T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2019/3169
KARAR NO : 2022/409
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/285
KARAR NO: 2019/646
DAVA TARİHİ: 15/03/2017
KARAR TARİHİ: 23/05/2019
DAVA: Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 21.03.2022
KARARIN YAZ. TARİH: 15.04.2022
İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.05.2019 gün ve 2017/285 Esas 2019/646 Karar sayılı kararının istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı avukatı ile davalı avukatı tarafından istenilmesi üzerine dairemize gönderilen dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı avukatı tarafından verilen 15.03.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanmış 26.12.2016 tarihli sözleşme gereğince, Torbalı Belediyesi pazar yeri ... sistem imalat ve montajı işinin yerine getirilmesi hususunda tarafların anlaştığını, sözleşmenin 6.maddesi gereğince işin süresinin avans ödemesine müteakip 30 iş günü imalat, 30 iş günü montaj şeklinde kararlaştırıldığını ancak kararlaştırılan sürelerin geçmesine rağmen davalı tarafın üzerine düşen edimlerin hiçbirisini yerine getirmediğini, davacı şirketin sözleşme gereği 26.12.2016 tarihinde 88.000 TL yi davalı hesabına yatırdığını, ayrıca davacı tarafından keşide edilmiş 27.01.2017 tarihli 30.000 TL bedelli, 24.02.2017 tarihli 30.000 TL bedelli, 31.03.2017 tarihli 27.595 TL bedelli çeklerin davalı tarafa teslim edildiği, 27.01.2017 ve 24.02.2017 tarihli çeklerin davalı tarafça haksız yere tahsil edildiği, sözleşmenin 11. ve diğer ilgili maddeleri gereğince davalı tarafın edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile davacı şirket tarafından İzmir 20. Noterliğinin 08.03.2017 tarih ve 3723 yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini, davalıya ödenen bedellerin ve henüz vadesi gelmemiş 31.03.2017 tarihli çekin iadesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafın sözleşmede bildirilen adresine yapılmış tebligatın davalı adreste tanınmadığından iade edildiğinden bahisle davalıya ödenen 148.000,00 TL'ye ilişkin icra takibi ve istirdat davası açma haklarını saklı tutarak 31.03.2017 tarihli ve 27.595,00 TL bedelli çekin davalı tarafça icra takibine konulması endişesi söz konusu olduğundan söz konusu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve bu çek yönünden davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespiti ile dava konusu çekin iptaline karar verilmesini, % 20 oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
YANIT:
Davalı avukatı tarafından verien davaya yanıt dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, taraflar arasında imzalanmış sözleşme ile yüklendiği tüm edimleri yerine getirdiğini, imalatın süresi içinde tamamlandığını, süresi içinde montaj yapılacak yere gidildiği ancak davacı tarafından montaja uygun hale getirilmesi gereken zeminin teslim edilmemesi nedeniyle montaj yapılamadığını, bu durumun davacıya ihtar edildiğini ancak davacının bu konuda bir düzenleme yapmadığını, davacının Torbalı Belediyesinden sözleşme konusu zeminin beton dökülüp asfaltlanmasını işini üstlendiğini, bu işi süresinde tamamlayamadığından ilgili belediyeden hak edişini alıp alamadığı aldı ise hangi tarihte ödendiğinin sorulması ile iddialarının sübut bulacağını, davacının kusurlu eylemi nedeni ile montaj işleminin yapılamadığını, zeminin montaja uygun teslim edilmediğini, bu haliyle montajın imkansız olduğunu, zeminin montaja uygun hale getirildiği takdirde derhal bilgi verilmesi halinde montajlama işleminin gerçekleştirileceğine dair İzmir 21.Noterliğinden ihtarname gönderildiğini, ancak davacının hiçbir şekilde teslim ve montaja yanaşmaması nedeniyle davalının sözleşme konusu malın teslimi konusunda karar verilmesi için Sulh Hukuk Mahkemesine tevdi mahali tespiti için başvurduğunu, tüm bu nedenlerle davacı tarafın haksız davasının reddine, % 20 oranında kötüniyet tazminatının davacı taraftan alınarak davalıya verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesinin 23.05.2019 gün ve 2017/285 Esas 2019/646 Karar sayılı kararında özetle; "...Davacının davalıya bu iş kapsamında verdiği dava konusu çekin bedelsiz kaldığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, davacının keşidecisi olduğu, ... Bankası A.Ş. Üçyol şubesine ait, TR... iban numaralı hesabından keşide edilen 8427229 seri numaralı 31/03/2017 keşide tarihli, 27.595,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin dava dışı iyiniyetli üçüncü kişilerin elinde olması nedeniyle dava dışı üçüncü kişilerin haklarını etkiler şekilde hüküm kurulamayacağından davacının çekin iptali talebinin reddine, kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı avukatı tarafından verilen 25.10.2019 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Çek bedelinin tahsil edilmesi nedeniyle cevaba cevap dilekçeleri ile davalarını istirdat davasına dönüştürdüklerini, istirdat ve kötüniyet tazminat taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararının bu yönlerden ortadan kaldırılması gerektiğini, davalı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı avukatı tarafından verilen 25.10.2019 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Zeminin uygun hale getirilmemesi nedeniyle montaj işinin yapılamadığını, davacı tarafın kusurlu olduğunu, menfi tespit talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabul edildiğini, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken tam kabul edildiğini, çek iptali talebinin ve kötüniyet tazminatı talebinin reddedildiğini, reddedilen kısımlar yönünden lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ortadan kaldırılmasına karar karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;
Dava, imalat ve montaj işinin yapımı konusunda taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmeden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece davacı tarafından davalı aleyhine açılan hizmet sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı alt yüklenici ile davalı taşeron arasında arasında imzalanan 26.12.2016 tarihli sözleşme ile davalının Torbalı Belediyesi pazar yeri ... sistem çatı imalatı ve montaj işini üstlendiği, sözleşmenin 6.maddesine göre işin süresinin avans ödemesine müteakip 30 iş günü imalat, 30 iş günü montaj şeklinde kararlaştırıldığı, sözleşmenin 8.maddesine göre 88.000,00 TL avans ödemesinin davacı tarafından davalıya 26.12.2016 tarihinde yapıldığı, avans ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde davalının sözleşme ile üstlendiği imalatı yapıp yapmadığı hususunu ispat yükünün davalı yüklenicide olup, davalı tarafından imalatın yapıldığını gösterir delil sunulmadığı, bu nedenle imalatın yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa ne kadar süre içerisinde yapıldığının belirlenemediği, bununla birlikte montaj için de öngörülen süre 30 iş günü olup, davalının imalat ve montaj işini tamamlayıp işi teslim etmesi gereken tarihin 06.03.2017 tarihi olduğu, davacı tarafın Torbalı Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak 16.03.2017 tarihinde montajın yapılmamış olduğunu tespit ettirdiği, davalı tarafın ise 22.03.2017 tarihinde e-mail yoluyla 24.03.2017 tarihinde ise İzmir 21. Noterliği'nin 10233 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme konusu işe ilişkin imalatın hazırlanarak montaja hazır hale getirildiğini, ancak 22.03.2017 tarihinde montaj alanında yapılan tespitte zeminin montaja uygun olmadığını, iş güvenliği için gerekli olan tekerlekli hareketli iskelelerin kullanımına müsait olmadığını, bu haliyle montaj yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığını ihtar ettiği, taraflar arasında imzalanmış sözleşme ile davacıya montaj ile ilgili yüklenen tek sorumluluğun ankraj plakalarının ... modülün verdiği ebat ve ölçüler doğrultusunda beton dökümü sırasında işveren tarafından kotunda ve ölçüsünde hazırlanarak yerleştirilmesi ve bu işlem sırasında yükleniciden süpervizör istenmesi olduğu, ancak bunun yanında sözleşme kapsamında montaj için zeminin ne şekilde hazırlanacağına dair açık bir hükme yer verilmediği, tespit raporuna göre zeminin kırma taş olduğu, davalının iddia ettiği gibi kırmataş serilmiş zeminde hareketli tekerlekli iskelelerin yürütülmesi imkanı olmadığı, ancak sözleşmenin davacıya zeminin asfalt ya da beton olarak hazırlanması edimini yüklemediği, dava dışı iş sahibi olan Torbalı Belediyesi'nin de zemin betonunun .... çatı montajı sonrasında dökülmesi yönünde asıl ve alt yükleniciye talimatı olduğu, dava dışı ana işveren belediyenin zemin betonu ve asfaltta bozulmalara sebebiyet vereceği çekincesiyle beton döküm işini yetkisi dahilinde iş programında ... çatı montajı sonrasına alması sebebiyle davacıdan idare talimatına aykırı davranarak zemin betonu dökmesi ve olası bozulmalarda tamir ve yenileme maliyetlerine katlanmasını beklemenin makul olmadığı, sözleşmeye göre de montaj sorumluluğunun davalıda olduğu, her ne kadar davalının hareketli iskele ile montaj yapmasının önünde zemin durumu engel olmakla birlikte vinçler vasıtasıyla montaj yapılmasının mümkün olduğu, keza tanık beyanları ve tespit dosyasındaki fotoğraflar da dikkate alındığında panel imal ve montajını yapan dava dışı taşeronun panellerin montajı için vinçleri inşaat sahasında hazır ettiği, montajın tekerlekli iskele ya da vinçle yapılacağına dair sözleşmede açık hüküm bulunmaması karşısında, basiretli tacir olan, işin fen ve tekniğini bilen davalının montajın vinçlerle yapılabileceğini öngörmesi gerektiği, davalının ... çatı imalini yerine getirdiğini iddia etmiş ise de, sözleşmedeki sürede çatı imalatının yapıldığına ilişkin bir tespit bulunmadığı gibi, davalının, usulüne uygun şekilde davacıyı temerrüde düşürmediği, davalı şirketin montaj yükümlüğünü yerine getirmediğinin dosyamız kapsamında toplanan deliller ile sabit olduğundan davacının davalıya bu iş kapsamında verdiği dava konusu çekin bedelsiz kaldığı kanaatine varılmakla davacının davasının kabulüne, davacının keşidecisi olduğu, ... Bankası A.Ş. Üçyol şubesine ait TR... İBAN numaralı hesabından keşide edilen 8427229 seri numaralı 31/03/2017 keşide tarihli 27.595,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin dava dışı iyiniyetli üçüncü kişilerin elinde olması nedeniyle dava dışı üçüncü kişilerin haklarını etkiler şekilde hüküm kurulamayacağından davacının çekin iptali talebinin reddine, kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine dair İDM kararının dairemizce usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
27.595,00 TL çek bedelinin yargılama sürerken dava dışı ... tarafından tahsil edilmesi, davacının 11.05.2017 tarihli cevap dilekçesi ile 27.595,00 TL çek bedeli ile ilgili talebini istirdata dönüştürmesi, İDM'ce verilen kararda bu konuda olumlu-olumsuz bir değerlendirme yapılmamış olması hatalı bulunmuş, davacı vekilinin bu yönden istinaf itirazlarının yerinde olduğu kanaatine varılmış, İDM kararının HMK'nun 353/(1)-b-2.maddesi gereğince kaldırılmasına, ... Bankası Üçyol şubesine ait 8427229 nolu 31.03.2017 tarihli 27.595,00 TL çek bedelinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekmiştir.
... Bankası Üçyol Şubesi'ne ait 8427229 nolu 31.03.2017 tarihli 27.595,00 TL çek ile ilgili icra takibine girişilmemiş olması, İİK.72/3.maddesi gereğince tedbir kararı verilmemiş olması nedeniyle İİK. 72/4.maddesi gereğince kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin kötüniyet tazminatı talebi yönünden istinaf itirazlarının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın asıl talebinin menfi tespit olduğu, çek iptali ve İİK.'nun 72/4.maddesi gereğince kötüniyet tazminatı taleplerinin asıl davanın ferilerine ilişkin olduğu, çek iptali ve kötüniyet tazminatı taleplerinin reddi halinde davalı lehine vekalet ücreti takdir edilemeyeceği, davanın tam kabulüne, red edilen feri talepler yönünden davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesine ilişkin İDM kararında usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı kanaatine varılmış, davalı vekilinin bu yönden istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/(1)-b-2.maddesinde," Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında." duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı avukatının istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacı avukatının istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesi gereğince kaldırılarak esas hakkında yeniden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-Davalı avukatının bu karara karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
1-Davalı tarafın istinaf isteminin reddine karar verildiğinden alınması gerekli 1.885,01 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 515,65 TL harcın mahsubu ile kalan 1.369,36 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
2-Davalı avukatı tarafından 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
B-Davacı avukatının istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜNE;
1-İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.05.2019 gün ve 2017/285 Esas 2019/646 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/(1)-b-2.maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davacının davasının KABULÜ ile,
-Davacının keşidecisi olduğu ... Bankası A.Ş. Üçyol şubesine ait, TR... İBAN numaralı hesabından keşide edilen 8427229 seri numaralı 31/03/2017 keşide tarihli 27.595,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3-Davacının dava konusu çekin iptali talebinin REDDİNE,
4-... Bankası Üçyol şubesine ait 8427229 nolu 31.03.2017 tarihli 27.595,00 TL çek bedelinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından REDDİNE,
6-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 1.885,01 TL nispi harçtan peşin alınan 471,26 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.413,75 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (mükerrer harç tahsilinin önlenmesi için ilk derece mahkemesi tarafından harç tahsil müzekkeresi yazılmış ise işlemsiz iadesinin istenmesine, harç tahsil edilmiş ise yatırana iadesine),
5-Davacı tarafça yapılan 507,26 TL dava açma ilk gideri, 195,10 TL davetiye ve posta gideri, 600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.302,36 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
8-Davacı tarafın istinaf isteminin kabulüne karar verildiğinden, davacı tarafından yatırılan 44,40 TL istinaf maktu karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
9-Davacı tarafından yatırılan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 87,60 TL istinaf giderinden oluşan toplam 208,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
10-HMK'nın 333/(1).maddesi gereğince artan gider avansının taraflara iadesine,
11-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı Kanunun 362/(1)-a.maddesi gereğince kesin olmak üzere 21.03.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.