T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/2115
KARAR NO: 2023/9
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/08/2022 (Ara Karar)
NUMARASI: 2022/728 Esas
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ
KARAR TARİHİ : 12/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/01/2023
Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sırasında ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen ara karara karşı yasal süresi içerisinde ihtiyati haciz isteyen davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkemece yapılan açık yargılama sırasında verilen 12.08.2022 tarihli ara karar ile; ''...İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin yıllarca kömür ticareti sektöründe çalışan bir tacir olduğunu, müvekkilinin yeğeni olan ve müvekkili ile aynı sektörde çalışan davalının üçüncü firmalara kömür taahhütleri olması ve davalının kömür bulmakta zorlandığı için müvekkilinden yardım istediğini ve bunun üzerine müvekkilinin davalıya kömür satmayı kabul ettiğini, bu nedenle müvekkilinin yapacağı kömür satışının kayıt altına alınması ve vergilendirilmesi için Kuşadası Vergi Dairesine müracaat ederek 25/06/2021 tarihinde vergi kaydını yeniden açtırdığını, müvekkili ile .... Şti ( Tedarikçi şirket)'nin 2000 yılından bu yana ticari ilişki bulunduğunu, davalı ...'ün ise söz konusu şirket ile kısa süre önce çalışmaya başladığını, müvekkilinin .... Şti.'den kömür satın alarak anlaşmış oldukları miktarı davalıya sattığını, davalının da Karşıyaka 5. Noterliği 19856 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kabul ve beyan ettiği üzere söz konusu kömürleri davacının, davalıya teslim ettiğini, müvekkilinin de bu doğrultu da toplam bedeli 1.426.942,73 TL tutarında fatura düzenlediğini, faturalara istinaden davalının 09/07/2021 tarihinde 580.194,17 TL toplam bedelli 3 adet çek keşide ederek müvekkiline verdiğini ve kalanını nakit ödeyeceğini belirttiğini, ancak tüm kömürler teslim edilmesine rağmen geri kalan 846.748,56 TL'nin ödenmediğini, bahsi geçen faturalardan kaynaklı borç için taraflarınca Soma İcra Müdürlüğü 2021/1476 esas sayalı dosya ile icra takibi başlattıklarını, borçlunun borca itiraz ettiğini, taraflarınca arabuluculuğa başvurduklarını ve görüşme sonunda anlaşmaya varılamadığını, bu nedenlerle ölçülülük ilkesi gereği ihtiyati haczin davalının araçlarının ve taşınmazlarının UYAP üzerinden sorgulanarak işlenmesini ve ihtiyati haciz talebinin kabulünü talep etmiştir.
Talep dilekçesine ekli faturalara, dosya kapsamına ve oluşan vicdani kanıya göre; İhtiyati hacze konu alacağın mevcut olduğu hususunun yargılamaya muhtaç olması nedeniyle yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, faturaların tek başına alacağın varlığını ve muaccel olduğunu göstermeye yetecek belgelerden olmadığı, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içinde olduğu iddiasının soyut kaldığı ve bu itibarla İİK'nun 257 ve devamı maddesindeki şartların oluşmadığı...'' gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin REDDİNE karar verilmiş, verilen bu ara karara karşı ihtiyati haciz isteyen davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
İhtiyati haciz isteyen davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflarınca sadece faturalara değil ayrıca mal teslimine dayanıldığını, faturalara itiraz edilmesinin alacağın mevcudiyetine etki etmeyeceğini, müvekkilinin kar koymadan mal satışı yapacağı savunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Talep, itirazın iptali davası sırasında verilen ihtiyati haczin reddine yönelik ara karara ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
İhtiyati haciz İ.İ.K.’nun 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.
İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.
Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."
İhtiyati haciz kararına itirazı düzenleyen İİK.'nın 265.maddesinde de ise; "(Değişik fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.
Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.
İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./17.mad) İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz." hükümleri mevcuttur.
Dosyadaki belgelere, ara kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağından dosya kapsamına göre yaklaşık ispat kuralının somut olay yönünden gerçekleşmiş olmamasına, alacağın olup olmadığı ve miktarının yargılamaya muhtaç olmasına, ara kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ihtiyati haciz isteyen davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/728 Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin olarak verilen 12/08/2022 tarihli ARA KARAR, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati haciz isteyen davacı vekilinin istinaf kanu yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 179,90.TL maktu karar harcından peşin olarak alınan 80,70.TL harcın tenzili ile bakiye 99,20.TL harcın ihtiyati haciz isteyen davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati haciz isteyen davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadan karar verildiğinden ihtiyati haciz isteyen davacı aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere 12/01/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.