T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1681
KARAR NO : 2025/866
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/204
KARAR NO : 2022/376
DAVA TARİHİ : 24/12/2018
KARAR TARİHİ : 03/06/2022
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 12.06.2025
KARARIN YAZ. TARİH : 12.06.2025
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.06.2022 tarih ve 2021/204 Esas, 2022/376 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın soğutma sistemini davalı şirkete yaptırdığını, davacı şirketin aracında davalı şirket tarafından yapılan uygulama sonrasında aracın klima kompresörünün arıza yaptığını ve davalı şirket tarafından tamir edildiğini ancak tekrar bozulduğunu, onarım için davalı şirkete başvurulduğunu, davalı tarafından ücretsiz tamir edilmemesi nedeniyle aracın ...... tic. Ltd. Şti. Tarafından 13.746,98 TL'ye tamir edildiğini, bu nedenle 13.746,98 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkili şirketin adresinin ...... olduğunu bu nedenle yetkisizlik itirazında bulunduklarını, davacıya ait olduğu belirtilen araç üzerine 10.05.2016 tarihinde dava dışı servis tarafından .....marka 2. klima takıldığını, garanti süresinin 2 yıl olduğunu, 2 yıl dolduktan sonra meydana gelen olay nedeniyle dava süresinde olmadığını, tacirler arası ayıp ihbar süresine uyulmadığını, her iki taraftın tacir olduğunu, müvekkilinin davacı tarafın muhatabı olmadığını, husumet itirazlarının olduğunu, müvekkili şirket tarafından araca herhangi bir müdahalenin olmadığını, delil tespit dosyasında bilirkişisinin "araca sonradan takılan orijinal dışı klima kompresörü" ifadesi, davacı tarafça hatalı yorumlandığını, müvekkili şirket dışında, servis tarafından araca sonradan takılan kompresör yeni ve orjinaldir ve müvekkilin bu yönden bir sorumluluğu olmadığını, ayrıca dava dışı servisle yaptıkları görüşmede araca 2.bir klima montajı yapıldığını, bu işlemden yaklaşık 5 ay sonra hortum delinmesi sonucu motor hasarı meydana geldiğini, hortum delinmesi nedeni ile araçta oluşan zarar, montajı yapan servis .... tarafından kabullenilerek zararın giderildiğini, ayrıca talep edilen rakamın fahiş olduğunu da belirterek haksız ve hukuka aykırı açılmış iş bu davada öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, daha sonra davanın husumet, zamanaşımı ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesinin 03.06.2022 tarih ve 2021/204 Esas, 2022/376 Karar sayılı kararı ile özetle; ''...Davacı dava dilekçesinde aracın davalı tarafından ücretsiz tamir edilmemesi nedeniyle ...San ve Tic. Ltd. Şti tarafından tamir edildiğini ve bu nedenle 13.746,98 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ise de dosyada ..... plakalı aracın motor revizyonu ve onarımı için dava dışı ......San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından davacı şirkete düzenlenen KDV dahil 13.746,98 TL tutarlı bir faturaya dosyada rastlanmadığı, dava dilekçesi ekinde fatura olarak sunulan belgenin, davacı şirket adına ...San.ve Tic.Ltd.Şti.tarafından düzenlenmiş bir fatura olmadığı, dava dışı .... yetkili servisi ..... A.Ş. tarafından 26.10.2016 tarih 120950 no lu iş emri ve servis formuyla yapılan onarıma ait 04.11.2016 tarihli KDV dahil 13.746,98TL tutarlı parça ve revizyon işçilik faturası bilgilerini içeren bilgisayar çıktısı olduğu, aracın tamirinin ...San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılmadığı belirlenmiş olup davacı iddialarını teyit eder mahiyette somut bir verinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine'' dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili tarafından verilen 15.07.2022 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle;
-Yerel mahkeme kararında müvekkili şirket adına düzenlenmiş bir fatura olmadığı, dava dışı ... yetkili servisi ... A.Ş. tarafından 26.10.2016 tarih 120950 no lu iş emri ve servis formuyla yapılan onarıma ait 04.11.2016 tarihli KDV dahil 13.746,98TL tutarlı parça ve revizyon işçilik faturası bilgilerini içeren bilgisayar çıktısı olduğunu belirterek davanın reddine karar verdiğini, bu hususu kabul etmediklerini, nitekim dava dilekçeleri ekinde mahkemeye sundukları faturanın üzerinde ... plakalı aracın tamiratına ait fatura olduğunun yazıldığını, ayrıca araç bilgilerinin fatura üzerinde belirtildiğini, bununla birlikte faturanın üzerinde fatura numarasının da mevcut olduğunu, yerel mahkemenin işbu fatura hakkında yeterli inceleme ve araştırma yapmadan dava dışı ...San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından müvekkili şirket adına düzenlenmiş bir fatura olmadığını belirttiğini,
-Bununla birlikte yerel mahkeme gerekçeli kararında ... A.Ş. tarafından 26.10.2016 tarih 120950 no lu iş emri ve servis formuyla yapılan onarıma ait 04.11.2016 tarihli KDV dahil 13.746,98TL tutarlı parça ve revizyon işçilik faturası bilgilerini içeren bilgisayar çıktısı olduğunu belirtmiş olsa da işbu belge fatura niteliklerine ve içeriğine haiz olduğunu, bu nedenle yerel mahkemenin kararını kabul etmediklerini,
-Müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın soğutma sisteminin davalı şirkette yapıldığını, araçta davalı şirket tarafından yapılan uygulama sonrasında aracın klima kompresörünü arıza yaptığını ve durumun satış sonrası destek birimine bildirilerek aracın klima kompresörü davalı şirket tarafından tamir edildiğini, bir müddet sonra aracın tekrar bozulduğunu, davalı tarafa durumun bildirildiğini, ancak ücretsiz onarım yapılamayacağının bildirildiğini, bunun üzerine müvekkilinin aracı ... İzmir yetkili servisi olan ..... A.Ş.'ye götürmüş ve inceleme sonucu araca sonradan takılan orijinal dışı klima kompresörünün radyatör alt hortumuna teması sonucu delinerek aracın hararet yapmasına yol açtığı bilgisini edindiğini, davalı şirketin aracı ücretsiz şekilde tamir etmeyeceğini daha önce belirtmesi sebebiyle müvekkilinin aracı ..... Tic. Ltd. Şti'de tamir ettirdiğini ve 13.746,98 TL ödemek zorunda kaldığını, ödenen bedel ile ilgili Beyoğlu 57.Noterliğinin 22.11.2018 Tarih 23522 Yevmiye numarası ile davalı şirkete ilgili bedeli ödemesi için ihtarname gönderildiğini, davalı şirketin bahse konu araca orijinal olmayan parça takması sonucu müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkilinin aracın arızalandığını davalı şirkete bildirmiş olmasına rağmen davalı şirket ücretsiz onarım yapamayacağını belirttiğini, müvekkilinin onarımı yaptırdıktan sonra ilgili onarım bedelini davalı şirketten talep ettiğini, ancak bu talebine de olumlu bir yanıt bulamadığını, bu sebeple davalı şirketin satış sonrası garanti hükümleri ve tamirat sonrası garanti hükümlerine uymadığı, açıkça ihlal ettiğinin görüleceğini,
-Dosyada mübrez ... A.Ş.' tarafından düzenlenen raporda araca sonradan takılan orijinal dışı klima kompresörünün radyatör alt hortumuna teması sonucu delinerek aracın hararet yapmasına yol açtığının belirtildiğini, davalı tarafın müvekkilinin maliki olduğu araca orijinal olmayan parça takması sonucu bu arızanın gerçekleştiğinin ..... raporunda da belirtildiğini, bu hususun yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, bununla birlikte aracın davalı tarafın taktığı orijinal olmayan klima kompresörünün neden olduğu arızasının giderilmesi davalı tarafın garanti yükümlülüğü kapsamında olup davalı tarafın bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini,
-27.07.2018 tarihli ... A.Ş. Raporunda "Servisimize araç hararet yapıyor şikayeti ile getirilen...... A.Ş. Firmasına ait ... aracın yapılan incelemeleri sonucunda araca sonradan takılan orijinal dışı klima kompresörünün radyatör alt hortumuna teması sonucu delinerek aracın hararet yaptığı tespit edilmiştir." sonucuna varıldığını, nitekim davalının cevap dilekçesinde "Davacıya ait olduğu belirtilen araç üzerine 10.05.2016 tarihinde aracın kasası için şirketimize ait ..... marka 2.bir klima montajı yapılmıştır. " demek suretiyle araca takılan orijinal dışı klimanın davalıya ait olduğunun belirtildiğini, ilgili tespitten de anlaşılacağı üzere davacı müvekkili şirketin aracına davalı tarafından orijinal olmayan parça takılmış bu nedenle de aracın arızalandığını, davalı şirket tarafından müvekkiline ait araca orijinal olmayan parça takılması müvekkilinin daha fazla zarara uğramasına yol açtığını, bunun gizli ayıp olduğunu, müvekkilinin aracı belli bir süre kullandıktan sonra aracın motorunun hararet yapması sonucu ortaya çıktığını, bunun sonucunda müvekkili şirkete ait araca ait birçok parçanın değişime uğradığını, bu hususun dosyada mübrez raporlardan da anlaşılacağını, bu hususlar yerel mahkemece dikkate alınmadan sadece faturalar üzerinden karar verdiğini,
-Müvekkilinin aracı arızalandığında durumu davalı şirkete bildirdiğini, ancak talebine karşılık olumlu bir yanıt alamadığını, kanunda bildirim için herhangi bir şekil şartı bulunmadığını, bildirimin yazılı yapılabileceği gibi sözlü olarak da yapılabileceğini, sözlü yapılan ayıp ihbarlarının, tanıkla kanıtlanması mümkün olduğundan mahkemece tanık dinlenmesinin gerektiğini, kaldı ki davalı şirketin takılan klima kompresörünün orijinal olmadığını bilebilecek durumda olup bu ayıbı gizlediğini, bu haliyle davalı tarafın ağır kusurlu olduğunu, ağır kusur varsa ya da hile ile ayıp gizlenmişse derhal ihbarda bulunulmasa dahi zararın tazmini istenebileceğini, müvekkilinin aracına takılan orijinal olmayan klima kompresörü basit bir muayene ile anlaşılamayacak düzeyde olup gizli ayıp mevcut olduğunu, gizli ayıp durumlarında zamanaşımının söz konusu olmayacağı ve ilgili gizli ayıbın basit bir muayene sonucu anlaşılamayacağından dolayı detaylı bir inceleme yapılması gerektiğini,
-Tamir süresi boyunca müvekkilinin aracını kullanamadığını, bu imkandan mahrum kaldığını, aracında meydana gelen arıza nedeniyle de araçta değer kaybı söz konusu olduğunu, ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu hususların değerlendirilmediğini, bilirkişi tarafından sadece faturanın muhatabı ve fatura miktarı üzerinden bir inceleme yapıldığını, müvekkili şirketin araçta meydana gelen gizi ayıp nedeniyle uğradığı zararların tek tek tespit edilmesinin gerektiğini,
Belirterek kararının kaldırılarak, huzurda görülen dava kapsamında ve bu dilekçe ile izah ettikleri itiraz ve gerekçelere istinaden davanın kabulüne, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,
Dava, eser sözleşmesinin ayıplı ifa edildiğinden bahisle onarım bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.
Davacı taraf, ... plakalı aracının soğutma sisteminin davalı şirkette yapıldıktan sonra aracın klima kompresörünün arıza yaptığını, bu arızanın davalı tarafça tamir edildiğini, ancak bir süre sonra aracın tekrar bozulduğunu, davalı tarafın ücretsiz onarım yapmayacağını bildirmesi üzerine aracın dava dışı ..... Tic. Ltd. Şti'de tamir ettirilerek 13.746,98 TL ödendiğini, davalı şirketin araca orijinal olmayan parça takması sonucu aracın arızalandığını belirterek 13.746,98 TL onarım bedelinin tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır.
Davalı taraf ise, davacıya ait araç üzerine 10.05.2016 tarihinde dava dışı servis tarafından ..... marka ikinci klimanın araca takıldığını, garanti süresi 2 yıl olduğundan garanti süresi dolduktan sonra meydana gelen olay nedeniyle davanın süresinde olmadığını, ayıp ihbar süresine uyulmadığını, davacı tarafın muhatabı olmadığından davanın husumetten reddini talep ettiğini, servis tarafından araca sonradan takılan kompresörün yeni ve orjinal olduğunu, araçta meydana gelen arıza ile şirketlerine ait ..... marka klima montesi arasında illiyet bağı bulunmadığını, zira dava dışı servis tarafından revize edilip kelepçe ile sabitleme işleminden sonra çalışır vaziyette teslim edildikten sonra sistemin bir buçuk yıl sorunsuz çalıştığını, talep edilen rakamın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Ayıplı eser sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir. Diğer anlatımla ayıp, bir malda ya da eserde sözleşme ya da yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Ancak, kasten sakladığı bozukluklarla, usulüne uygun yapılan gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğu devam eder. Eğer, meydana getirilen eserin, teslim alındığı sırada usulüne uygun yapılan gözden geçirme ile var olan bozukluğu görülmemişse, ortada gizli bir ayıbın olduğu kabul edilir. Açık ayıplar, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz bizzat yapılan veya uzmanına yaptırılan gözden geçirme sonucu saptanınca, uygun sürede (TBK m.474); gizli ayıplar da ortaya çıkar çıkmaz, gecikmeksizin yükleniciye bildirilmelidir (TBK m. 477). Ayıp bildirimi süresinde yapılmadığı takdirde iş sahibi bu ayıbı örtülü olarak kabul etmiş sayılır.
Eser iş sahibinin beklediği amacı karşılamıyorsa kural olarak ayıplı yapıldığı kabul edilir. Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü delille ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir. (YHGK'nın 02.02.1979 gün 1977/11-393 E., 1979/80 K. sayılı ve Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16.01.2013 tarih ve 2012/5835 E., 2013/129 K. sayılı)
6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde ayıp halinde iş sahibine üç seçimlik hak tanınmıştır. Bunlar eserin kullanılamayacak ve kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aykırı olması halinde sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim isteme ve aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde onarımı isteme ya da onarım bedellerini talep etme hakkıdır.
Somut olayda uyuşmazlık davalı yüklenici tarafından davacı iş sahibine ait ... plakalı araca ikinci klima takılması işinin ayıplı ifa edilip edilmediği, davacıya ait araçta meydana gelen arızanın bu sebeple meydan gelip gelmediği ve davacı tarafça talep edilen onarım bedelinden davalı yüklenicinin sorumlu olup olmadığı hususundan kaynaklandığından Mahkemece 10.05.2016 tarihinde dava dışı servis tarafından takıldığı belirtilen ikinci klimaya ilişkin yapılan iş ve işlemler ile garanti belgesi getirtilerek dosyadaki diğer bilgi ve belgeler değerlendirilerek alanında uzman makina mühendisi bilirkişiden davacı iş sahibine ait ... plakalı araca ikinci klima takılması işinin ayıplı ifa edilip edilmediği, ayıplı ifa edilmiş ise ayıbın niteliği (açık ayıp-gizli ayıp) davacıya ait araçta meydana gelen arızanın bu sebeple meydan gelip gelmediği ve davacı tarafça talep edilen onarım bedelinin mahalli piyasa rayicine uygun olup olmadığı hususunda denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınması usule ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmüştür.
Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli olmadığından davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile,
2-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03.06.2022 tarih ve 2021/204 Esas, 2022/376 Karar sayılı kararının, 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Verilen kararın niteliği gereğince harç alınmasına yer olmadığına,
5-Davacı vekili tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının istemi halinde ilk derece mahkemesince yatıran davacıya iadesine,
6-Davacı vekili tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/(1)-g maddesi gereğince, kesin olmak üzere, 12.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.