T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/727
KARAR NO: 2022/864
KARAR TARİHİ: 12/05/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/01/2022
NUMARASI: 2021/913 Esas 2022/124 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ: 12/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/05/2022
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; müvekkilinin www.....com.tr domain adresindeki ... isimli kripto para borsasını, sosyal medyadan ve ulusal radyo ve televizyon kanalından yayınlanmış olan reklamlar vasıtasıyla öğrendiğini, yerli ve milli yazılım olarak lanse edilen bu borsada yine ülkemizde üretilen yerli coin olarak bilenen '' ...'' ve türevlerinden (token) satın alarak yatırım yapmak istediğini, davacının borsaya üye olarak yıllarca edinmiş olduğu birikimleri ile karlı kazanç vadeden bu borsada yatırım yaptığını, yine aynı borsanın instagram adlı sosyal medya uygulamasındaki resmi sayfasından ve internet sitesinden yayınlanan .... Spor Kulübü için üretilen ''...'' isimli tokenin arzının arzının kullanıcılara ilan edildiğini, davacının bu reklamları görmesi üzerine borsada bulunan çeşitli yatırımlarını .... alabilmek için 229543,37 adet ....'e çevirdiğini, sonuç olarak davacının 18.05.2021 tarihinde ... Borsası hesabında, ... satışa arz edilmeden önce, ... borsasının kullanıcılara hediye olarak dağıttığı, 4074,97962 adet ... ile 229543,37 adet ....'i bulunduğunu, akabinde ...'in satışa arz edilmesi için beklenildiğini, ... isimli uygulamadan .... isimli uygulamayı indirdiğini, bitci hesabı bilgileri ile giriş yaparak 229543,37 adet olan .... varlığının %50 si oranında 114116,66 adet ... ile 207887,19 adet ... satın aldığını, satın almadan sonra davcının güncel hesabında anka tokenlerin sayısının 211962,1630 ve .... sayısının ise 115426,71 adet olduğunu, davacı daha sonra hesabını kontrol ettiğinde satın aldığı ....lerini ve ... almak için ...'i göremediğini ve durumu derhal .... Kripto para borsasının iletişim kanalları, olan ... ve ... hesaplarından durumu bildirdiğini ve coinlerin kaybolduğunu belirttiğini, muhatap bulamadığını, daha sonrasında 0.30-TL olarak satışa çıkarılan ...lerin satın alma emri ile birlikte 211962,1630 adet satın alındığını, bir adet ... fiyatının satın alma emri verildiği sırada 0,60 arasında olduğunu, ... in hızlı bir şekilde 11 ... değerine yükseldiğini, davacı ...lerini hesabında göremediği gibi bir ...'in fiyatının 9 ... olduğunu ve satamayarak zarar ettiğini, davalının basiretli tacir gibi davranmayarak sistemsel ve yazılımsal önlemleri almadığını, Davalıya Bodrum 5. Noterliğinin ihtarnamesi ile uğranılan zararın tazminini istediklerini, alacağın tahsili için Bodrum 1. İcra Müdürlüğünün 2021/3002 Esas sayılı dosyasında genel haciz yolu ile takip yapıldığını ve davalı tarafın takibe itiraz ettiğini beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin özellikle spor kulüpleri ile taraftarları arasındaki etkileşimi arttırma hedefiyle ERC-20 protokolüne uygun olarak kendi blokzinciri ağı üzerine geliştirdiği taraftar token'ler sayesinde spor ekosistemine katkılarda bulunduğunu, davacı ile müvekkilinin arasında herhangi bir sözleşmesel ilişkinin bulunmadığını, tarafların birbirini tanımadığını, davacının ilgili saatlerde satış girişiminin bulunduğunu gösteren herhangi bir verinin bulunmadığını, davacının davsının varsayımlara dayandığını, yapılan incelemede davacının hesabının üçüncü kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşıldığını, davacının hesabı başkalarına kullandırmasının ... Kullanıcı Sözleşmesinin açık ihlali olduğunu, davacının iddiasını konu ettiği tarih ve saatte herhangi bir iş emir tespitinin yapılamadığını, eldeki davanın ret edilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
Mahkemece;"... kripto borsa işlemleri niteliği gereği ticari bir iş değildir. Dünyanın her yerinde tacir olsun, olmasın tüm şahısların sisteme girip satın alabileceği ve yatırım yapabileceği dijital para borsasıdır. Davanın taraflarından olan davalı tüzel kişi tacir ise de davalı tacir olmadığı gibi dava konusu ihtilafta TTK'da yer alan mutlak ticari davalardan değildir. Bu itibarla davanın görülmesi gereken mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince görev hususunun dava şartı olduğunu, 6100 sayılı HMK'nın 115/1 maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması gerektiğinin anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin Bodrum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine....". karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı, davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurarak; dava konusu yapılan işlemlerin Borsa İstanbul'da gerçekleştirilen işlemlerden farksız olduğunu dolayısıyla her ne kadar kripto para borsasının hukuki alt yapısının tamamlanmamış olsa da huzurdaki davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin söz konusu platformdan kar gütme amacı ile işlemlerde bulunduğunu, ticari bir kaygı taşıdığını, kripto varlıkların finansal varlık olduğunu ve bunların alım ve satımının ticari faaliyet olduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kaldırılarak davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesini ileri sürmüştür.
Dava, davacının, davalı şirketin internet sitesinden dijital ortamda satın aldığı bitcoinlerini önce kaybolması ve ardından satamadığından zarar gördüğünden bahisle, zararının tazmini için başlattığı icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Mahkemece, özetle, davacının tacir olmadığı, kripto para niteliği itibariyle de ticari iş olmadığından görevli mahkemenin, asliye ticaret mahkemesi olmadığı, alacağa konu işlemde tüketici işlemi sayılamayacağından, görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesi ile, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık görev hususuna ilişkindir.
6100 Sayılı HMK’nın 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nın 114/1-c maddesi uyarınca Mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK’nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Ticari davadan söz edebilmek için, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir.
Konuya ilişkin hükümler aşağıdaki gibidir;
TTK 3.maddesinde; " Bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir "
TTK 4.maddesinde; "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın; a)Bu kanunda ...öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ....ticari dava ...sayılır"
27 Haziran 2013 tarih ve 28690 sayılı Resmî Gazetede 6493 sayılı “Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun” yürürlüğe girdiği, ödeme ve elektronik para hizmetlerine bir mevzuat alt yapısı oluşturulmaya çalışıldığı belirtilmiş olup, dava dilekçesi içeriğinden, davacının yatırım/ kazanç amaçlı söz konusu kripto parayı satın aldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tacir değildir. Öte yandan davacı tarafın işlemi dijital paralardan gelir elde etmeye yönelik olduğundan tüketici işlemi olarak kabul edilemez.
Tacir olmayan davacı tarafın ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket ettiğinden söz edilemeyeceği, amacının salt kişisel ihtiyaçları açısından kullanma ve tüketme amacını aştığını Tüketicinin Korunması Yasasında tanımlanan tüketici tanımına uymadığı da ortadadır.
Kripto para niteliği gereği ticari bir iş değildir. Davanın taraflarından olan davalı her ne kadar tacir ise de, davacı tacir olmadığı gibi, dava konusu ihtilaf da TTK'da yer alan mutlak ticari dava değildir. Bu itibarla davayı görmekle görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Dosya kapsamındaki delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, mahkemece verilen kararın yerinde bulunduğu anlaşılmakla; davalının istinaf itirazları yerinde görülmediğinden, istinaf isteminin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/01/2022 tarih ve 2021/913 Esas 2022/124 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcı alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 12/05/2022