T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2396
KARAR NO: 2024/222
KARAR TARİHİ: 25/01/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/11/2023
NUMARASI: 2022/1031 Esas 2023/918 Karar
DAVANIN KONUSU: Konkordatonun Feshi
BİRLEŞEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/12/2022
NUMARASI: 2022/1030 Esas 2022/1196 Karar
DAVA: Konkordatonun Feshi
DAVA TARİHİ: 29/09/2022
BİRLEŞEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/04/2023
NUMARASI: 2022/310 Esas 2023/547 Karar
DAVA: Konkordatonun Feshi
DAVA TARİHİ: 29/09/2022
BAM KARAR TARİHİ: 25/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/01/2024
Taraf vekilleri tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili İzmir 4. ATM 2022/1093 Esas sayılı dosyasına verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şti.'nin talebi üzerine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. Sayılı ilamı ile; "İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez- ... sicil nosunda kayıtlı davacı ... Şirketi'nin konkordato talebinin KABULÜ ile konkordatonun İİK 306. Maddesi gereğince tasdikine, Davacı borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının % 90 lık kısmı olan 34.754.25,07 TL yi ilk taksidi 20/12/2020 tarihinden başlamak üzere 3 er ay ara
20/03/2021-20/06/2021-20/09/2021-20/12/2021-20/03/2022-20/06/2022-20/09/2022-
20/12/2022/20/03/2023-20/06/2023-20/09/2023-20/12/2023-20/03/2024-20/06/2024-20/09/2024-20/12/2024-20/03/2025-20/06/2025-20/09/2025-20/12/2025 tarihlerinde 20 eşit taksitte ödemesine," dair konkordatonun tasdikine karar verildiğini, konkordato talebi 11.03.2021 tarihinde kabul edilen ... Şti. nin 20.09.2022 itibariyle taksit ödemesini yapması gerektiğini, mahkemece tasdikine karar verilen konkordato projesine göre; 64 sırada bulunan "... ... Ortaklığı"na 20.12.2022 tarihi itibariyle 126.900,00 TL'lik taksit ödemesini yapılmadığını, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. Sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesine göre, davacıya 20/12/2020, 20/03/2021, 20/06/2021, 20/09/2021, 20/12/2021, 20/03/2022, 20/06/2022 tarihlerinde de hiçbir taksit ödemesi yapılmadığını, muaccel son taksit olan 20/09/2022 tarihli taksit de dikkate alındığında bugüne kadar 1.142.100,00 TL ödeme yapılması gerekirken, bugüne kadar hiçbir ödeme yapılmadığını, 2004 sayılı İİK m. 308/e maddesinde; "Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir" denildiğini, açıklanan nedenlerle konkordato şartlarını yerine getirmeyen davalı için konkordatonun kısmen feshini talep etme zorunluluğu hasıl olduğu belirtilerek, 2004 sayılı İİK m. 308/e düzenlemesi kapsamında yasal amacı dışında sakatlanmış İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. sayılı kararda tasdik edilen konkordatonun kısmen feshine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili İzmir 7 ATM 'ye verdiği 29/09/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şti.'nin talebi üzerine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. Sayılı ilamı ile; "İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez- ... sicil nosunda kayıtlı davacı ... Şirketi'nin konkordato talebinin KABULÜ ile konkordatonun İİK 306. Maddesi gereğince tasdikine, Davacı borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının % 90 lık kısmı olan 34.754.25,07 TL yi ilk taksidi 20/12/2020 tarihinden başlamak üzere 3 er ay ara 20/03/2021-20/06/2021-20/09/2021-20/12/2021-20/03/2022-20/06/2022-20/09/2022- 20/12/2022-20/03/2023- 20/06/2023- 20/09/2023- 20/12/2023- 20/03/2024- 20/06/2024- 20/09/2024-20/12/2024-20/03/2025-20/06/2025-20/09/2025-20/12/2025 tarihlerinde 20 eşit taksitte ödemesine, dair konkordatonun tasdikine karar verildiğini, konkordato talebi 11.03.2021 tarihinde kabul edilen ... Şti. Nin 20.09.2022 itibariyle taksit ödemesini yapması gerektiğini, mahkemece tasdikine karar verilen konkordato projesine göre; 64 sırada bulunan "... Ortaklığı"na 20.09.2022 tarihi itibariyle 126.900,00 TL'lik taksit ödemesini yapılmadığını, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. Sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesine göre, davacıya 20/12/2020, 20/03/2021, 20/06/2021, 20/09/2021, 20/12/2021, 20/03/2022, 20/06/2022 tarihlerinde de hiçbir taksit ödemesi yapılmadığını, muaccel son taksit olan 20/09/2022 tarihli taksit de dikkate alındığında bugüne kadar 1.015.200,00 TL ödeme yapılması gerekirken, bugüne kadar hiçbir ödeme yapılmadığını, 2004 sayılı İİK m. 308/e maddesinde; "Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir" denildiğini, açıklanan nedenlerle konkordato şartlarını yerine getirmeyen davalı için konkordatonun kısmen feshini talep etme zorunluluğu hasıl olduğu belirtilerek, 2004 sayılı İİK m. 308/e düzenlemesi kapsamında yasal amacı dışında sakatlanmış İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. Sayılı kararda tasdik edilen konkordatonun kısmen feshine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın davanın ikamesi öncesinde ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadığını, bu sebeple davanın öncelikle, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafın, davalı şirketten toplam 2.820.000-TL alacağı olduğunu bildirdiği ve konkordato ödeme planında bu şekilde kabul edildiğini, tasdik edilen proje ile alacaklarda %10 tenzilat uygulanmasına karar verilmiş olup bu doğrultuda davacının konkordato projesine göre alacağının 2.538.000-TL olduğu ve her bir taksitin 126.900-TL tutarında olacağının kabul edildiğini, davacı ile davalı arasında çeşitli mobilya ürünlerinin satımı konusunda ticari ilişki kurulmuş olup bu doğrultuda davacının mobilya üretip davalı şirkete teslim etmeyi taahhüt ettiğini, mobilyacılık sektöründe yaygın teamülün, avans ödemesi alınıp bu avans ödemesiyle üretim yapmak veya gerekli ürünleri temin etmek amacıyla kullanıldığını, daha sonra ürün teslimi sırasında kalan bakiye ödemesi alınmakta veya ödemenin tamamı ürün tesliminden önce alındığını, davacının, sipariş verildiğinde avans ödemesi aldığı ancak bu ödeme karşılığında piyasada birçok kişiye olduğu gibi davalı şirkete de ürün teslimi yapmadığını, bir süre davalıyı ürün teslim edeceğini söyleyerek zaman kazanmaya çalıştığını, daha sonra adi ortaklık şeklindeki faaliyetine son verdiğini, davalı şirketin, davacının siparişleri teslim etmemesi nedeniyle müşterilerine ürün tedarikinde büyük problem yaşadığını, başka üreticilerle anlaşmak zorunda kaldığını, davacı tarafından teslim edilmeyen ürünler nedeniyle çok sayıda müşterinin satım sözleşmelerini iptal ettiğini, davacı tarafın, sipariş verilen ancak teslim edilmeyen ürünlerin bir kısmına ilişkin ilişkin avans protokolünü düzenlediğini, bu protokolde yer alan çekler haricinde toplam 190.000-TL tutarındaki kendisine avans ödemesi olarak verilen çek ve senetleri ise üçüncü kişilere ciro ettiğini, belirtilen üçüncü kişilerin bir kısmının konkordato dosyasında alacaklı olarak yer almakta olup bir kısmının ise konkordatoya dahil olmadan çeşitli icra takipleri ve davalar yoluyla davacının ciro ettiği çek ve senetleri tahsil ettiğini, belirtilen üçüncü kişi alacaklıların hemen hemen tamamının, davacı tarafından çek ve senetleri tahsil edememeleri nedeniyle, davacı tarafından davalı şirkete yönlendirildiği, kendi borçlarına sürekli olarak "... ödeme yapıyor, benden olan alacaklarınızı onlardan tahsil edin" şeklinde beyanlarda bulunduğunun belirtildiğini, zira, davacı tarafın adi ortaklık olarak ticari faaliyetine devam etmediği ve kendi borçlarını ödeme gücü bulunmadığını, bu nedenle, konkordato dosyasındaki haksız taleplerinde olduğu gibi, mobilyacılık sektöründeki birçok kişiye davalı şirketin düzenleyeni olduğu çek ve senetleri cirolayarak borçlarından kurtulmaya çalıştığını, davalı şirket tarafından, konkordato ilan edilmesi nedeniyle, davacının ciro ettiği bu çek ve senetler nedeniyle cirantaların da aynı ödeme aracına dayalı olarak alacak iddiasında bulunmakta ve mükerrer ödeme talep edilmekte olduğunu, davalı şirketin, cirantalara, bu ödemeleri gerçekleştirmekte olup konkordato dosyasında ödeme belgelerinin bulunduğunu, davacı tarafın, kendisine bu sebeple birçok kez talepte bulunulmuş olmasına rağmen ürün teslim etmemiş olmakla birlikte, avans ödemesi olarak verilen çek ve senetleri de cirolayarak üçüncü kişilere, kendi borçları karşılığında devrettiğini, davalı şirketin teslim almadığı ürünlerin ödemesini yapmak zorunda bırakıldığını, davalı şirketin davacı tarafa hiçbir borcu bulunmamakla birlikte ticari kayıtların incelenmesi halinde aslında davalı şirketin davacı şirketten alacağının bulunduğunu, davacı tarafın tamamen kötü niyetli olarak ve haksız kazanç elde etme amacında olduğunun anlaşılacağını, buna ek olarak, davacının ciro etmiş olduğu çek ve senetlerin, konkordato ödemeleri kapsamında ciro edilen üçüncü kişilere ödendiğinden ve esasen davacının "sözde alacağı" nın ödenmeye devam edildiğini, konkordatonun feshi şartlarının oluşmadığını, davacı tarafın alacak iddiası gerçeği yansıtmamakla birlikte, bu alacağını ispata yarar bir belgeye de dayandıramadığını, davalının, davacı tarafın sürekli olarak konkordatonun feshini ve davalı şirketin iflasını talep edeceği tehdidi altında esasen var olmayan bir borcun ödemelerini gerçekleştirmek zorunda kaldığını, davacının dava ile, daha önce mahkememizde görülen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/258 E. Sayılı konkordato feshi talepli olarak ... Şti tarafından açılan ve davacının alacaklısı olan şirkete olan borçlarını tahsil amaçlı olarak işbu davayı ikame ettiğini, iddiaların tümünü reddetmekle birlikte, İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1312 E. 2020/311 K. - Yeni 2021/43 E. 2021/283 K., sayılı dosyası ile ilgili olarak dava dışı birkaç alacaklının daha alacak tutarının gerçeği yansıtmadığı ve hatalı olarak ödeme planına alındığına dair konkordato projesinin ve ödeme planının revizesinin gerekçeleri açıkça bildirilerek talep edildiği ancak pandemi ve getirdiği ekonomik zorlukları da içeren gerekçelere rağmen revize talebinin reddedildiğini, İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1312 E. 2020/311 K. - Yeni 2021/43 E. 2021/283 K dosyası kararına karşı İstinaf kanun yoluna başvurulduğunu, alacaklılar ile davalının özel durumlarının tek tek açıklandığı ve İstinaf gerekçelerinin tamamı somut olarak bildirildiği ancak bu talebinde reddedildiğini, davalı şirketin davacı tarafa belirtilen miktarda alacağının bulunmadığına dair arabuluculuk yoluna başvurulduğu ancak anlaşmama ile sonuçlandığını, davacının alacak tutarının gerçeği yansıtmadığı ve mevcut ticari kayıtlar ile uyuşmadığını, tekrar incelenmesi gerektiğine ilişkin birçok kez talepte bulunulduğu ancak bu talepler haksız olarak reddedildiğini, davalı şirketin ciddi anlamda mağduriyetine yol açtığını, ticari kayıtlarda gerçekleştirilecek inceleme ile davacının alacak tutarı ile iddia ve taleplerinde haksız olduğunun anlaşılacağı ancak aksi yönde karar verilmesi halinde, davalının gerçekte olmayan, mükerrer olarak kaydedilmiş bir alacağı ve kendisine teslim edilemeyen malların bedelini ödemeye mahkum edilecek olmakla birlikte diğer konkordato alacaklarının konkordatonun feshini talep ederek alacaklarını diledikleri gibi tahsil etme çabasına girişmelerinin de önü açılacağını, bu itibarla, davacının taleplerinin haksız ve kötü niyetli oluşu nedeniyle davanın reddinin gerektiği belirtilerek, dava şartı yokluğundan ikame edilen davanın usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ile birleşen İzmir 1.As.Tic.Mahkemesinin 2023/310 Esas sayılı dosyasına verdiği cevap dilekçesinde; davacı tarafça davalı şirkete karşı konkordatonun feshi talepli olarak İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1031 E. sayılı dosya ile 26.12.2022 tarihinde dava ikame edildiğini, bu dava ile de yine konkordatonun feshinin talep edilmiş olup her iki davanın taraf ve talep bakımından aynı olduğunu, bu sebeple derdestlik itirazı ve dolayısıyla dava şartı yokluğuna dair itirazları bulunduğunu, esasa girilmeksizin davanın öncelikle, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, davacının iddiasının aksine konkordatonun feshi koşullarının oluşmadığını, davacının, davalı şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığı bu durumun davacı tarafından da bilindiğini, davacının haksız kazanç elde etme amacında olup kötü niyetli olduğunu, iddiaların tümünü reddetmekle birlikte, İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1312 E. 2020/311 K. - Yeni 2021/43 E. 2021/283 K., sayılı dosyasında davacı tarafın ve dava dışı birkaç alacaklının daha alacak tutarının gerçeği yansıtmadığı ve hatalı olarak ödeme planına alındığına dair konkordato projesinin ve ödeme planının revizesinin gerekçeleri açıkça bildirilerek talep edildiğini ancak pandemi ve getirdiği ekonomik zorlukları da içeren gerekçelere rağmen revize talebinin reddedildiğini, İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1312 E. 2020/311 K. - Yeni 2021/43 E. 2021/283 K dosyası kararına karşı İstinaf kanun yoluna başvurulduğunu, alacaklılar ile davalının özel durumlarının tek tek açıklandığını ve İstinaf gerekçelerinin tamamının somut olarak bildirildiğini ancak bu talebinde reddedildiğini, bununla birlikte, davalı şirketin davacı tarafa belirtilen miktarda alacağının bulunmadığına dair arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşmama ile sonuçlandığını, davacının alacak tutarının gerçeği yansıtmadığı ve mevcut ticari kayıtlar ile uyuşmadığını, tekrar incelenmesi gerektiğine ilişkin birçok kez talepte bulunulduğunu ancak bu taleplerin haksız olarak reddedildiğini, davacı tarafın, gerçek alacak tutarından çok daha fazlasını bildirerek daha fazla kazanç elde etmeye çalıştığını, alacağını daha kısa sürede ve faiziyle birlikte tahsil edebilmek için bu davayı ikame ettiğini, ticari kayıtlarda gerçekleştirilecek inceleme ile davacının alacak tutarı ile iddia ve taleplerinde haksız olduğunun anlaşılacağını ancak aksi yönde karar verilmesi halinde, davalının gerçekte olmayan, mükerrer olarak kaydedilmiş bir alacağı ve kendisine teslim edilemeyen malların bedelini ödemeye mahkum edilecek olmakla birlikte diğer konkordato alacaklarının konkordatonun feshini talep ederek alacaklarını diledikleri gibi tahsil etme çabasına girişmelerinin de önünün de açılacağını, davacının taleplerinin haksız ve kötü niyetli oluşu nedeniyle davanın reddi gerektiği belirtmiş , dava şartı yokluğundan ikame edilen davanın usulden reddine, aksi halde, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMECE: "...Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacılar .... - .... Adi Ortaklığı ... ve ... tarafından Mahkememizin 2021/43 Esas, 2021/283 Karar sayılı dosyası kapsamında tasdik edilen konkordato projesi doğrultusunda davacı tarafa gerekli ödemelerin yapılmadığından bahisle konkordatonun feshine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında İzmir 4 ATM ye dava açıldığı, İzmir 4 ATM ce davanın İzmir 1. ATM görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın kesinleştirilerek dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, yine davacılar ... - ... Adi Ortaklığı ... ve ... tarafından Mahkememizin 2021/43 Esas, 2021/283 Karar sayılı dosyası kapsamında tasdik edilen konkordato projesi doğrultusunda davacı tarafa gerekli ödemelerin yapılmadığından bahisle konkordatonun feshine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında İzmir 7 ATM ye dava açıldığı, İzmir 7 ATM ce davanın İzmir 1. ATM görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın kesinleştirilerek dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, mahkememizin 2022/1030 Esasına kaydı yapıldığı, dosyanın Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği , yine davacılar ... ... - ... Adi Ortaklığı ... ve ... tarafından Mahkememizin 2021/43 Esas, 2021/283 Karar sayılı dosyası kapsamında tasdik edilen konkordato projesi doğrultusunda davacı tarafa gerekli ödemelerin yapılmadığından bahisle konkordatonun feshine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında İzmir 7 ATM ye dava açıldığı, İzmir 7 ATM ce davanın İzmir 1. ATM görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın kesinleştirilerek dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, Mahkememizin 2023/310 Esasına kaydı yapıldığı, dosyanın Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, davalı ... Ltd. Şti.ve dava dışı ... tarafından Mahkememizin 2021/43 Esas 2021/283 Karar sayılı dosyasında konkordato davası açıldığı, Mahkememizce 11/03/2021 tarihinde davacı ...'nun konkordato talebinin reddine, davacı .... Şti.'nin konkordato talebinin kabulü ile konkordatonun İİK 306. Md gereğince tasdikine, davacı borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının %90'lık kısmı olan 34.754.250,07 TL'yi ilk taksidi 20.12.2020 tarihinden başlamak üzere 3'er ay ara ile 20 eşit taksit ile ödemesine karar verildiği, konkordato projesi kapsamında davacılar ... - ... Adi Ortaklığı ... ve ... ' ün alacak miktarının 2.820.000,00 bunun % 90'ının 2.538.000,00 TL olup her bir taksit ödeme miktarının 126.900,00 TL, tutarında olduğu, davalı tarafça dava ve birleşen dava dosyalarında , dava konusu edilen 20/09/2022 , 20/12/2022 ve 20/03/2023 tarihli taksit ödemelerinin konkordato projesi kapsamında ve konkordato kararı doğrultusunda yerine getirilmediği, tasdik edilen konkordato projesindeki belirlenen taksit miktarından daha düşük miktarda ödemeler yapıldığı ve ödeme planına uyulmadığı tüm bu hususlar göz önüne alındığında Mahkememiz dosyası ile birleşen ve konkordatonun feshine yönelik en önce açılan İzmir 1 ATM 2022/1030 Esas 2022/1196 Karar sayılı dosyası yönünden davanın kabulü ile konkordatonun davacılar yönünden feshine karar verilmesinin gerektiği ,
Davacı tarafça konkordatonun feshine yönelik ilk olarak 20/09/2022 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle İzmir 7 ATM'nin 2022/764 Esas sayılı dosyasında 29/09/2022 tarihinde dava açıldığı ve dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2022/1030 Esas 2022/1196 Karar sayılı dosyasına geldiği ve dosyanın yine Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği, davacı tarafça daha sonra yine konkordatonun feshine yönelik 20/12/2022 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle İzmir 4 ATM'nin 2022/1093 Esas sayılı dosyasında 21/12/2022 tarihinde ikinci kez dava açıldığı ve dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyasına geldiği, davacı tarafça son olarak yine konkordatonun feshine yönelik olarak 20/03/2023 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle İzmir 7 ATM'nin 2023/259 Esas sayılı dosyasında 03/04/2023 tarihinde dava açıldığı ve dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2023/310 Esas 2023/547 Karar sayılı dosyasına geldiği ve dosyanın yine Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği ,davacı tarafça 20/09/2022 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle açılan davanın sonucu beklenmeden ödenmeyen sonraki taksitler yönünden de ödenmeyen her bir taksit için ayrıca konkordatonun feshine yönelik davalar açıldığı , davacılar yönünden Mahkememizce yalnızca bir kez konkordatonun feshine karar verilebileceği ve ayrıca davanın niteliği gereği Mahkememizce verilecek kararda da ödenmeyen taksitlerin tahsiline yönelik herhangi bir hüküm kurulmasının söz konusu olamayacağı , bu husus göz önüne alındığında davacı tarafça açılan ilk davanın sonucunun beklenmesi gerektiği ve ödenmeyen her bir taksit için yeniden dava açılmasında davacılar yönünden korunmaya değer herhangi bir hukuki yararın bulunmadığı , HMK' nun 114/h maddesi gereğince dava açmakta hukuki yararın bulunmasının dava şartı niteliğinde olduğu, dava şartlarının varlığının HMK' nın 115/1 maddesi gereğince davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılmasının ve dava şartı noksanlığı halinde HMK' nın 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesinin gerektiği incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış , Mahkememiz dosyası ile birleşen İzmir 1. ATM ' nin 2021/1030 Esas ,2022/1196 Karar sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne ,Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı ana dosyası ile Mahkememiz dosyası ile birleşen 1 ATM 2023/310 Esas 2023/547 Karar sayılı dosyaları yönünden davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığından davaların dava şartı yokluğundan usulden reddine," gerekçesi ile, "A-Mahkememiz Dosyası İle Birleşen İzmir 1. Atm'nin 2021/1030 Esas 2022/1196 karar sayılı dosyası yönünden: davanın kabulü ile mahkememizin 2021/43 Esas, 2021/283 Karar sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesinin davacı ... - ... Adi Ortaklığı yönünden İİK 308/e maddesi gereğince kısmen feshine , eksik kalan 189,15 TL harcın davalı tarafça tamamlanmasına, Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B-mahkememizin 2022/1031 esas sayılı ana dosyası yönünden, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, c-mahkememiz dosyası ile birleşen İzmir 1. ATM'nin 2023/310 esas 2023/547 karar sayılı dosyası yönünden: davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine,"şeklinde karar verilmiştir,
Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince "Davacı tarafça açılan ilk davanın sonucunun beklenmesi gerektiği ve ödenmeyen her bir taksit için yeniden dava açılmasında davacılar yönünden korunmaya değer herhangi bir hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiğini, istinaf sebebi olan hususun ise; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1031 E. Sayılı dosyasında konkordatonun feshi yönünden 16.11.2023 tarihinden önce, ödenmeyen taksitler için açılan ve eldeki dosya ile birleşen dosyalar yönünden dava açmakta hukuki yarar olup olmadığı hususu olduğunu, müvekkili açısından, konkordatonun fesih kararının verildiği 16.11.2023 tarihinden önceki durumun; müvekkil, konkordato talebi kabul edilen eldeki dosya davalısı ... Şti.'den İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1312 E. Sayılı dosyasında aldırılan, 04.02.2019 tanzim tarihli Geçici Konkordato Komiser Nihai Raporunun 12 vd sayfalarında açıklandığı üzere; ... Şti.'nin ticari defter ve kayıtları ile uyumlu mizanına göre 12.11.2018 tarihli geçici mühlet tarihi itibariyle borç listesine göre (14. Sayfanın 60. Sırasında) 2.820.000,00 TL alacaklı olduğunu, eldeki dosya davalısına konkordato geçici mehili tanınması, müteakiben kesin mehil verilmesi nedeniyle müvekkilinin alacağı hakkında yasal icra takibine geçme imkanının olmadığını, eldeki dosya davalısına konkordato tasdik talepli yargılamanın yapıldığı dosyada, lehine konkordato tasdik kararı verildiğini, bu nedenle müvekkilinin alacağı hakkında yasal icra takibine geçme imkanı olmadığını, ülkemizdeki ekonomik verilerde çok hızlı değişim olup, enflasyon verileri dikkate alındığında alım gücünde kısa sürede çok hızlı bir düşüşün söz konusu olduğunu, tüm bu enflasyon etkisine rağmen davalı lehine faiz ödemesi olmaksızın ve borcunun anaparasının %90'ı tutarında bedeli 3'er aylık periyotlar halinde 20 taksit olarak toplamda 60 ay olmak üzere taksitlendirme yapıldığını, ekte sundukları enflasyon katsayıları üzerinden 12.11.2018 tarihinde 2.820.000 TL alacağın, konkordatonun kısmen feshi kararının verildiği 2023 tarihi itibariyle 12.472.160,92 TL olduğu, enflasyon oranının resmi veriler dikkate alındığında %342,28 olduğunu, buna rağmen davalının konkordato taksitlerini anapara (2.820.000 TL) tutarının %90'ı (2.538.000 TL) tutarın 20 taksit olacak şekilde ve her bir taksidin 3'er aylık ara ile ödenmesi yönünde sayın Mahkemece karar verildiği, davalının ise bunu bile ödemediğini, ödenmeyen taksitler için ayrı ayrı olmak üzere başvuru yapılmasının nedeninin; yargılama aşamasında söz konusu taksitin ödenmesi halinde Mahkemece davanın konusuz kaldığından bahisle davanın reddine karar verebileceği ihtimali olduğunu, eğer bu şekilde bir durumla karşılaşılması halinde, yapılmayan başka bir taksit yönünden baştan hukuki süreç işletilmesinin gerekeceğini, nitekim eldeki uyuşmazlıkta davanın açılmasından (29.09.2022) karar verilene kadar (16.11.2023) 1 yıldan fazla süre geçtiğini, davalı tarafın bunca hukuki imkan ile donatılmasına mukabil, enflasyon karşısında müvekkilinin bu derece ezilmesine ek olarak, bir de hukuki yarar olmadığından bahisle davanın usulden reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, alacağını almak için 5 yıldan uzun süredir hukuki süreçlere katlanmak zorunda bırakılan müvekkiline yüklenilmesinin adil yargılanma hakkı ve hak arama hürriyetini esaslı şekilde sınırlandırdığı kanaatinde olduklarını, açıkladıkları nedenlerle, hukuki yarar yokluğundan bahisle usulden reddedilen kısımların kaldırılması ile davanın açılmasına sebebiyet veren davalının bu davalardaki yargılama giderleri ile vekalet ücretine mahkum edilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin söz konusu kararının hakkaniyete aykırılık teşkil etmekte olup kararın kaldırılması gerektiği kanaatinde olduklarını, davacının iddiasının aksine konkordatonun feshi koşullarının oluşmadığını, davacının, esasen müvekkili şirketten herhangi bir alacağı bulunmamakta olup bu durumun davacı tarafından da bilindiğini, davacı tarafın haksız kazanç elde etme amacında olup kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1312 E. 2020/311 K. - Yeni 2021/43 E. 2021/283 K. ile tasdik edildiğini, tasdik tarihinden itibaren ödemelerin düzenli olarak devam etmekte olup ödeme planı dahilinde eksiksiz ve düzenli olarak ödemelerin gerçekleştirildiğini, davacının, bir kısım mobilya ürünlerini üreterek müvekkiline teslim etme taahhüdünde bulunduğunu, mobilyacılık sektöründe yaygın teamülün, avans ödemesi alınıp bu avans ödemesiyle üretim yapmak veya gerekli ürünleri temin etmek amacıyla kullanıldığını, daha sonra ürün teslimi sırasında kalan bakiye ödemesinin alınmakta veya ödemenin tamamının ürün tesliminden önce alındığını, davacı tarafın da, sipariş verildiğinde avans ödemesi aldığını, ancak bu ödeme karşılığında piyasada birçok kişiye olduğu gibi müvekkili şirkete de ürün teslimi yapmamış, bir süre müvekkiline ürün teslim edeceğini söyleyerek zaman kazanmaya çalışmış daha sonra adi ortaklık şeklindeki faaliyetine son verdiğini, davacı tarafın alacak iddiasının gerçeği yansıtmamakla birlikte, bu alacağını ispata yarar bir belgeye de dayandıramadığını, davacı tarafın, sipariş verilen ancak teslim edilmeyen ürünlerin bir kısmına ilişkin ilişkin avans protokolünü düzenlediğini, bu protokolde yer alan çekler haricinde toplam 190.000-TL tutarındaki kendisine avans ödemesi olarak verilen çek ve senetleri ise üçüncü kişilere ciro ettiğini, bunlara ek olarak davacı tarafın bir kısım alacaklarını temlik etmiş olup bu temliklere ve davacı adına üçüncü kişilere gerçekleştirilen konkordato ödemelerine dair tüm protokoller ve dekontlar sunulmuş, bilirkişi raporunda da gerçekleştirilen ödemelerin tespit edildiğini, müvekkili şirketin davacı tarafa, aslında var olmayan ancak bir borca ilişkin ödemeleri gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket tarafından, konkordato ilan edilmesi nedeniyle, davacının ciro ettiği bu çek ve senetler nedeniyle cirantaların da aynı ödeme aracına dayalı olarak alacak iddiasında bulunulmakta; mükerrer ödeme talep edildiğini, belirttikleri üzere davacının ciro etmiş olduğu çek ve senetler, konkordato ödemeleri kapsamında ciro edilen üçüncü kişilere ödendiğinden ve esasen davacının "sözde alacağının" ödenmeye devam ettiğini, bu itibarla, konkordatonun feshi şartlarının oluşmadığını beyanla ve açıkladıkları diğer nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen davalar, İİK'nın 308/e maddesine dayalı konkordatonun davacı yönünden kısmen feshi istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Konkordatonun bir alacaklısınca feshinden söz edebilmek için öncelikle tasdik edilmiş bir konkordato projesinin bulunması gerekmektedir. Konkordatoya tabi borcun yani konkordato alacağının proje gereğince ifa edilmemiş olması davanın sebebini teşkil eder. Ademi ifayı takiben yeni bir mühlete yahut borçlunun ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek yoktur.
Konkordatonun kısmen feshi 2004 sayılı İİK'ya 28/2/2018 tarihinde 7101 sayılı Yasa'nın 37. Maddesiyle eklenen 308/e maddesinde "Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir. Fesih talebi üzerine verilecek hükmün tebliğinden itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." biçiminde düzenlenmiştir.
Kısmen Feshi Talep Edebilmek İçin Gereken Şartlar ;
Konkordatonun bir alacaklısınca (yani kısmen) feshinden söz edebilmek için öncelikle tasdik edilmiş bir konkordatonun (projesinin) bulunması gerektiğinde tereddüt edilemez. Mademki, proje gereğince ifada bulunulmamıştır, şu hâlde evvela elde davacı alacaklı için mecburi bir proje olmalıdır. Eş deyişle konkordato projesi, tasdik edilmiş bulunmalıdır.Bu sırada tasdik kararının kesinleşmesinin gerekip gerekmediği, mülga 300. maddenin aksine yeni m. 308/c, f. 1, c. 1 hükmüyle birlikte değinilmesi gereken meselelerdendir. Zira artık proje, tasdik kararıyla birlikte, alacaklılarını (ve doğal olarak borçlusunu) -aksi alacaklılarınca oylanıp kabul edilen projede öngörülmediği sürece- derhâl bağlamaktadır. Bu hâlde, ilk bakışta önceki dönemden farklı olarak konkordatonun kısmen feshi bakımından kesinleşmesinin de aranmayacağı söylenebilmekle beraber bu sonuç, yüzeysel kalacaktır. Zira Kanunun bu kez 308/a maddesinde öngörülen kanun yolu denetiminden geçemeyen bir projenin, tasdik edilmekle başta bağlayıcılık kazanmış olsa da, anılan özelliğini sürdürmesi zaten mümkün olamayacak; takiben feshini istemek de gerekmeyecektir. Kısacası, konkordatonun feshini talep etmek bakımından her hâlükârda [kesinleşmekle işlerlik kazanacak projeler içinse kaçınılmaz olarak, m. 308/c, f. 1, zira bu son hâlde elde, işler hâlde olup da ihlâl edildiğinden feshi istenebilecek bir proje de bulunmamaktadır], tasdik kararının kesinleşmiş olması şartını da aramak gerekir. (YENİ KONKORDATO HUKUKU 7100 ve 7155 Sayılı Kanunlarla Değişik İcra ve İflas Kanunu m.285-309 Şerhi sayfa 636 )
Somut uyuşmazlıkta, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 Esas 2021/283 Karar sayılı dosyasının incelemesinde; davacıların ... Şti ve ..., davanın konkordato davası olduğu, 11.03.2021 tarihinde davacı ...'nun konkordato talebinin reddine, davacı ... Şti.'nin konkordato talebinin kabulü ile konkordatonun İİK 306. Md gereğince tasdikine, davacı borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının %90'lık kısmı olan 34.754.250,07 TL'yi ilk taksidi 20.12.2020 tarihinden başlamak üzere 3'er ay ara ile 20 eşit taksit ile ödemesine karar verildiği, kararın Yargıtay 6. H.D.nin 2021/6271 Esas 2022/5462 Karar sayılı 24/11/2022 tarihli ilamı ile onanmasına " karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesi tarafından alınan 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda ;konkordatonun tasdiki kararından hareketle davalının davacı yana 2.820.000.TL olan borcunun % 90 ına tekabül eden 2.538.000.TL sının her biri 126.900.TL den 20 eşit taksitte ödenmesinin kararlaştırılmasına rağmen dava tarihi olan 21.12.2022 tarihine kadar yapılması gereken (8 taksit olarak kabul edilmiştir) ödemeler toplamının asgaride (126.900.TL x 8 =) 1.015.200.TL olması gerekir iken yapılan ödemelerin 356.730,91.TL sı olduğu dolayısıyla davalının dava tarihi itibarıyla davacı yana yapması gereken ödeme yükümlülüğünü 658.469,09.TL eksiği ile yerine getirmiş olduğunun belirtildiği; kayyım raporlarının incelemesinde ; davalı tarafça davacı ... - ... Adi Ortaklığı ' na 20//09/2022 tarihli taksit olarak 25.893,45 TL , 20/12/2022 tarihli taksit olarak 25.893,45 TL, 20/03/2023 tarihli taksit olarak 25.893,45 TL ödendiği , ödenmesi gereken her bir taksit tutarının ise 126.900,00 TL olduğu belirlendiği görülmüştür.
Davalının kesinleşen tasdik kararında belirtilen şekilde ödemelerini yapması gerektiği, davalı tarafından yapıldığı iddia olunan harici ödemelerin ...'a temlikname kapsamında yapılan ödeme dışındakilerin davacı tarafça kabul edilmediği, bilirkişi incelemesine sunulan belgeler dışında davalı tarafından ödeme belgesi sunulmadığı, haricen ödeme iddiasının kanıtlanmadığı, hal böyle olunca mahkemece birleşen İzmir 1. ATM'nin 2021/1030 esas 2022/1196 karar sayılı dosyada davanın kabulüne yönelik verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememin asıl dosyası ve birleşen İzmir 1. ATM'nin 2021/1030 Esas 2022/1196 karar sayılı dosyası yönünden yapılan incelemede;
Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir .
Bir davanın korunmaya değer, güncel hukuksal yarar bulunmaması nedeniyle reddedilebilmesi için, borçluyu tehdit edebilecek tehlike ve savsaklamalara karşı onu koruma gereksinmesinin olmaması gerekir.
Dava şartlarının bulunması davanın esasının incelenmesi için gerekli olduğu için, davanın başından sonuna kadar var olmalıdır; bu sebeple davanın başında öncelikle dava şartları incelenir. Davanın açıldığı anda var olan bir dava şartı, daha sonra ortadan kalkarsa, bu durumda da dava, dava şartı noksanlığından usulden reddedilmelidir. (HMK md. 115/2)(Pekcanıtez, Atalay, Özekes, Medeni Usul Hukuku sayfa 243).
Davacının açtığı konkordatonun feshine ilişkin ilk davada konkordatonun fesih koşullarının olup olmadığının incelenmiş olup, aynı konkordatoya dayalı olarak birden fazla fesih kararı verilemeyeceğinden davacının ayrı dava açmakta "hukuki yarar" yoktur. Bu durumda sonradan açılan davalar yönünden verilen usulden red kararında isabetsizlik görülmemiştir.
İstinaf kanun yoluna başvuranların dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A- Birleşen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1030 Esas ve 2022/1196 Karar sayılı dosyası yönünden;
1-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/11/2023 tarih, 2022/1031 Esas ve 2023/918 Karar sayılı kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken 427,60 TL istinaf nispi karar harcından başlangıçta alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile eksik yatırılan 157,75 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
B-1-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/11/2023 tarih, 2022/1031 Esas ve 2023/918 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı taraftan alınması gereken 427,60 TL istinaf harcından başlangıçta alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 157,75 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
C- Birleşen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/07/2023 tarih, 2023/310 Esas ve 2023/547 Karar sayılı dosyası yönünden;
1-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/11/2023 tarih, 2022/1031 Esas ve 2023/918 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı taraftan alınması gereken 427,60 TL istinaf harcından başlangıçta alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 157,75 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın dairemizce taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 361/1. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren on gün içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/01/2024