T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1152
KARAR NO: 2022/1124
KARAR TARİHİ: 16/06/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/01/2019
NUMARASI: 2016/1446 Esas 2019/45 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ: 16/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/06/2022
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... Şti. İspanya ....'dan satın aldığı soslu mısır çerezin navlunu için İspanya-Türkiye İzmir Liman-Denizli fabrika kapsamlı vasıta cinsi gemi-kamyon tır olan poliçe ile sigortalattığı mısır çerezi emtiasının navlun sırasında hasarlandığını, tahliye için konteyner açıldığında ithal edilen 1080 torbanın 56'sının ıslanmış olduğu ve konteynerın sağ önden açıklığının olduğunun tespit edildiğini, zarar nedeni ile sigortalısının 6.580,54 TL ödeyen müvekkilinin, ödemiş olduğu bedel kadar halefiyet prensibi gereğince rücu hakkına haiz olduğunu, alacağın tahsiline ilişkin olarak İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2015/17684 Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını beyanla borçlunun itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; davacıya sigortalısı tarafından verilmiş bir ibraname dosyada bulunmadığından davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, müvekkil şirketin, “... A.Ş.” ile devralma şeklinde birleştiğini ve ticaret sicilinden terkin olduğunu, davacının sigortalısına ait yükün, dava dışı satıcı ... firması tarafından, Valencia-İspanya adresinden Valencia Limanı’na dava dışı üçüncü kişi tarafından kara yolu ile Valencia Limanı’ndan İzmir Limanı’na müvekkili şirket aracılığıyla dava dışı ... A.Ş. tarafından deniz yolu ile İzmir Limanı’ndan alıcının adresine davacının sigortalısı tarafından ayarlanan dava dışı üçüncü kişi tarafından taşındığını, söz konusu taşımaya ait ARKVLC0000043035 no’lu konşimento düzenlendiğini, taşımaya ilişkin evraklar incelendiğinde, asıl taşıyan dava dışı ... A.Ş. olduğunun, müvekkil şirketin söz konusu konteyner ile ilgili bir sorumluluğu bulunmadığı gibi müvekkilin aracılığı ile yapılan taşımadaki asıl taşıyanın dava dışı ... A.Ş. olmasından dolayı müvekkilin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacının sigortalısı tarafından, davalı müvekkil şirket ... Lojistik'e yapılan herhangi bir ihbar bulunmadığını, dava dilekçesinin ekinde bulunan 30.12.2014 tarihli “İhtarname” başlıklı yazıda malların hasarlı olarak 29.12.2014 tarihinde teslim alındığı, taşıyan dava dışı ... A.Ş.’ye ihbar edildiği, dolayısıyla davacı tarafından müvekkil şirkete yapılan bir ihbar olmadığından ötürü TTK 1185/4 maddesi gereğince, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunduğunu, dava konusu malların mühürlü olarak taşındığını ve aynı mühür ile alıcısına teslim edildiğini, taşımaya konu malların konteyner içerisine yükleyici tarafından yerleştirildiğini ve konteynerlerin mühürlerinin yükleyici tarafından takıldığını, bu nedenle de, davalının malların istifleme, emniyete alma ve sağlamlaştırma işlemlerine nezaret yükümlülüğünün bulunmadığını, zarar miktarının neye göre tespit edildiğinin anlaşılamadığını kabul anlamına gelmemek üzere TTK 1186. Madde gereğince özel çekme hakkına göre hesaplama yapılması gerektiğini, sorumluluğun sınırlı olduğunu tüm bu işlemlerden dolayı sorumluluğun yükleyiciye ait olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMECE :
Dava; Deniz Taşımacılığı sözleşmesinden kaynaklı alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, davacı ... şirketine nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan, dava dışı sigortalı ... Şti'nin satın aldığı soslu mısır çerezinin, Valencia-İspanya adresinden Denizli adresine taşınması sırasında ıslanmak suretiyle zayi olan 56 torba içerisindeki mısır çerezi emtiasından kaynaklı, sigortalısına poliçe kapsamında yapılan ödemenin rücuen tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafça itiraz edilmiş ise de, tarafların dosyaya sundukları belge ve kayıtlar ile İzmir Gümrük Müdürlüğü cevabi yazısı ve ekindeki tutanak içerikleri ile dosya kapsamına, ilme ve hukuka uygun, benimsenen bilirkişi raporu içeriğine göre, davalı şirketin, dava konusu emtianın Valencia-İzmir arasındaki taşıma işini davalı şirketin üstlendiği, dava konusu emtianın deniz yolu ile taşıma sırasında gemide iken hasarlandığı, keza emtianın içinde taşındığı konteynerin gemiden indirilmesi sırasında, gemi kaptanı, gümrük muhafaza memuru, liman puantörü ve liman baş puantörü imzalı, 17/12/2014 tarihli tutanak içeriğine göre, gemi içerisinde bulunan konteynerin arka üst köşe kısmında 20 cm'lik yırtık tespit edildiği, işbu nedenle konteynerdeki işbu hasarın gemide taşıma sırasında oluşmadığı iddiasını ispat yükünün deniz yolu ile taşımayı üstlenen davalı tarafa ait olduğu, bu hususta da kanıt sunulamadığı, emtianın hasarından dolayı 6.580,54 TL zarar oluştuğu, davacı ... şirketinin poliçe kapsamında sigortalısına işbu miktarda ödemede bulunduğu, davacı ... şirketinin TTK'nın 1472.maddesi uyarınca, sigortalısına yaptığı işbu ödemeyi davalı taşıyandan talep edebileceği, işbu nedenle davalının icra takibine yapmış olduğu itirazında haksız olduğu kanaatine varılmakla, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU : Davalı istinaf dilekçesinde özetle ; taşıyana hasar ihbarı yapılmadığından ispat yükü davacıda olduğunu müvekkil şirket ile ilgisi bulunmayan ve boşaltma limanı ile teslim yeri arasındaki kara taşımasını yapan firmanın şoförü tarafından imzalanan tutanağın ihbar yerine sayılamayacağını, dosyada yer alan konşimento ve navlun faturasından müvekkili şirketin sadece deniz taşımasını üstlendiğinin anlaşılacağını kombine taşımanın son aşaması olan kara taşıması müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, ispat yükü üzerinde olan davacının iddia olunan hasarın kombine taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiğini ispatlaması gerektiğini hasarın kombine taşımanın aşamaları olan ön taşıma - deniz taşıması - son taşıma aşamalarından birine davacı tarafından özgülenmesi gerektiğini, davacının iddia olunan hasarı taşıma aşamalarından deniz taşımasına hasredemediğini Buna göre hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin kanıtlanamadığını hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin belirlenememesi nedeniyle ispatlanamayan davanın reddi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava nakliyat emtia sigorta poliçesine istinaden ödenen tazminat bedelinin rucüen tahsili için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2015/17684 Esas sayılı dosyasında; alacaklı ... Sigorta vekili tarafından , borçlu ... A.Ş. Aleyhine,. Sigortalısı ... şirketine ödenen tazminatın rücüen tahsili açıklaması ile olarak toplam 6.580,54 TL alacağın, tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığı, , ödeme emrinin borçluya 10/12/2015 tarihinde tebliği üzerine borçlunun ticaret sicil gazetesi ekleyerek ... AŞ olarak borca itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava İİK 67. maddede öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürede açılmıştır.
Davacı tarafından dava dışısigortalı ... şirketine 9/02/2015 tarihli dekont ile 6580.54 TL ödeme yapılmıştır. Takip 5/12/2015 tarihinde bir yıllık sürede yapılmıştır.
Mahkemece, Gıda Yüksek Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı ..., Sigorta Uzmanı ... ve Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Elemanı Dr. ...'den oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan raporda; dava dosyası ekinde yer alan navlun faturası 475EUR bedel ile ... gemisi aracılığı ile taşımanın gerçekleştiği ve ARKVLC 43035 nolu konteyner içinde 1080 torba toplam net 21600kg Soslu Mısır Çerezinin taşıma işinin gerçekleştiğine ve emtianın nakliyat emtia sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı; İzmir Limanından alıcının Denizli’deki fabrikasına yapılan taşıma işinin kim tarafından hangi plakalı tır ile yapıldığının belli olmadığı, davacı ... şirketi ekspertiz raporu neticesinde 09.02.2015 tarihinde ödemiş olduğu 2912USD karşılığı 6.580,54TL zararın rücuen tazmini talep ettiği, taşıma konusu konşimentoda, 1080 pakette toplam net 21.600kg soslu mısır taşındığı ve fatura değerinin 56.160USD olduğu ve hasar gören 56 torbada toplam 1120kg soslu mısır emtiasının bulunduğu; Dosyada yer alan 14.01.2015 tarihli ... Şti. tarafından hazırlanan Ekspertiz Raporunda yer alan bilgilerden Soslu Mısır emtiasının konteynır taşımasına uygun ambalajlarda paketlendiği; Paketlerden 56’sının ıslandığı ve paketler açıldığında mısırın nemli ve kokulu olduğu anlaşılmakla ıslanarak ziyaa uğrayan soslu mısırın Gıda maddesi olarak tüketilmesinin mümkün olmadığı; Ziyaa uğrayan soslu mısır çerezinin ıslanma hasarına hangi taşıma esnasında maruz kaldığı ile ilgili olarak ; soslu mısır çerezi emtiası tuzlu ve baharatlı bir ürün olduğundan, dava konusu hasarlı 56 torba 1.120 kg ürünün meydana gelen ıslanma nedeniyle bozulmanın, deniz taşımacılığı sırasında mı yoksa İzmir –Denizli arasındaki kara taşıması sırasında mı meydana geldiğinin analiz yolu ile tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı; Gemi Kaptanı, Gümrük memuru, Liman puantörü ve Liman Baş Puantörü tarafından düzenlenen ... 835965-7 nolu 40’lık Konteynırın arka üst köşede 20 cm yırtık olduğuna dair 17.12.2014 tarihli TUTANAK ve 29.12.2014 tarihli teslim eden ... Şoförü ... ve Teslim alan depo işçisi ... tarafından imzalı tutanak göz önüne alındığında, hasarın Konteynır gemide iken mevcut olduğu ve gemi yolculuğunun süresi ve mevsim şartları dikkate alınarak gemi taşıması sırasında hasarlı konteynırdan giren su nedeniyle soslu mısır emtiasının ıslanma olayının meydana gelmiş olabileceğinin; soslu mısır emtiasının tuzlu ve baharatlı olması nedeniyle hayvan yemi olarak kullanılmasının mümkün olmayacağı ve sovtaj değeri bulunmadığı; teknik inceleme bulguları neticesinde taşımaya konu soslu mısır emtiasının deniz taşıması sırasında ıslandığı ve bu suretle soslu mısır emtiasının kısmi ziya (56 torba 1120 kg) uğradığı; TTK 1178/2 uyarınca taşıyanın, eşyanın zıyanından, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumlu olduğu ve uyuşmazlık konusu soslu mısır eşyasının Davalı Taşıyan’ın sorumlu olduğu deniz taşıması esnasında meydana geldiğini, TTK 1243. maddesi uyarınca da bir navlun sözleşmesinde veya konişmentoda yahut diğer bir denizde taşıma senedinde yer alan ve taşıyanın yüke özen borcunu doğrudan veya dolaylı olarak kaldıran / daraltan taahhütlerin geçersiz olduğu; 29.12.2014 tarihli teslim eden ... Şoförü ... ve teslim alan depo işçisi ... tarafından imzalı tutanak ile hasar bildiriminin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği; Taşıyan; taşıma sırasında meydana gelen hasarın tamamını değil, TTK 1186. maddesi uyarınca hesaplanacak olan tazminat miktarını tazmin etmekle yükümlü olduğu; bu kapsamda değerlendirildiğinde; TTK m. 1186/2 bendi anlamında taşımaya konu soslu mısır çerezinin 56 torba 1120 kg piyasa değerinin 09.02.2015 tarihinde ödemiş olduğu 2912USD karşılığı 6.580,54TL olduğu; 56 torba üzerinden hesaplanan TTK 1186/1 sorumluluk miktarının 37333,52ÖÇH olduğu ve davacı ... şirketinin gerçek zararının sınırlı sorumluluk miktarının altında kaldığı; sonuç olarak davacının gerçek zararının 6.580,54TL olduğu, Davalı ...’dan talep edilebilecek miktarın ise 06.11.2018 tarihi itibariyle taşıyanın sınırlı sorumluluk miktarının altında kaldığı gerekçesiyle 6.580,54TL olduğu; davacı ... sigortanın TTK 1472 maddesi uyarınca halefiyet hakkı olduğunun beyan edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamına göre Gemi Kaptanı, Gümrük memuru, Liman puantörü ve Liman Baş Puantörü tarafından düzenlenen ... 835965-7 nolu 40'lık konteynerın kapısının kilitli olduğuna dair tutanak tutulduğu bu tutanakta konteynerde yırtık olup olmadığına dair tespit içermediği, tutanaktır başlıklı 29/12/2014 tarihli "konu taşınan ürünün ıslanması konteyner arızalı olduğundan 56 adet torba ıslanmıştır. Sağ önden açıklık var." içerikli belgede şoför teslim eden ... imzasının bulunduğu anlaşılmış ise de, davalı tarafça ... isimli bir çalışanların olmadığının beyan edildiği, kara taşımasının davalı tarafça yapıldığına ilişkin dosyada bilgi belge bulunmadığı, davacının sigortalısı tarafından davalı şirkete usulüne uygun süresi içerisinde yapılmış hasar ihbarı bulunduğundan bahsedilemeyeceği TTK'nın 1185.maddesi gereğince ziya ve hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesinin şart olduğu, ziya veya hasar haricen belli değilse bildirimin eşyanın gönderene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak 3 gün içinde gönderilmesinin yeterli olduğu, davalı tarafa TTK 1185.maddesi gereğince süresi içerisinde yapılmış bir ihbar bulunmadığından taşıyanın yükü konşimentoda yazılı şekilde tam teslim ettiğinin kabulü gerektiği, hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin davalının hasardan sorumluluğunun davacı tarafça ispatlanamadığı kanaatine varıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu itibarla, davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK.'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurularının KABULÜNE,
1-Davalı vekilinin yatırmış olduğu 112,40 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine ödenmesine,
2-Davalı vekilinin yatırdığı 121,30 TL istinaf kanun yolu başvuru harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama gideri bulunmadığından, bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf eden yararına istinaf vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
B-İlk Derece Mahkemesi Yerine Kurulan Hüküm:
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafça alınması gereken 80,70 TL maktu red harcından başlangıçta alınan 79,48 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 1,22 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, belirlenen bakiye miktar 20,00 TL altında kaldığından Harçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca tahsili için müzekkere yazılmasına yer olmadığına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın davacıya iadesine,
C-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 16/06/2022