T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1809
KARAR NO : 2025/915
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/295
KARAR NO : 2022/686
DAVA TARİHİ : 07/05/2021
KARAR TARİHİ : 20/10/2022
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 19.06.2025
KARARIN YAZ. TARİH : 19.06.2025
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20.10.2022 tarih ve 2021/295 Esas, 2022/686 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; 12.2018 ve 01.05.2019 tarihlerinde .... sözleşmesi ve....sözleşmeleri imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalı tarafından hak edişleri ödenmediğini, davalı yanca sözleşme gereği yapılan işlere ilişkin m2 hesabı yapılırken gerçeğe aykırı değerlendirmeler ile yapılması gereken ödemenin çok altında ödemeler yapıldığını, müvekkilinin edimlerinin yanında ek olarak bir kısım işler yaptığını, taraflar arasında imzalanan ... ile ilgili alçı ve boya işlerine ilişkin müvekkiline eksik ödeme yapıldığını, müvekkilinin kullandığı malzeme bedelleri olduğundan yüksek bedelde gösterilerek hak edişlerinden haksız kesintiler yapıldığını, iskele bedeli ile ilgili ödemelerin, müvekkilince yapılan granit döşemesi farkının, sözleşmeden sonra fikir değiştirilmesi üzerine müvekkilince kullanılan dekoratif mozaik taşlarının bedelinin, sözleşme dışı olarak müvekkili şirkete yaptırılan banyo ve balkon altlarının yevmiyelerinin, pencere üstlerine ilişkin Boardex malzeme ve işçiliğine ilişkin ödemelerin, birim montaj işçiliği ödemeleri, birim sıva malzeme ve işçilik bedellerinin, sözleşme dışı işlerden Stropiyer malzeme ve işçilik bedeline ilişkin ödemenin, ışıklandırma duvar örümü, ışıklandırma betonlarının atımı, binadaki bütün mermer altlarının gaz beton örülmesi, çatı katında projeden kaynaklanan hata nedeniyle duvarın yıkılması ve tekrar yapımı vb. yapılan sözleşme gereği ve sözleşme dışı yapılan işleri ilişkin ödemelerin yapılmadığını, ....Projesi ile ilgili sözleşme ile ilgili işlerin bitirildiğini ve ilgili yapı fiilen teslim olunmasına karşın teslim ve kabul tutanaklarının düzenlenmesinden kaçınıldığını ve bakiye hak edişlerin ödenmediğini, dış cephe ödemesi ile ilgili yapılan işlerin eksik gösterilmeye çalışılarak yapılan boya ve işçilik bedellerinin ödenmediğini, sözleşme dışı bir iş olan yapay çim uygulamasının sözleşme dışı kişilere yaptırıldığını, iş bedelinin haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkilinin alacaklarından kesildiğini, ayrıca ... sözleşmesinin 9. maddesinde ödemelere mahsuben tapu devri kararlaştırılan 4 ve 12 numaralı dairelerin tapu devirlerinin yapılmadığını, bedellerinin de ödenmediğini, müvekkilince söz konusu ödemeler ile ilgili davalı tarafa...1. Noterliği 'nin 26.06.2020 tarih ve 10445 - 10446 Y.s. ihtarnamelerin gönderildiğini ileri sürerek, uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında fazla çıkması halinde arttırılmak üzere şimdilik 6.500,00-TL alacağın 07.07.2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ile özetle; Taraflar arasında 2018 yılı Aralık ayında .... adresinde bulunan ... ve 2019 yılı Mayıs ayında ... Projesi ile ilgili ''.... Sözleşmesi'' imzalandığını, ... sözleşmesi kapsamında ... adresinde bulunan projede dış cephe boya ve sıvası, iç cephe alçı ve boyama işi, duvar örme işi, fayans işçiliği gibi yükümlülüklerinin bulunduğunu, davacı-alt yüklenicinin sözleşme gereği yapmayı taahhüt ettiği işleri usule uygun şekilde yapmadığını, ayrıca sözleşmeye konu taahhüt edilen imalatların taraflarına teslim edilmediğini, sözleşme gereği yapılması gereken ...ve sair imalatta hata ve kusurların mevcut olduğunu, Aralık 2018 tarihli ..... Sözleşmesinin 12. maddesi gereği hatalı - eksik imalattan taşeron-davacının sorumlu olduğunu, sözleşme konusu imalatların eksik özensiz yapılmasından dolayı müvekkilinin mağdur olduğunu, müvekkilinin özensiz iş nedeni ile zarar edecek olma ihtimalinin yüksek olduğunu, dava konusu işin, kararlaştırılan teslim tarihinden sonra, eksik ve kusurlu olduğu için teslim alınmadığını mevcut durumda proje eksik ve kusurlu halde olduğunu, sözleşme konusu diğer iş olan ... Projesinde ise '' Bina ön cephesi imalatı, makinalı alçı, dış cephe ince ve kaba sıva, iç cephe ince ve kaba sıva iç cephe astar ve silikonlu boya, dış cephe astar ve silikonlu boya, şap imalatı'' konusunda taahhüt verildiğini, sözleşme ve teknik şartnameye aykırı, kalitesiz ve özensiz işçilik, hatalı imalat ve sair eksiklikler nedeni ile işbu sözleşmeye aykırı imalat yapıldığını, ayıplara dair bildirimin davacı tarafa derhal yaptırıldığını, eksik ve özensiz imalatlar sebebi ile dava konusu inşaatların bitirilemediğini, müvekkilinin oldukça fazla zaman ve para kaybettiğini, yap-sat şeklinde düşünülen projelerde satış yapılamadığını, davayı kabul etmemekle birlikte yapılacak yargılama sonucunda eksik ve hatalı işler sebebi ile müvekkili tarafın zarara uğraması söz konusu olduğundan takas ve mahsup talebinde bulunulduğunu, delil tespiti taleplerinin kabulü ile mahallinde delillerin kaybolmaması bakımında mimar bilirkişi marifeti ile derhal tespit yapılması taleplerinin bulunduğunu savunarak davanın öncelikle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise takas ve mahsup taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ.
İlk derece mahkemesinin 20.10.2022 tarih ve 2021/295 Esas, 2022/686 Karar sayılı kararı ile özetle; ''...Davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında davacının edimlerini ifa ettiği ancak bir kısım ayıplı ifaların söz konusu olduğu, davalının ise ödemesi gereken bedelleri ödemediği ve sözleşme kapsamında mülkiyetine nakletmesi gereken taşınmazları nakletmediği ve taşınmazların devrinin yapılmadığının da davalının kabulünde olduğu ancak eksik / ayıplı iş bedeli oranında takas mahsup talebinde bulunduğu ve bu talebin de yerinde olduğu görüş ve kanaatine varılarak taleple bağlılık ilkesi kapsamında davacının davasının kabulüne'' dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili tarafından verilen 16.11.2022 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle;
-Yargılama sürecinde alınan raporlarda ve mahkeme kararında taraflar arasındaki ticari ilişkiye ait dava dışı ... Ltd. ile ....ten alınan ödemeler dikkate alınmadığını, zira her iki dava dışı firmanın, ... adına yargılama sürecinde sunulan dekontlardan anlaşılacağı üzere işbu ticari ilişkiye dair ödemeler yaptığını, ayrıca tüm ödemelerin faturalı olduğunu, müvekkili ...'ın dava dışı ödeme yapan bu firmalar ile ortaklığı ve organik bağı olduğunu, dava dışı bu firmalardan davacıya (davalı müvekkilin ortak olması nedeni ile şahsi alacaklarından mahsup edilmek üzere) ödemeler yapıldığını, bu kapsamda müvekkilinin, karşı yandan alacaklı olduğunu, ayrıca davacı tarafın, ... Ltd. Ştiden ayni ödemeler aldığını, ayni ödeme kapsamında kendi iş kolundaki inşaat malzemesi hırdavat gibi malzemeler aldığını, bu malzemelerin tamamının faturalı olduğunu, bu ödemelere dair belgelerin de dilekçeler ekinde ilk derece mahkemesine ibraz edildiğini, ancak bu hususların yeteri kadar irdelenmeden işbu itiraza konu karar verildiğini,
-Mahkemeye ibraz edilen sözleşmelerden anlaşılacağı üzere davacı tarafın, ... sözleşmesi kapsamında....adresinde bulunan projede dış cephe boya ve sıvası, iç cephe alçı ve boyama işi, duvar örme işi, fayans işçiliği gibi yükümlülüklerinin mevcut olduğunu, ancak davacı (alt yüklenici) sözleşme gereği yapmayı taahhüt ettiği işleri usule uygun şekilde yapmadığını, ayrıca sözleşmeye konu taahhüt edilen imalatların taraflarına teslim edilmediğini, teslim alınmamakla beraber sözleşme gereği yapılması gereken .... ve sair imalatta hata ve kusurların mevcut olduğunu, 12.2018 tarihli ..... Sözleşmesinin 12. maddesi gereği hatalı - eksik imalattan taşeronun (... Mühendislik) sorumlu olduğunu, müvekkilinin, sözleşme konusu imalatların eksik özensiz yapılmasından dolayı mağdur olduğunu ve müvekkilinin bu özensiz iş nedeni ile zarar ettiğini, bu nedenle dava konusu işin, kararlaştırılan teslim tarihinden sonra, eksik ve kusurlu olduğu için teslim alınmadığını ve mevcut durumda projenin eksik ve kusurlu halde olduğunu,
-Davacı tarafça sözleşme konusu diğer iş olan ...Projesinde ise ''Bina ön cephesi imalatı, makinalı alçı, dış cephe ince ve kaba sıva, iç cephe ince ve kaba sıva iç cephe astar ve silikonlu boya, dış cephe astar ve silikonlu boya, şap imalatı'' konusunda taahhüt verildiğini, ancak taşeronun (davacı), sözleşme ve teknik şartnameye aykırı, kalitesiz ve özensiz işçilik, hatalı imalat ve sair eksiklikler nedeni ile işbu sözleşmeye aykırı imalat yaptığını, yukarıda sayılan ayıplara dair bildirimin, davacı tarafa derhal yapıldığını, bu hususun tanık dahil sair deliller ile de ispat olunacağını, dolayısı ile 01.05.2019 tarihli sözleşmenin 15.0 sayılı maddesine aykırılık mevcut olduğunu, bu sebeple söz konusu projenin teslim alınmadığını, davacı tarafın, gerek dava dilekçesi ile gerekse taraflarınca kabul edilmeyen bir takım iddialarda bulunup ... 1. Noterliği'nin 10445 yevmiye 26.06.2020 tarihli ihtarnamesini tebliğ etmiş ise de, bilahare ibra mahiyetinde yetkilisi .... tarafında 30.06.2020 tarihli belge imzalandığını, diğer bir deyişle taraflarının dava konusu alacak yönünden ibra edildiğini, bu hususa ilişkin ibranamenin ilk derece mahkemesine sunulduğunu,
-Yukarıda açıklanan eksik ve özensiz imalatlar ve itiraza konu karar sebebi ile müvekkilinin oldukça fazla zaman ve para kaybettiğini, mağduriyet oluştuğunu, ayrıca davacı yanın işbu ilama dayalı İzmir 5 İcra Dairesi 2022/14138 E sayılı dosya ile icra takibi yapmış olup buna ilişkin ayni - nakdi teminat, banka teminat mektubu ile tehiri icra talebinde bulunduklarını, gereken harç, masrafın taraflarınca ikame edileceğini, yargılama aşamasında taraflarınca talep edilen hususların yeteri kadar irdelenmediğini, eksik inceleme ile itiraza konu işbu kararın verildiğini,
Belirterek istinaf başvurularının kabulüne, davanın reddine, dosyanın yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine tevdiine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.
Davacı yüklenici ile tacir olan davalı iş sahibi arasında 12.2018 tarihli ve 01.05.2019 tarihli eser sözleşmelerinin yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı yüklenici, eser sözleşmeleri kapsamında edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini ancak davalı iş sahibinin hak edişleri ödemediğini ve yapılan işlere ilişkin m2 hesabı yapılırken gerçeğe aykırı değerlendirmeler yaparak ödemenin çok altında ödemeler yaptığını, sözleşme edimlerinin yanında ayrıca ek işler de yaptığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.500,00TL'nin tahsili istemiyle dava açtığı; yargılama aşamasında sunduğu ıslah dilekçesiyle talebini 311.015,00 TL'ye yükselttiği görülmüştür.
Davalı iş sahibi ise, davacı yüklenicinin sözleşmeler gereği yapmayı taahhüt ettiği işleri usulüne uygun şekilde yapmadığını, sözleşmeye konu taahhüt edilen imalatları teslim etmediğini, eksik ve ayıplı iş bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
6098 sayılı TBK’nın 132. maddesi uyarınca, borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borcun, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen ve kısmen ortadan kaldırılabileceği; somut olayda davalı iş sahibi tarafından davacı yüklenici şirketin yetkilisi olan ... tarafından imzalanan 30.06.2020 tarihli "tutanaktır" başlıklı belge verildiğini, bu belgenin ibra mahiyetinde olduğunu ve dava konusu alacak yönünden ibra edildiğinin belirtmiş ise de, sözkonusu fotokopi belgede davalı iş sahibine noterden gönderilen iki adet ihtarname içeriğinin sehven ve hataen yazıldığından geçerli olmadığı, ihtarlarda geçen hususlarda yanılgıya düştüklerinin belirtildiği, buna göre taraflar arasındaki alacak ve borç doğrudan doğruya ve kesin olarak ortadan kaldırılmadığından sözkonusu belgenin ibraname olarak değerlendirilemeyeceğine yönelik İlk derece Mahkemesinin kabulünde usule ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin bu husustaki istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli 01.01.2012 tarihli kök ve 07.04.2022 tarihli ek rapora göre ile davalı ticari defter ve kayıtlarına kanuni süresinden sonra geçmişe dönük olarak 2019-2020 yıllarına ait kayıt yapılmasının usule uygun olmadığının belirtildiği; yine dava dışı ... Ltd. ile davacı arasında ticari ilişkinin olduğu, dava dışı ... Ltd. tarafından davacı hesabına yapılan ödemenin dava dışı ... Ltd defterlerinde davacı hesabına borç kaydedildiği ancak ödemenin davalı defterlerine kaydedilmediğinden sözkonusu ödemenin davalı ödemesi olarak kabul edilemeyeceğinin anlaşılmasına göre davalı vekilinin bu ödemelerin davalı ödemesi olarak kabul edilmesi gerektiğine dair istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20.10.2022 tarih ve 2021/295 Esas, 2022/686 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olması nedeniyle, alınması gereken 21.245,43 TL istinaf karar harcından peşin alınan toplam (80,70 TL + 5.230,65 TL) 5.311,35 TL harcın mahsubu ile kalan 15.934,08 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davalı vekili tarafından yatırılan 220,80 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın, Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/(1) maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 19.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.