T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/2021
KARAR NO : 2025/1013
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/23
KARAR NO : 2023/491
DAVA TARİHİ : 08.01.2023
KARAR TARİHİ : 08.06.2023
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 08.07.2025
KARARIN YAZ. TARİH : 09.07.2025
İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.06.2023 tarih ve 2023/23 Esas, 2023/491 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dosyanın gönderildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 17.10.2023 tarih ve 2023/1626 Esas, 2023/1781 Karar sayılı görevsizlik kararı ile dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Zorunlu arabuluculuk şartı olması nedeniyle 12.12.2022 tarihinde başvuru yapıldığını ancak anlaşmazlık ile sonuçlandığını, davalı yanın borca itiraz dilekçesinde belirtilen sahte sözleşme üzerinde davalı yanın yazı ve imza örneklerinin alınmış olmasına rağmen hiçbir şekilde yazı ve imha incelemesi yaptırılmadan karar verildiğini, müvekkilinin bilgisi ve imzası dışında mahkemeyi yanıltmak ve kendi lehlerine karar çıkartmak amacıyla tanzim edilen sahte sözleşmenin yok hükmünde olduğundan bu karara dayanmalarının da yasal olarak mümkün olmadığını, müvekkili tarafından faturası kesilip davalının depo sorumlusuna teslim edilen makineye ait faturaya itiraz edilmediğini, makinenin davalı yan tarafından kullanılıp kullanılmadığı, arızalı ya da ayıplı olup olmadığı konusunda herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, makinenin arızalı olduğu ve arızanın ne olduğu yönünde müvekkile herhangi bir ihtarda bulunulmadığını, davanın kabulünü, davalı vekili tarafından yapılan itiraz neticesinde durdurulan İzmir 24. İcra Müdürlüğünün 2022/13883 Esas sayılı dosyasının devamını, karşı yana %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, davalı tarafın itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu sözleşmenin temin edilerek sözleşme üzerindeki yazı ve imzaların kime ait olduğunun tespitine yönelik bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
YANIT:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davacı tarafın ikame ettiği dava konusu olaya dair kesin hüküm bulunmadığını, davada tarafları aynı, dava konusu olayın aynı olduğunu ve kesinleşmiş bir hüküm bulunmasına rağmen açılan işbu davanın dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını, davaya konu eser sözleşmelerinde zamanaşımının 5 yıl olduğunu, taraflar arasında iddia edilen fatura tarihinin ise 26.05.2016 olduğu göz önüne alındığında 5 yıllık zaman aşımının dolduğunu, zaman aşımının def'i dikkate alınarak davanın bu sebeple reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın sözleşmeye dair sahtelik iddiasını önceki yargılamada öne sürdüğü bu husus ilgili yargılamada incelendiğini, dosyada yer alan bilirkişi incelemesinde tespitlerin mevcut olduğunu, davacının İzmir 24. İcra Müdürlüğünün 2022/13888 Esas sayılı takibinde talep ettiği tutarların haksız ve hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davada davacıdan 15.000,00-TL alacaklı göründüğünü, davacı tarafça haksız olarak talep edilen bedele dair faturanın ise yer almadığının açıklandığını, davacının kötü niyet tazminatı talebinin anlaşılamadığını, davacı tarafın taraflar arasındaki sözleşmeyi reddetmekle kendi içerisinde çelişkiye düştüğünü, davanın ve davacının tüm taleplerinin reddini, davacı aleyhine müvekkili lehine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, 4 nolu bendinde yer alan bilirkişi incelemesi talebinin hiçbir hukuki yararı olmaması sebebi ile reddini, yargılama harç ve masrafı ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesinin 08.06.2023 tarih ve 2023/23 Esas, 2023/491 Karar sayılı kararı ile özetle; "...Davacısının bu dosyanın davalısı olduğu, davacının Yapı Kimyasalları Fabrikasının "Cerafix Torbalama" sisteminin revizyonuna ilişkin 14.01.2016 tarihli sözleşme ve söz konusu sözleşme ile davalının mevcut çalışır haldeki sistem üzerine yapacağı ilave sistem ile makinenin revizyon işini üstlenmesi ve yapılan işin montajın tamamlanmaması ve sistemin çalışmaması üzerine davalı şirketin (bu dosyada davacı) haksız itirazının iptalini, inkar tazminatını, yargılama giderlerini talep ettiği, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/9 Esas ve 2018/908 Karar sayılı, 25/09/2018 tarihli kararı ile davacı(bu dosyanın davalısı) şirket tarafından açılan davanın kabulüne karar verildiği, davalı( bu dosyanın davacısı)...... Ltd. Şti.'nin takibe itirazının iptaline karar verilmiş olduğu, istinaf yoluna yapılan başvuru sonucunda önceki karar düzeltilerek İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 2018/2339 Esas ve 2021/112 Karar sayılı kararı ile yine davanın kabulüne karar verildiği ve Davacı tarafın deposunda bulunan davalı şirket tarafından imal edilen paketleme ünitesinin (Türbinli Dolum Sisteminin) (14.01.2016 tarihli teklif başlıklı belge uyarınca davacı şirkete teslim edilen ünite) davalı şirkete iadesine karar verildiği ve verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır. Davacının açtığı davanın tarafları, konusu, talebinin İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/9 Esas ve 2018/908 Karar sayılı, 25/09/2018 tarihli kararı ile aynı olduğu, uyuşmazlık hakkında verilen kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 2018/2339 Esas ve 2021/112 Karar sayılı kararı kesinleştiği, davacı tarafın alacağını talep ettiği ve davalıya verdiği, davacı tarafından imal edilen paketleme ünitesinin (Türbinli Dolum Sisteminin) (14.01.2016 tarihli teklif başlıklı belge uyarınca davalıya şirkete teslim edilen ünite) davacı şirkete iadesine ilişkin kesin karar verildiği anlaşılmakla HMK. 114/1-i maddesi uyarınca dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddine," dair karar verilmiştir.
İSTİNAF EDEN: Davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili tarafından verilen 27.07.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Yerel mahkeme tarafından davanın reddine dair karar verildiğini, dilekçelerinde belirttikleri hususların mahkeme tarafından nazara alınmış olsa idi, davalı yanın mahkemeye sunmuş olduğu sözleşmenin sahte olduğunu, müvekkili tarafından davalı yana sözleşme konusu makinenin teslim edildiğini, davalı yan tarafından sözleşme şartlarının kısmen yerine getirildiğini, müvekkili tarafından teslim edilen makinenin ayıplı hususlarının ne olduğu ve bunların nasıl giderildiği konularının göz önüne alınması gerekirken bu hususların dikkate alınmadan verilen kararda yasal isabetin bulunmadığını, davalıya kesilen faturanın bedelinin ödenmemesi nedeniyle açılmış bir dava olup davaların konularının birbirinden farklı olduğunu, sahte olarak düzenlenen sözleşmenin ve sahte sözleşme üzerinde gerek müvekkilinin davalı yanın yazı ve imza örnekleri alınmış olmasına rağmen hiçbir şekilde yazı ve imza incelemesi yaptırılmadan karar verildiğini, müvekkilinin bilgisi ve imzası dışında mahkemeyi yanıltmak ve kendi lehlerine karar çıkartmak amacıyla tanzim edilen sahte sözleşmenin yok hükmünde olduğundan bu karara dayanmalarının da yasal olarak mümkün olmadığını, müvekkili tarafından faturası kesilip davalının depo sorumlusuna teslim edilen makineye ait faturaya itiraz edilmediğini, makinenin teslimine ilişkin irsaliye ve faturanın dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edildiğini, makinenin arızalı olduğu ve arızanın ne olduğu yönünde müvekkile herhangi bir ihtarda bulunulmadığını, makinenin eğer iddia edildiği gibi arızalı ise arızaların ne olduğunu ve hangi tacir tarafından bu ayıpların giderildiği hususların da müvekkiline herhangi bir bilginin verilmiş olmadığını, itirazlarının kabulünü, yerel mahkeme tarafından verilen kararın kaldırılmasını, davalı vekili tarafından yapılan itiraz neticesinde durdurulan İzmir 24. İcra Müdürlüğünün 2022/13883 Esas sayılı dosyasının devamını, karşı yana %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, davalı tarafın itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu sözleşmenin temin edilerek sözleşme üzerindeki yazı ve imzaların kime ait olduğunun tespitine yönelik bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvuru yapmıştır.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak isteğine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince "Eldeki dava için İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/9 Esas sayılı davasının kesin hüküm teşkil ettiği" gerekçesi ile davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/9 Esas, 2018/908 Karar sayılı kararı ve ilgili dosya içeriği incelendiğinde; kararın istinafı üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 2018/2339 Esas ve 2021/112 Karar sayılı kararı ile "Davalının İzmir 28. İcra Dairesi'ne 2016/14279 Esas sayılı cra takip dosyasına itirazın iptali ile anılan takibin devamına, hüküm altına alınan alacak üzeriden hesaplanan 3.210,57 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın deposunda bulunan davalı şirket tarafından imal edilen paketleme ünitesinin (Türbinli Dolum Sisteminin) (14.01.2016 tarihli teklif başlıklı belge uyarınca davacı şirkete teslim edilen ünite) davalı şirkete iadesine" karar verildiği ve kararın kesinleştiği belirlenmiştir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 303/1. maddesinde; "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir" hükmü düzenlenmiştir.
Hukuk usulünde "şekli anlamda kesin hüküm" bir mahkeme hükmüne ancak bir dereceye kadar itiraz edilebilmesi, bu dereceden sonra kanun yolu denetimi olmaması ya da diğer bir deyişle hükme karşı kanun yollarının tüketilmesi anlamına gelir. "Maddi anlamda kesin hüküm" ise; davanın tarafları arasında çekişmeli olan hukuki ilişkinin bütün bir gelecek için kesin olarak tespit edilmesi veya düzenlenmesi anlamına gelir.
Bir davada HMK.'nın 114/1-i maddesi gereğince "Aynı davanın, daha önce kesin hükme bağlanmamış olması" yönündeki dava koşulu eksikliğinin bulunabilmesi için, önceki davanın şekli anlamda kesinleşmiş olması yeterli olmayıp, aynı zamanda maddi anlamda da kesinleşmiş olması gerekir. Bunun için de; HMK.'nın 303/1. Maddesi gereğince; iki davanın taraflarının, dava sebebinin ve önceki hüküm sonucu ile sonraki talep sonucu aynı olmalıdır.
Usule ilişkin nihai kararlar da maddi anlamda kesin hüküm teşkil eder. Bir nihai karar, davada veya karşı davada ileri sürülen taleplerden, sadece hükme bağlanmış olanlar hakkında kesin hüküm teşkil eder (HMK.303/2). Bu kural, usule ilişkin nihai kararlar için de geçerlidir. Yani bu kararlar, sadece ilişkin oldukları usuli sorun hakkında kesin hüküm teşkil eder; yoksa dava konusu uyuşmazlığın esası hakkında kesin hüküm teşkil etmez.
Somut olayda; Mahkemece, kesin hüküm teşkil ettiği kabul edilen ilk dava, davalı iş sahibinin, davacı yükleniciye ödediği bedelin iadesine ilişkin başlatılan takibe itiraz üzerine itirazın iptali istemi ile açılmıştır. Eldeki dava ise davacının davalıya teslim ettiğini iddia ettiği makine bedeline ilişkin faturaya dayalı takibe itiraz üzerine itirazın iptali istemi ile açılmıştır. Buna göre, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/9 Esas, 2018/908 Karar sayılı dosya içeriği ile eldeki davanın dava sebepleri farklı olduğundan iş bu dava bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceği dikkate alınarak işin esasına girilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Bu durumda Mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne karar verilmiştir.
Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli olmadığından davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile,
2-İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.06.2023 tarih ve 2023/23 Esas, 2023/491 Karar sayılı kararının, 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Verilen kararın niteliği gereğince harç alınmasına yer olmadığına,
5-Davacı vekili tarafından yatırılan 269,85-TL istinaf peşin karar harcının istemi halinde ilk derece mahkemesince yatıran davacıya iadesine,
6-Davacı vekili tarafından yatırılan 738,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/(1)-g maddesi gereğince, kesin olmak üzere, 08.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.