T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1120
KARAR NO: 2022/1982
KARAR TARİHİ: 30/11/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/02/2022
NUMARASI: 2021/234 Esas 2022/118 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ: 30/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/11/2022
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında aktedilen sözleşmeye göre 30.06.2017 tarihinde teslim edilmesi gerekirken teslim edilmeyen ürünlere karşılık verilen nakit para ve çekler nedeniyle borcunun bulunmadığının tespitini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı cevap dilekçesinde özetle; geri istenilen çeklerin ve nakit tutarının daha önceki işe ait olduğunu, davacı şirketin borçlu olduğunu, davanın reddi ile % 20 den az olmamak kaydıyla inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkemece ilk kararında; davaya dayanak çeklerin ve 5.000,00 TL'nin Karıştırıcı Mikser Makinesi alımı için davalıya verildiği, çek bedellerine karşılık makinenin davacıya teslim edildiğine dair davalı tarafça yasal delil sunulmadığı, yemin deliline de dayanmadığı, dolayısıyla çeklerin karşılıksız kaldığı, yargılama devam ederken çek bedellerinin davalı tarafından tahsil edildiği, bu haliyle davalının davacı aleyhine 30.000,00 TL sebepsiz olarak zenginleştiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlgili hükmün davalı vekilince istinafı üzerine dairemizin 2018/1526 Esas 2021/32 Karar sayılı ilamı ile; "mahkemece ispat yükünün tespitinde hataya düşülerek ispat yükünün davalıda olduğu ve teslim hususunu ispatlaması gerektiğinden bahisle dava kabul edilmiş ise de, çeklerin avans çeki olduğunun ispat yükünün davacıda olmasına ve bu hususu yazılı delil ile ispatlayamadığı anlaşılmış ise de, davacı taraf açıkça yemin deliline dayanmış olduğundan davacı tarafa yemin delili hatırlatılarak sonucuna göre delillerin eksiksiz toplanıp değerlendirilmesi için HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine gönderilmesine "dair karar verilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde " 02.11.2021 tarihli duruşmada İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1526 Esas, 2021/32 Karar ve 07.01.2021 tarihli "kesin" olarak verilen kararı kapsamında davacı delilleri arasında yemin deliline dayanıldığından davacı tarafça davalı tarafa yemin teklif edilecek ise yemin metnini hazırlayarak sunmak üzere davacı vekiline 1 aylık kesin süre verilmesine, aksi halde yemin delilinden vazgeçmiş sayılacağının ihtarına karar verildiği, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 29.11.2021 tarihli dilekçe ile iş bu davada karşı tarafa yemin teklif edilmeyeceği bildirildiğinden İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1526 Esas, 2021/32 Karar ve 07.01.2021 tarihli kesin olarak verilen kararında dava konusu çeklerin avans çeki olduğunun ispat yükünün davacıda olduğu ve bu hususun davacı tarafça yazılı delillerle ispatlanamadığı belirtilmiş olup, ilgili kararda belirtildiği üzere davacı tarafa, davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış olup, davacı tarafça dosyaya sunulan 29.11.2021 tarihli dilekçe ile karşı tarafa yemin teklif edilmeyeceği bildirildiğinden İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi'nin kesin olarak verilen kararı kapsamında davacı tarafça ispatlanamayan davanın reddine " dair karar verilmiştir.
İlgili hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafça duruşmada ödeme ve çeklerin huzurdaki dava konusu malzemelere ilişkin alındığını, ikrar ederek ispat yükünü üzerine alan davalının malzemelerin teslimine ilişkin yasal bir delil sunmadığını, müvekkilince yapılan 5.000,00 TL nakit ödemenin bölge adliye mahkemesi kararında hiç değerlendirilmediğini, ispat yükünün davalıda olduğunu beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava ; İİK. 72.maddesi uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir. Çek bedellerinin davacı tarafça ödenmesi ile İİK'nun m.72/7 uyarınca istirdata dönüşmüştür.
Kural olarak, çek ve bono gibi kambiyo senetleri mücerret borç ikrarı olup, bu senetlere dayalı olarak borçlu olmadığını ispat yükü davacı taraftadır. Satış sözleşmesi karşılıklı edimleri içerir sözleşme niteliğindedir. Çekin verildiği sırada malların teslim edildiği karine olarak kabul edilir. Bu karinenin aksini davacının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200 ve devamı maddeleri uyarınca yazılı delil ile ispatlaması gerekir.
Davalının 13/02/2018 tarihli duruşma sırasında alınan beyanında, karıştırıcı mikseri davacı tarafından plakası bildirilen araca teslim etmesinin söylenmesi nedeniyle ... plakalı araca teslim ettiği, miksere karşılık olarak da 5.000,00 TL'lik banka havale ile 10.000,00 TL'lik ve 15.000,00 TL'lik iki adet çek verdiğini, çekleri tahsil ettiğini beyan ederek malı teslim ettiğine dair ispat yükünü üzerine aldığı halde dairemizce çekin verildiği sırada malların teslim edildiğinin kabul edileceğine ilişkin genel karineye istinaden davacı tarafa yemin teklif etme hakkının hatırlatılması amacıyla kararın kaldırılması yerinde olmamıştır. Anılan hususun maddi hata oluşturduğu, davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturmayacağı kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre dava konusu çeklerin ve 5.000,00 TL'nin karıştırıcı mikser makinesi alımı için davalıya verildiği, çek bedellerine karşılık makinenin davacıya teslim edildiğine dair davalı tarafça yasal delil sunulmadığı, yemin deliline de dayanmadığı, dolayısıyla çeklerin ve nakit paranın karşılıksız kaldığı, yargılama devam ederken çek bedellerinin davalı tarafından tahsil edildiği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/(1).b.2 maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/02/2022 tarih, 2021/234 Esas ve 2022/118 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
1-Davacı vekilinin yatırmış olduğu 80,70 TL istinaf karar harcının (peşin harç) istek halinde kendisine ödenmesine,
2-Davacı vekilinin yatırdığı 220,70 TL istinaf kanun yolu başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama gideri 13,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf eden yararına istinaf vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
İlk Derece Mahkemesi Yerine Kurulan Hüküm:
1-Açılan davanın KABULÜ ile 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davacı tarafından peşin yatırılan 512,33 TL harcın alınması gerekli 2.049,30 TL nispi harca mahsubu ile eksik kalan 1.536,97 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir yazılmasına,
3-Davacı tarafından yapılan 548,33 TL harç ve dosya gideri ile 8 tebligat gideri 86,00 TL olmak üzere toplam 634,33 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu 9.200,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Kararın kesinleşmesinden sonra kalan avansın taraflara ödenmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/11/2022