkin iddianın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,
Davalı taraf kayıt ve defterlerinde takip konusu borç - alacak ilişkisinin varlığı / yokluğu hususunda bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmesi açıkça hukuka aykırı olduğunu,
Tanık dinlenmemesi hukuka aykırı olduğunu,
İsticvap talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu,
Davada bilirkişi incelemesi ve tanık dinlenmesi vs delillerimizin toplanması talebinin reddi ve yemin teklif edilip edilmeyeceği hususunda verilen karar üzerine davalı yetkilisinin isticvabı ve yemin teklif edileceği beyanımız üzerine isticvap talebinin reddinin hatalı olduğunu,
Kabule göre icra % 20 icra tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, senede dayalı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının takip dayanağı senet nedeniyle davacı şirkete borçlu olup olmadığının tespitinden kaynaklanmaktadır.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık tanık dinleme sınırında olmadığından, yazılı delil başlangıcı niteliğinde belge bulunmadığından ve tarafların tanık dinlenmesine muvafakatları da bulunmadığından tanık beyanları uyuşmazlığın çözümünde delil olarak kabul edilemez.
Mahkemece, davanın niteliğine göre ispat yükünün isabetli tespiti ile imzası inkar edilmeyen senet ile borçlu sıfatını taşıyan davacının bu husustaki delilleri incelenmek ve davalıya yemin teklif edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davada ki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı, davacı tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2024 tarih, 2023/683 Esas, 2024/406 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf talebinde bulunan davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL'nin mahsubu ile kalan 304,40 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Duruşma açılmadığından, davalı lehine vekalet ücreti takdirine gerek bulunmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatıran tarafa geri verilmesine,
İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.