T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/814
KARAR NO: 2022/919
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/03/2022
NUMARASI: 2022/62 D.İş, 2022/65 Karar
TALEP: İHTİYATİ HACİZ
TALEP TARİHİ: 16/03/2022
DAVANIN KONUSU : İhtiyati Haciz
BAM KARAR TARİHİ : 26/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/05/2022
Talep eden vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili; müvekkili şirkete ait ...'da, talep konusu tekne sahiplerine ( donatana ) ve mürettebatına, ticari ünitelerden yararlanacaklara hizmet verdiğini, takip borçlusu; ... isimli, Türkiye'de yerleşik adresi bulunmayan, Türk Ticaret siciline kayıtlı bulunmayan şirket ile takip alacaklısı müvekkil şirket arasında, ... isimli, İngiliz Virjin Adaları Bayraklı, ... Bağlama Limanına kayıtlı tekneye verilecek hizmetlere ilişkin; 21.11.2016 tarihli, D1005590/14114, D1005591/14114 sayılı, 01.07.2016 tarihli D1005313/14114 sayılı, 14.05.2016 tarihli, D1005204/14114 sayılı, 14.07.2016 tarihli D1005333 /14114 ve D1005332/14114 sayılı, 07.11.2015 tarihli D1004756/14114 sayılı depo kira sözleşmeleri ile 01.11.2015 tarihli, K1015110717164/14114 sayılı çekme-atma-bağlama sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeler feshedilmediğinden kendiliğinden yenilendiğini, ihtiyati haciz talebinde bulunan müvekkili olan şirketin, işbu tekne bağlama, çekme, atma sözleşmesi ve depo kiralama sözleşmelerinden doğan, faturalandırılmış deniz alacaklarının kendisine ödenmemesi üzerine 24.08.2020 tarihinde Didim İcra Müdürlüğünün 2020/888 E. Sayılı dosyasında 70.911,77 EUR + 348.667,39 TL takip çıkışı üzerinden 7 örnek ilamsız icra takibi başlattığını, takip borçlusu şirketin Türkiye'de yerleşik bir adresinin bulunmamakta olup, şirket Türk Ticaret Siciline, tekne de Türk Bağlama limanına kayıtlı olmadığını, somut olayda, İİK m.257 hükmünde ihtiyati haciz kararının verilmesi için ön görülen şartların oluştuğunu, söz konusu alacağın bir para borcu (deniz alacağı) alacağı olduğunu, müvekkili olan şirketin deniz alacağı rehin ile temin edilmediğini, vadesi gelmiş yani muaccel olan bir alacağın söz konusu olduğunu, borçlunun Türkiye'de muayyen bir adresinin bulunmadığını, bu nedenle talepte bulunan takip alacaklısı müvekkil şirketin 70.911,77 EUR + 348.667,39 TL tutarındaki teminatsız aksi halde teminat karşılığı ihtiyati haciz talebinin kabulüne, TTK 1353 ve İİK 257 maddesi hükmü uyarınca, Türkiye'de mukim adresi bulunmayan, borcunu ödemekten kaçınan ve borcundan kurtulmak amacı ile mal ( ... isimli teknesini) kaçırmaya çalışan takip borçlusuna ait ... İSİMLİ TEKNENİN, karşı tarafa ait menkul gayrimenkul, 3. kişilerdeki hak ve alacakların ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece;"....Değişik iş başvuru dilekçesi ve ekindeki belgeler ile Ticaret Bakanlığı Ege Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Kuşadası Gümrük Müdürlüğünden gelen yazı cevabı ile Didim İcra Müdürlüğünden gelen dosya sureti incelenmiştir.
Kuşadası Gümrük Müdürlüğünden gelen yazı cevabında: "..." isimli yat 21/03/2022 tarihi itibariyle ... sahası içerisinde bulunduğunun, demirli olmadığının bildirildiği görülmüştür.
İİK’nın 257. ve devamındaki maddelerde geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilecektir. Aynı Kanunun 258. maddesi gereğince alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermek mecburiyetindedir. Bir başka deyişle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacaktır. Yine aynı Yasa' nın 45. maddesi hükmüne göre, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı, yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.
6102 sayılı TTK'nın 'Deniz Ticareti' başlıklı beşinci kitabında da gemilere ilişkin ihtiyati haciz düzenlenmiştir Anılan Kanunun 1362. maddesi gereğince alacaklının, alacağının 1352. maddeden sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir. Buna göre, HMK'nın 389. ve İİK'nın 257.maddesinde olduğu gibi talep konusunda yaklaşık ispat gerekli ve yeterlidir.
Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesi ve deniz alacağından dolayı gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece; ....'' Talep dilekçesine ekli belgelere göre, alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispatlayamadığı, yine deniz alacağının parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delillerinin bulunmadığı, mahkemece talep dilekçesinde bildirilen icra dosyalarının getirtildiği, talebin dayandığı Didim İcra Müdürlüğünün 2021/880 Esas sayılı dosyanın incelenmesinde; alacaklının takip talebine belge eklemediği, dosyamıza sunulan ve tercümesi yapılan tek belgenin 14/05/2016 tarihli depo kira sözleşmesi olduğu, bu sözleşmenin dışında talepte bulunanın muaccel bir alacağını ve alacağının miktarını yaklaşık olarak ispatlayamadığı, değişik iş dosyasında tüm delil ve belgelerin talep dilekçesine ekli olması gerektiği halde eklenmediği, buna rağmen mahkemece delil toplanma işlemi yapıldığı, toplanan delillerden yaklaşık ispatın oluşmadığı kanaatine varılmakla talebin reddine'' karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı, İhtiyati Haciz Talep Eden vekili istinaf kanun yoluna başvurarak, takip dosyası ve dayanak belgeler incelenmeden karar verildiğini, anılan hususlar incelendiğinde TTK. 1352 ve 1362 hükümlerine göre ihtiyati haciz verilebileceği, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin reddi kararının mesnetsiz ve mevzuata aykırı olduğunu, ihtiyati haciz kararı verilmesi koşullarının oluştuğunu, alacağın bir para borcu (deniz alacağı) olduğunu ve rehin ile temin edilmemiş olduğunu, vadesi gelmiş yani muaccel olan bir alacak olduğunu, borçlunun Türkiye' de muayyen bir adresinin bulunmadığını, somut olayda, ihtiyati haciz talebinde bulunan müvekkili şirketin TTK m.1352 hükmünde tanımlanan, çekme-atma ve bağlama sözleşmelerinden doğan ve ödenmeyen/ödemekten imtina edilen ve muaccel hale gelen deniz alacağı bulunduğunu ve TTK m.1353/4 hükmü uyarınca, ödenmeyen deniz alacağının varlığının ihtiyati haciz kararının verilmesi için başlı başına yeterli bir sebep olduğunu, aynı durumda İzmir BAM 17. HD ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, talebin kabulü ve değişik iş kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Dava; ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
İİK’nın 257. ve devamındaki maddelerde geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilecektir. Aynı Kanunun 258. maddesi gereğince alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermek mecburiyetindedir. Bir başka deyişle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacaktır. Yine aynı Yasa' nın 45. maddesi hükmüne göre, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı, yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.
6102 sayılı TTK'nın 'Deniz Ticareti' başlıklı beşinci kitabında da gemilere ilişkin ihtiyati haciz düzenlenmiştir Anılan Kanunu'n 1362. maddesi gereğince alacaklının, alacağının 1352. maddeden sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir. Buna göre, HMK'nın 389. ve İİK'nın 257.maddesinde olduğu gibi talep konusunda yaklaşık ispat gerekli ve yeterlidir.
"...Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. Mahkemece yukarıda belirtilen nedenlerle istemin reddine karar verilmiştir. Somut olayda, istem dilekçesine ekli belgelere göre ihtiyati haciz talep edenin alacak kalemleri, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere 6102 sayılı TTK'nın 1352. maddesine göre deniz alacağı hakkı veren alacaktır. Yine aynı Yasa'nın 1353. maddesi uyarınca istem konusu alacağın deniz alacağı olması nedeniyle ihtiyati haciz talep hakkı da vardır. İhtiyati haciz taleplerinde tam bir ispat koşulu aranmayıp, yaklaşık ispatın yeterli olduğu ve alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesinin işin tabiatından bulunduğu dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır...''(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2014/11222 Esas ve 2014/13495 Karar sayılı İlamı)
"...Mahkemece; iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, alacağın tekne bakım, onarım ve muhafaza masraflarına ilişkin olup, sözleşme ve faturaya dayandığı borçlu vekili tarafından alacağın muaccel olmadığından bahisle ihtiyati haciz kararına itiraz edildiği, alacağın 6102 sayılı TTK'nun 1352. maddesi gereğince deniz alacağı niteliğinde olup söz konusu alacaktan dolayı TTK'nun 1353/1-5 maddesi gereğince geminin haczinin mümkün olduğu gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir. Kararı, ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili temyiz etmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir..." (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/11222 Esas 2014/13495 Karar sayılı İlamı)
Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut uyuşmazlıkta, İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından sunulan 01.11.2015 tarihli, taraflar arasında akdedilen ve dosyaya mübrez ''çekme-atma-bağlama sözleşmesi", 07.11.2015 ile 21.11.2016 tarihleri arasında akdedilen birden fazla "depo kira sözleşmesi"ne istinaden alacağın TTK'nın 1352. maddesinde sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında yeterli kanaat oluşturduğu böylece ihtiyati haciz için TTK'nın 1362. maddesindeki koşulların oluştuğu dikkate alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle yukarıdaki gibi ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ne var ki HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup anılan yasal düzenleme uyarınca ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf itirazının kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk derece mahkemesinin kararına karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından yapılan istinaf talebinin KABULÜNE,
Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/03/2022 tarih ve 2022/62 Değişik İş, 2022/65 Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-(b)-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-İhtiyati haciz talebinin KABULÜ ile İhtiyati haciz talebine konu alacak miktarı olan 70.911,77 EURO+348.667,39 EURO karşılığı 918.365,46TL.'nın tahsilini teminen ve taktiren anılan miktarın % 15'ine tekabül eden 137.754,81-TL nakdi teminat tutarı ilk derece mahkemesi veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubu ilk derece mahkemesine ibraz edildiğinde; TTK' nın 1362. ve devamı maddeleri ile İİK'nın 257. ve devamı maddeleri gereğince aleyhine ihtiyati haciz istenilen borçlunun haczedilebilir menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının borcu karşılamaya yeter düzeyde İHTİYATEN HACZİNE,
2-Takdir olunan teminatın yatırılması halinde kararın infazı için ilk derece mahkemesince İcra Müdürlüğü'ne ibraz edilmek üzere kararın bir örneğinin imza karşılığı ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekiline verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli olan harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-İhtiyati haciz isteyen alacaklı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca hesap ve takdir olunan 1.140,00 TL maktu vekalet ücretinin aleyhine ihtiyati haciz istenilen karşı taraf borçludan alınarak ihtiyati haciz isteyen alacaklıya verilmesine,
e-İhtiyati haciz isteyen alacaklı tarafından yapılan toplam 440,00 TL yargılama giderinin karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz isteyen alacaklıya verilmesine" şeklinde HÜKÜM TESİSİNE,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a)İstinaf eden tarafından yatırılan 80,70 TL maktu istinaf karar harcının istek halinde ihtiyati haciz talep edene İADESİNE,
b)İhtiyati haciz isteyenin yatırdığı 220,70 TL istinaf kanun yolu başvuru harcının karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz isteyene verilmesine,
c)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinaf eden yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d)Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
e)İhtiyati hacze ilişkin işlemlerin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,
f)Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 26/05/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.