T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2046
KARAR NO: 2023/2182
KARAR TARİHİ: 28/11/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/09/2023
NUMARASI: 2023/295 Esas 2023/576 Karar
DAVANIN KONUSU: İflas ( İİK 177/4 )
BAM KARAR TARİHİ: 28/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 28/11/2023
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket hakkında Karşıyaka 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/12/2022 gün 2021/130 E.-2022/399 K.sayılı ilamına dayanılarak 06/03/2023 tarihinde Karşıyaka 3.İcra Müdürlüğünün 2023/10028 E.sayılı dosyası ile ilamların icrası yoluyla icra takibine geçildiğini ve borçluya icra emrinin tebliğ edildiğini, ancak davalı borçlunun herhangi bir ödeme yapmadığını bildirerek, İİK'nun 177/4 madde hükmü gereğince davalı şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava dayanağı mahkeme kararının kesinleşmediğini, bu husus zorunluluk olmasa dahi kararın Yargıtay'dan bozulması halinde müvekkilinin borçlu çıkmayabileceğini, şirketin üzerine kayıtlı menkul ve gayrımenkul bulunmadığını, ortakların şirkete herhangi bir sermaye borcunun olmadığını, şirketin davacılar ile yaptığı iş sebebiyle borçlu duruma düştüğü, inşaatı teslim etmesine ve tutanağa rağmen davacıların bitmek tükenmek bilmeyen isteklerini yerine getiremediğini, bu anlaşmazlık nedeniyle şirketin ödeme güçlüğüne düştüğünü, kaldı ki şirketin iflasının istenebilmesi için şirket hakkında aciz vesikası alınmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece "...Taraflar delil ve belgelerini ibraz etmişler, davacı vekili iflas avansını depo etmiş, İİK'nun 166/2.maddesinde öngörülen ilanlar yaptırılmış, Karşıyaka 3.İcra Müdürlüğünün 2023/1128 E.sayılı dosya örneği, davalı şirketin ticaret sicil dosyası örneği celbedilmiş, davalı şirket yetkili temsilcisi ...'a meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiştir.
Dava, İİK'nun 177.madde hükmüne göre açılmış, davalı şirketin doğrudan doğruya iflası talebine ilişkindir.
Davalı şirketin ikametgahının mahkememiz yargı çevresi içerisinde kaldığı,
Karşıyaka 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/12/2022 gün 2021/130 E.-2022/399 K.ile
"Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
57.400,00 TL ayırma tadilatından oluşan bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
177.684,50 TL kira kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
30.000,00 TL değer farkının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
12.425,00 TL çatı değer farkının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
360,00 TL aidat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2.055,90 TL emlak vergi bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
184,59 TL yol katılım bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemlerin reddine..." karar verildiği, kararın temyiz aşamasında bulunduğu,
Bu ilama dayanılarak 06/03/2023 tarihinde Karşıyaka 3.İcra Müdürlüğünün 2023/10028 E.sayılı dosyası ile ilamların icrası yoluyla icra takibine geçildiği,
icra emri tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir ödemenin gerçekleşmediği, davalı-borçlu vekili tarafından icra dosyasına 17/03/2023 tarihinde mal beyanı dilekçesi sunulduğu hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık ve çözülmesi gereken sorun: İlamlı takibe dayalı alacakla ilgili iflas davasında, ilamın kesinleşmesinin ön şart olup olmadığı, haciz yoluna devam ederken iflas davası açılıp açılamayacağı, iflas davası şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarındadır.
İİK'nun 177.madde hükmü uyarınca, ilama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse, alacaklı evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilir. Türkiye'de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılır. Bu durumda, esas itibariyle ilamın kesinleşmesi şart olmadığı gibi ayrıca depo kararı çıkartılmasına gerek yoktur.
Olayda, Karşıyaka 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/12/2022 gün 2021/130 E.-2022/399 K.sayılı ilamına bağlı borç davalı borçludan icra takibi ile istenmesine rağmen ödenmediği, meşruhatlı davetiye tebliğ edilen davalı şirket yetkili temsilcisinin duruşmaya katılıp beyanda bulunmadığı, ilamın icrasının geri bırakılmasına ilişkin bir kararın bulunmadığı ve ilamın kesinleşmesine gerek olmadığı, böylece doğrudan iflasa karar verilmesi için öngörülen yasal şartların oluştuğu tüm dosya kapsamı ile anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. " gerekçesi ile;
" Davanın KABULÜNE,
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün K.yaka ... sicil nosunda kayıtlı davalı "... Şirketi"nin İFLASINA,
İflasın 20/09/2023 günü saat 09:53'de açılmasına,
Bu yönde Karşıyaka İcra İflas Müdürlüğüne yazı yazılmasına, " şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Her ne kadar mahkeme kararının kesinleşmesini beklemek icra durumu için yasal zorunluluk söz konusu olmasada Karşıyaka 4.Asliye Hukuk mahkemesinin 2021/130 E, 2023/1128 K. müvekkil şirket hakkındaki kararın Yargıtay'dan bozulması halinde belkide borçlu çıkmayacağını, kaldı ki şirketin İflasının istenebilmesi için şirket hakkında aciz vesikası alınmadığını, daha bu aşamada bankalara bile yeni müzekkereler yazılmış olup, müvekkil şirketin ödemeden aciz duruma düşüp düşmediğinin tespit edilemediğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen karar kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ilama dayalı alacağın icra emri ile istenmesine rağmen ödenmemesi iddiasına dayalı ( İİK 177/4 ) iflas istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Alacaklı borçlu aleyhine aldığı ilamı ilamlı takibe koymuş ve usulüne uygun olarak icra emrini borçluya tebliğ etmiş olmasına rağmen, borçlu borcunu ödemezse alacaklı borçlunun mallarını haczettirebileceği gibi borçlu iflasa tabi kişilerden ise ticaret mahkemesinden borçlunun iflasına da isteyebilir. Bu durumda alacaklının ayrıca İİK'nın 43/2 maddesinde belirtildiği gibi takibin iflas yoluna çevrilmesine gerek olmadan doğrudan doğruya ticaret mahkemesine başvurarak iflas istemesine bir engel yoktur.
İİK'nın 177. maddesi uyarınca " Aşağıdaki hallerde alacaklı evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilir.
1-Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal eder hileli muamelelerde bulunur, veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;
2-Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;
3-308'inci maddedeki hal varsa;
4-İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse Türkiye'de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağrılır..." şeklinde doğrudan doğruya hangi hallerde iflasın mümkün olacağı düzenlenmiştir.
İİK'nın 177. maddesinin şekli nitelikte olmasına, davalının aciz halinde olup olmamasının önem taşımamasına göre davalının mal varlığının borçları karşılamaya yetip yetmediği hususunda araştırma yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Alacaklının ilama dayalı doğrudan doğruya iflas talep edebilmesi için, hükmün kesinleşmesi gerekmez. Ancak borçlu icranın geri bırakılması kararı alıp, ibraz etmesi halinde ticaret mahkemesi hükmün kesinleşmesini HMK'nın 165. maddesi uyarınca bekletici mesele yapar. Hükmün onanması halinde iflasa karar verilir, borçlunun borcu olmadığına ilişkin bozma kararı verilmesi halinde ise davanın reddine karar verilir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 22.06.2015 tarih 2014/5069 esas 2015/4774 karar sayılı emsal ilamında ''... Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı şirket temsilcisine İİK'nın 177/son maddesi gereğince dinlenmek üzere tebligat çıkarılarak çağrılan şirket temsilcisinin duruşmaya katılmadığı, davalı şirketin İİK'nın 177/4. maddesine dayalı olarak doğrudan iflasının talep edildiği, davacıların ihbar ve kıdem tazminatlarına ilişkin iş mahkemesi kararlarının icraya konulduğu, icra emirlerinin davalı şirket vekiline tebliğine rağmen borcun ödenmediği, her ne kadar davacılar hakkında verilen kıdem tazminatına ilişkin kararlar kesinleşmemiş olsada bu kararların kesinleşmemiş olmasının söz konusu iflas davasında nazara alınmayacağı, dosyaya sunulan tehiri icra kararı olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı şirketin iflasına karar verilmiştir. Kararı, müdahil vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, müdahil vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.'' şeklinde karar verilmiştir.
Somut olayda; davalı şirketin iflasa tabi olduğu, takibe dayanak ilamın para alacağına ilişkin olduğu, davalı şirket temsilcisinin meşruhatlı davetiye ile mahkemeye çağrıldığı, gelmemesi nedeniyle dinlenemediği, ilama bağlı alacağın icra emri tebliğine rağmen ödenmemesi ve doğrudan iflas sebebi olması nedeniyle depo emri tebliğine gerek bulunmadığı anlaşılmakla verilen iflas kararında isabetsizlik görülmemiştir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1,b.1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2023 tarih, 2023/295 Esas ve 2023/576 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde İİK'nun 164. ve HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 10 günlük süre içerisinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere 28/11/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.