T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/371
KARAR NO: 2024/709
KARAR TARİHİ: 27/03/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2023
NUMARASI: 2022/94 Esas 2023/926 Karar
DAVA: Konkordato
BAM KARAR TARİHİ: 27/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 27/03/2024
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; konkoradato talebinde bulunanlar ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile onun ortağı gerçek kişi ... olduğunu, Şirketin 2004 yılında ... İli ... ilçesinde kurularak, ticari faaliyetlerine başlamış ve günümüze kadar otel, marina ve villa niteliğinde birçok yapının müteahhitliğini başarıyla gerçekleştirmiş ve meydana getirdiği eserleri de eksiksiz teslim ettiğini, Şirketin muamele merkezinin ... olduğunu, Ön projede şirketin faaliyetlerinin çoğununun (45 projenin 42'sinin) ...'de gerçekleştirmiş olduğunu, şirketin Merkezinin kendi inşa ettiği ...'de kaim ...'ta olduğunu, konkoradato talebinde bulunan ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ortağı ...'nin borçlarını vadesi geldiği halde ödeyememiş olduğunu ve vadesi henüz daha gelmemiş borçlarının da ödeyememe tehlikesi altında olduğunu, Konkordato talep edilen şirketin Ankara'daki gayrimenkulünün, Marmaris 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/148 E. Sayılı dosyasından 13.01.2021 tarihinde satılacağını, Satış işleminin Ankara/ Gölbaşı icra dairesince gerçekleştirileceğini, satış gerçekleşirse geri dönülemez zarar meydana gelecek ve konkordato talep edenin alacaklıları da olumsuz etkileneceğini, geçici mühlet verilmesinden evvel ivedilikle satışın durdurulması yönünde HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini, İİK m. 286 uyarınca konkordato talebine eklenecek belgelerin mevcut olduğunu, konkordato talebinin vadelendirmek suretiyle borçların tasfiyesini hedef tuttuğunu, tüm bu nedenlerle İİK 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için hakim tarafından gerekli görülen tedbirlerle birlikte aşağıdaki tedbirlere hükmedilmesine, 6183 sayılı Kanuna tabi olanlar da dahil olmak üzere, şirket aleyhine tedbir tarihinden önce açılmış bütün icra takiplerinin ve iflas işlemlerinin durdurulmasına ve yeni takip yapılamamasına, Borçlu aleyhine daha önceden yapılan haciz işlemlerinin ve blokelerin kaldırılmasına ve muhafaza altına alınan mallar ve hakların borçluya iadesine, Tedbir tarihinden sonra borçlu aleyhine; 6183 sayılı Kanuna tabi olanlar da dahil olmak üzere, icra takibi ve iflas takibi açılmasının durdurulmasına ve yeni takip yapılamamasına, Açılan icra takipleri ile iflas takiplerinin durdurulmasına ve yeni takip yapılamamasına, Bütün ihtiyati haciz, haciz ve işbu dava dışında başka mahkemelerce ihtiyati tedbir kararı verilmesinin önlenmesine(durdurulmasına), verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmasının tedbiren durdurulmasına ve tedbir tarihine kadar verilmiş ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının icra edilmesinin durdurulmasına, İİK m. 89 da dahil olmak üzere ihbarname yoluyla dahi olsa banka hesapları ve sair menkul ve gayrimenkulleri üzerine icra takibi, haciz ve muhafaza işlemi yapılmamasına, Borçlunun banka hesaplarına haciz konulmamasına, Alacaklıların alacaklarını elde etmek amacıyla yapması muhtemel temlik, takas, mahsup, hapis gibi işlemlerin durdurulmasına, Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılacak takip açılmasının durdurulmasına ve açılan takipleri için her türlü muhafaza ve satış işlemlerinin durdurulmasına, muhafaza edilen malların şirket yetkilisine iadesi ve teslimine, Borçlu tarafından üçüncü kişilere verilen banka teminat mektupları da dahil her neviden teminat mektupları ile teminatların paraya çevrilmesinin durdurulmasına, Keşide edilen çeklerin, talep hakkı sahiplerine (alacaklılara) ödenmesinin durdurulmasına, Bugüne kadar haciz ve muhafaza altına alınan menkullerin, davacıya iadesine ve teslimine, Borçlunun faaliyetlerine devam etmesi amacıyla; elektrik, su, doğalgaz, telefon vb. aboneliklerinin kesilmesinin tedbiren önlenmesine, Borçlunun faaliyetinin devamı amacıyla; kiracısı bulunduğu fabrika binasından tahliyesinin –hüküm verilinceye kadar- durdurulmasına, Borçlunun malvarlığı üzerinde İİK hükümleri gereği, gerekli tedbirlerin alınmasına, Borçlunun peşin hammadde alımını güçlendirmek amacıyla, bazı gayrimenkuller ile araçların satılarak değerlendirilmesi hususunda şirkete yetki verilmesine, Borçlu aleyhine takas ve mahsup hakkının kullanılmasının durdurulmasına, Geçici mühlet kararından sonra yapılacak tüm ödemelerin bu tarihten sonra takas ve mahsup edilememesine, Verilen ihtiyati tedbirlerin ilanına, Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir adet geçici konkordato komiserinin atanmasına, Geçici mühletin uzatılmasına ilişkin ihtiyaç hasıl olduğunda uzatılmasına, Daha sonra kesin mühlet ve ihtiyaç halinde kesin mühletin uzatılmasına karar verilerek, en nihayetinde konkordato talebimiz ve projemizin ilgili toplantılarda kabul edildiği takdirde tasdik edilmesine ve tasdik kararının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
MAHKEMECE: "...Dava "Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h) Konkordato" talebine ilişkindir.
Konkordato; dürüst bir borçlunun, alacaklılarının belli bir çoğunluğu ile yaptığı ve ticaret mahkemesinin tasdiki ile hüküm ifade eden bir cebri anlaşma olup, bununla alacaklılar, borçluya karşı alacaklarının bir kısmından feragat ederler ve/veya borçluya borcunu ödeme konusunda belli bir süre verirler, borçlunun bu süre içinde, borcunun kabul edilen kısmını ödemekle borçlarının tamamından kurtulmasını sağlayan bir hukuki müessesedir.
«Konkordato», elinde olmayan nedenlerle, işleri iyi gitmeyen ve mâli durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak için kabul edilmiş bir müessesedir.
Piyasa koşulları, ekonomik kriz, aslında kötüniyetli olmayan borçluları, borçlarını ödeyemeyecek duruma düşürebilir. Mâli durumu bozulmuş ve bu nedenle tüm borçlarını vadesinde ödeyemeyecek durumda olan borçlular eğer iflâsa tabi ise iflâsın eşiğinde bulunuyor demektir. Eğer iflâsa tabi değilseler, önce davranan alacaklılar alacaklarına tamamen kavuşabilirken, diğer borçlularına iyiniyetle daha fazla tolerans gösteren, daha fazla zaman tanıyan alacaklılar ise alacaklarını hiç ya da tamamen alamayacaklardır.
Kanun koyucu, bu durumda bulunan bir borçluya, «alacaklılarının çoğunluğu ile» bir anlaşma yaparak, kendisine alacaklılarının tanıdığı (yeni) süre içinde borçlarını ödeme olanağı tanımıştır. Bu durumda bulunan bir borçlu «alacaklılarının kanunda öngörülen orandaki çoğunluğu» ile anlaşırken çok kez onlardan yeni bir süre (mehil) alma (vade konkordatosu) yanında, ayrıca «alacaklarının bir yüzdesinden (miktarından) da vazgeçmelerini» (yüzde konkordatosu) sağlar.
Bu kurum, hem borçlunun ve hem de alacaklıların lehinedir. Gerçekten, konkordato sayesinde borçlu iflâsa tabi ise iflâstan ve onun bütün hukuki ve cezai sonuçlarından kurtulmuş olur. Eğer borçlu iflâsa tabi değilse, bütün malvarlığının, alacaklıları tarafından haczedilip sonunda satılmaları sonucunda, borçlularından kısmen kurtulur ve alacağını kısmen ya da tamamen alamamış olan alacaklılarının da cebri icra tehdidiyle hayatını sürdürmeye çalışır.
Bu kurum alacaklıların da lehinedir. Çünkü, konkordato ile alacaklılar haciz ve iflâsın gerektirdiği masrafları yapmadan ve dolayısı ile, daha fazla ölçüde alacaklarını elde ederler. 4949 sayılı Kanun ile 2003 yılında yapılan değişiklik sonucunda «alacaklılara da konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteme hakkı» tanınarak «borçlu ile alacaklılar» ve «alacaklılar» arasında eşitlik sağlanmış, başka bir deyişle bu suretle konkordatoda «borçlu ile alacaklıların menfaatleri eşit olarak» gözetilmiştir. (Avukat TALİH UYAR (9 Eylül Ünv. Huk. Fak. E. Öğr. Görv.) (Yaşar Ünv. Huk. Fak. Öğr. Görv.) YENİ KONKORDATO HUKUKUMUZUN TEMEL İLKELERİ Ankara 2019 Türkiye Barolar Birliği Yayınları : 369)
2004 sayılı İİK.'nın 287. maddesinde borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimalinin “konkordatonun başarı şansı“ kavramı altında ifade edildiğine yer verilmiştir. Başarı olasılığı kavramından anlaşılan husus, konkordato projesinin gerçekleşme şansına sahip görülmesidir. Bu sonuca, borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı yargıç tarafından belirlenecektir. (Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku -Av.Sümer Altay, sayfa 112, 1. Cilt).
İsv. İİK.‘da da konkordato mühletinin amaçlarından biri olarak açıkça, “ borçlunun iyileşmesi “ kavramına yer verildiği, buna göre, geçici mühletin, açıkça iyileşme ümidi görülmüyorsa, yani konkordatonun tasdikine gerek kalmaksızın iyileşme yahut konkordato ihtimali yoksa kaldırılacağı ifade edilmiştir. Ancak burada iyileşmeden söz edebilmesi için bilançosal bir iyileşme yeterli olmayıp başarılı bir iyileşme için yapısal (gerçek) bir iyileşmenin varlığı aranmalıdır. Bu sebeple konkordato talebi, sadece zaman kazanmaya yönelik bir talep olmayıp sürekli ve kalıcı bir iyileşme olasılığını konkordato projesi yardımıyla inanılır kılmalıdır. Bu nedenle ön proje sadece dilek ve temenniler içeren soyut bir belge olarak anlaşılmamalı, mahkeme tarafından kesin mühlet verilebilmesi için ön projenin nasıl başarılı olacağı açıklanmalıdır. ( Selçuk Öztek / Ali Cem Budak, Müjgan Tunç Yücel, Serdar Kale, Bilgehan Yeşilova, Yeni konkordato Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2019 s. 187 )
2004 Sayılı İİK.'nın 286/1-a maddesinde " borçlunun talebiyle birlikte borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda, alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren ön proje ibraz etmesi" gerektiği ifade edilmiştir. Bu şekilde borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için mali kaynağın nasıl sağlanacağı net bir şekilde açıklanmalı ki projenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı ve kayıtlarla uygun olup olmadığı değerlendirebilmelidir. Dolayısıyla 286/1- a bendinde, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve ödemelerini yapabilmesi ifadesi ile konkordatonun amacının da bir anlamda ifade bulduğunun kabülü doğru olacaktır. Mali kaynağın nasıl edileceği kapsamında, Selçuk Öztek / Ali Cem Budak, Müjgan Tunç Yücel, Serdar Kale, Bilgehan Yeşilova, Yeni konkordato Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2019 s. 184-185 de ifade edildiği gibi "ortakların yeni sermaye getirmeleri, kişisel malvarlıklarını paraya çevirerek şirkete getirmeleri, sermaye artırımı yaparak yeni ortak almaları, işletmenin bir bankadan kredi bulması ilk akla gelenlerdir." Bu nedenle ön proje, maddenin 1. fıkranın a bendinde sözü edilen bütün unsurları içermelidir.
Konkordato mühleti borçlunun oylamaya hazırlık yapacağı, alacaklılarla görüşeceği ve onları olumlu oy kullanmaya ikna edeceği bir süreçtir. Bu bakımdan alacaklıların yaklaşımının borçlunun ve konkordatonun akıbetinde büyük bir rolü vardır.
Konkordato talep edecek borçlunun somut, gerçekçi ve açık mali verilerle ve borç tasfiye projesi ile konkordato talebinde bulunması gerekmektedir. Afaki, fiktif ve sonucu öngörülemeyen, ciddi bir borç tasfiye projesi sunulmayan projeye dayalı talebin kabulü mümkün değildir.
Yine, Konkordato bir borçlunun alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle borçlarını belirli bir oranda ve/veya vadelerle ödemesini öngören, borçların yapılandırılmasını sağlayan bir cebri icra türüdür. Borçlu ile alacaklılar arasındaki bir çeşit sulh sözleşmesi niteliğinde olan konkordato, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen ve mali durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak amacıyla getirilmiş bir müessesedir. Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu vade verilmek veya indirim yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkanları da korunmuş olur.
Konkordatonun tasdikinin şartları, talep tarihinde yürürlükte bulunan İİK'nın mülga 297. ve 298. maddesi hükümlerinde sayılmış olup, buna göre yasada açıkça belirtilmese de öncelikle borçlunun dürüst olması, daha sonra, teklif olunan meblağın borçlunun kaynakları ile orantılı olması, konkordatonun 297/1. maddesi uyarınca alacaklıların yarısı ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmesi, borçlunun konkordato işlemlerinin yerine getirilmesi, alacakları kabul edilmiş olan imtiyazlı alacakların tamamen ödenmesi ve mühlet sırasında komiserin onayı ile akdedilmiş borçların ifasını sağlamak için yeterli teminatı göstermesi, konkordatonun tasdikinin gerektirdiği, yargılama masrafları ve ilam harçlarının tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması gerekir.
Hakim, konkordato teklifini yetersiz bulması halinde re'sen ve talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmeyi yapabilir.
Hem icra mahkemesi safhasında ve hem de ticaret mahkemesinde görülen konkordatonun tasdiki yargılaması sırasında, re'sen araştırma ilkesi uygulanarak, borçlunun mali durumu ve konkordato projesinin başarı şansı konusunda esaslı bir kanaate ulaşmadan konkordato mühleti verilmemesi ve konkordatonun tasdik edilmemesi gerekmektedir. (Yargıtay 23. HD'nin 21/01/2020 tarih ve 2019/3021 Esas, 2020/292 Karar)
2004 sayılı İİK'nın "Konkordatonun Tasdiki şartları" başlıklı 305. maddesinde;
302 nci madde uyarınca yapılan toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilen konkordato projesinin tasdiki aşağıdaki şartların gerçekleşmesine bağlıdır:
a) Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması; malvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme hâlinde elde edilen hasılat veya üçüncü kişi tarafından teklif edilen tutarın iflâs yoluyla tasfiye hâlinde elde edilebilecek bedelden fazla olacağının anlaşılması.
b) Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (bu kapsamda mahkeme, borçlunun beklenen haklarının dikkate alınıp alınmayacağını ve alınacaksa ne oranda dikkate alınacağını da takdir eder).
c) Konkordato projesinin 302 nci maddede öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş bulunması.
d) 206 ncı maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının, alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması (302 nci maddenin altıncı fıkrası kıyasen uygulanır).
e) Konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile konkordatonun tasdiki durumunda alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınması gereken harcın, tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması.
Mahkeme konkordato projesini yetersiz bulursa kendiliğinden veya talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.
İcra ve İflas Kanununun 285. maddesi ve devamında, borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebileceği hükmü yer almıştır. Bu hüküm doğrultusunda amaç, borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklılara borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Ancak bu hüküm kaleme alınırken kanun koyucu bilinçli olarak konkordatonun tasdikini bazı şartlara bağlamış ve mahkemeye bu şartların varlığını resen değerlendirme görevi yüklemiştir.
Konkordato projesinin tasdiki için evvela projenin kanunun aradığı nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra davacı borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarıyla orantılı olması ve olası bir iflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarın konkordato projesinde vaat edilen tutardan az olması yani konkordatonun alacaklılar için iflasa nazaran daha avantajlı olması gerekir. Bu şartlarla birlikte tasdik harcının yatırılması, imtiyazlı alacakların ve mühlet içi borçların da ödenmesi veya teminata bağlanması diğer şartlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Konkordato prosedüründe tasdik aşamasına geçilmeden önce alacaklıların projeyi müzakere etmek üzere bir araya geldikleri bir toplantı yapılır. Bu toplantının yapılmasındaki amaç toplantıya gelen alacaklıları borçlunun teklif ettiği proje hakkında bilgilendirmek; malvarlığı hakkında alacaklıları aydınlatmak ve proje hakkında oylama yapmaktır. Toplantı sonunda bir tutanak tutulur ve projeye onay verenler bu tutanağı imzalar. Muvafakat eden alacaklıların daha sonra bu beyanlarını geri almaları mümkün değildir. Alacaklılar toplantıyı takip eden 7 günlük iltihak süresi içinde proje hakkındaki oylarını bildirebilirler.
Komiser alacaklılar için iltihak süresinin bitiminden itibaren en geç 7 gün içinde konkordatoya ilişkin bütün belgeleri, projenin kabul edilip edilmediğine ve tasdikin uygun olup olmadığına dair gerekçeli raporu mahkemeye verir. Bu belgelerle birlikte komiserin gerekçeli raporunu ve dosyayı tevdi alan mahkeme, konkordato hakkında karar vermek üzere yargılamaya başlar. İİK'nın 302. maddesinin son fıkrasında ilgili belgelerin komiser raporu ile birlikte sunulması zorunlu kılınmıştır.
Konkordato koşullarının kümülatif olarak bir arada bulunması halinde mahkeme konkordatoyu tasdik edecektir. Mahkemenin bu aşamada geniş bir takdir yetkisi bulunmaktadır ve tasdik yargılamasında re'sen araştırma ilkesi geçerlidir. Mahkeme, tasdik yargılamasında konkordato projesini kontrol edecek, konkordato sürecinde yapılması gereken işlemlerin zamanında ve kanuna uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetleyecektir. Bu noktada amaç dengeli ve adil bir ödeme planı ortaya konulması, alacaklıların da buna göre tatmin edilmesinin sağlanmasıdır. Bu nedenle konkordato projesinde alacaklılarca oylanan projenin dışında bir projenin tasdiki ancak bu projenin alacaklıların lehine bir değişiklik içermesi halinde mümkündür. Bunun dışında mahkeme hüküm verirken oylanan projede değişiklik yapamaz.(Yargıtay 6. HD'nin 19/10/2023 tarih ve 2023/2988 Esas, 2023/3398 Karar)
1-Kesin Mühlet Kararının Kaldırılması ve Konkordato Talebinin Reddi yönünden;
Tüm dosya kapsamından;
Kesin mühlet içerisinde 2004 sayılı İİK'nın 301 maddesi gereğince 23/05/2023 tarihinde adi alacaklılar toplantısının yapılmış, davacı taraf, revize edilen projeye göre kesin mühletin bitiminden itibaren 1 yıl içerisinde borçların tamamını % 100 oranında ve icra kapak dosyalarındaki tutar kadar ödemek suretiyle borçların ödeneceğini taahhüt etmiştir. Toplantıya 25 alacaklıdan , 11 asaleten 9'u vekaleten toplam 20 adi alacaklının katılmış, yapılan oylama sonucunda 25 alacaklıdan 17'sinin % 68 kabul, 3 alacaklı ret oyu vermiştir. Buna göre 2004 sayılı İİK'nın 299. Maddesi gereğince adi alacaklıların toplam alacak miktarı 16.778.336,00-TL'dir.
2004 sayılı İİK'nın 302/2-a ve b Maddesinde belirtilen;
Konkordato projesi;
a) Kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya
b) Kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini, aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmiş ise kabul edilmiş sayılır." hükmü gereğince, 25 alacaklının yarısı olan 1/2= 13, alacakların yarısı olan 8.389.168,00-TL şartı ile, 25 alacaklının 1/4'ü olan 7 alacaklı ve alacakların 2/3'ü olan 11.185.557,35-TL koşulunun sağlandığı, böylekle 2004 sayılı İİK'nın 302. Maddesinde öngörülen çoğunluk sağlanarak projenin kabul edildiği anlaşılmıştır. Böylelikle 2004 Sayılı İİK'nın konkordatonun tasdik şartlarından 305/1-c maddesindeki koşulan sağlandığı anlaşılmıştır.
Konkordatonun tasdik şartlarından 2004 sayılı İİK'nın 305/1-b maddesi gereğince b) Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (bu kapsamda mahkeme, borçlunun beklenen haklarının dikkate alınıp alınmayacağını ve alınacaksa ne oranda dikkate alınacağını da takdir eder)'dır.
Davacı taraf, revize edilen projeye göre kesin mühletin bitiminden itibaren 1 yıl içerisinde borçların tamamını % 100 oranında ve icra kapak dosyalarındaki tutar kadar ödemek suretiyle borçların ödeneceğini taahhüt etmiştir. Davacı tarafından öngörülen projeye göre, 16.778.336,00-TL'nin 1 yıl içerisinde ödenebilmesi için aylık 1.398.194,70-TL net gelir elde etmesi gerekmektedir. Mahkememizce alınan geçici komiser raporlarına ve tüm dosya kapsamına ve göre davacı şirketin 01/01/2023-30/11/2023 tarihleri arasında toplam 11 ay boyunca sadece 292.142,21-TL net gelir elde etmiş, ortalama aylık sadece 26.558.40-TL gelir elde etmiş olup, projeye göre öngördüğü gelirin (26.558,40-TL/1.398.194,70-TL) % 0,018 'in gerçekleştirebilmiştir. Bu gelirle ön görülen projenin gerçekleşme olanağının mümkün olmadığı ve konkordatonun tasdik şartlarından 2004 sayılı İİK'nın 305/1-b maddesi gereğince b) Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartının gerçekleşmediği anlaşılmıştır. (Yargıtay 6. HD'nin 01/11/2023 tarih ve 2023/3303 Esas, 2023/3626 Karar, Yargıtay 6. HD'nin 01/11/2023 tarih ve 2023/3062 Esas, 2023/3625 Karar, Yargıtay 6. HD'nin 05/10/2023 tarih ve 2023/3061 Esas, 2023/3144 Karar, Yargıtay 6. HD'nin 05/10/2023 tarih ve 2023/2780 Esas, 2023/3149 Karar, Yargıtay 6. HD'nin 20/09/2023 tarih ve 2023/2104 Esas, 2023/2854 Karar)
Bu nedenle davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (MARMARİS VERGİ DAİRESİ / ... ) yönünden, 2004 sayılı İİK'nın 304/2 Maddesi gereğince, 13/06/2023 tarihinden geçerli olmak üzere verilen 6 aylık kesin mühlet süresinin 6 ay süreyle uzatılmasına karar verilmesi talebinin reddine, Mahkememizin 13/06/2023 tarih ve 2022/94 Esas sayılı ara kararı ile verilen; Davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (MARMARİS VERGİ DAİRESİ / ... ) - hakkında 13/06/2022 tarihinden itibaren başlamak üzere 1 yıl süre ile kesin mühlet verilmesine," ilişkin kesin mühlet kararının 13/06/2023 tarihinden itibaren 2004 sayılı iik'nın 304/2 maddesi gereğince 6 ay uzatılmasına ilişkin mühletin kaldırılmasına ve Davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (MARMARİS VERGİ DAİRESİ / ... ) 2004 Sayılı İİK'nın 308. Maddesi gereğince konkordato talebinin reddine karar verilmiştir.
2)-İflas Kararı yönünden;
Mahkememizce alınan 08/12/2023 tarihli geçici komiser raporuna göre, Davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (MARMARİS VERGİ DAİRESİ / ... ) nin rayiç değerler esasına göre varlıklarının 38.462.000,00-TL olduğu, varlıklarının konkordato projesinde ön görülen 16.778.336,00-TL borçlarını karşılayacak durumda olduğu ve davacı şirketin borca batık olmaması nedeniyle iflas ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. '' gerekçesi ile;
HÜKÜM-Gerekçesi ekli kararda açıklanacağı üzere;
1)-Davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (... VERGİ DAİRESİ / ... ) yönünden, 2004 sayılı İİK'nın 304/2 Maddesi gereğince, 13/06/2023 tarihinden geçerli olmak üzere verilen 6 aylık kesin mühlet süresinin 6 ay süreyle uzatılmasına karar verilmesi talebinin REDDİNE,
2)-Mahkememizin 13/06/2023 tarih ve 2022/94 Esas sayılı ara kararı ile verilen;
Davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (... VERGİ DAİRESİ / ... ) - hakkında 13/06/2022 tarihinden itibaren başlamak üzere 1 YIL SÜRE İLE KESİN MÜHLET VERİLMESİNE," İLİŞKİN KESİN MÜHLET KARARININ 13/06/2023 TARİHİNDEN İTİBAREN 2004 SAYILI İİK'NIN 304/2 MADDESİ GEREĞİNCE 6 AY UZATILMASINA İLİŞKİN MÜHLETİN KALDIRILMASINA,
3)-Davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (... VERGİ DAİRESİ / ... ) 2004 Sayılı İİK'nın 308. Maddesi gereğince KONKORDATO TALEBİNİN REDDİNE,
4)-Davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (... VERGİ DAİRESİ / ... ) nin borca batık olmaması nedeniyle iflas ile ilgili HÜKÜM KURULMASINA YER OLMADIĞINA,
5)- a)-Mahkememizin 13/01/2022 tarih ve 2022/94 Esas sayılı ara kararı ile verilen;
1-)-Mahkememizin 13/01/2021 tarihli tensip zaptının 5. Nolu ara kararı gereğince eksik belgelerin ikmal edildiği ve 6 nolu ara kararı gereğince gider avansının yatırıldığı anlaşılmakla;
a)-... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı davacı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (... VERGİ DAİRESİ / ... ) nin 2004 Sayılı İİK'nun 297. maddesinin 2. fıkrasındaki haller de dahil olmak üzere; malvarlılığının muhafazası için tüm tedbirlerin alınmasına, bu kapsamda davacı şirketin Mahkememizin izni dışında geçici mühlet kararından itibaren rehin tesis etmesinin, kefil olmasının, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını kısmen dahi olsa devretmesinin, takyit etmesinin ve ivazsız tasarruflarda bulunmasının TEDBİREN ÖNLENMESİNE,
b)-Aksi halde yapılan işlemlerin hükümsüz olacağının İHTARINA,
c)-2004 Sayılı İİK'nun 288/1. maddesine göre geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğuracağından İİK'nun 294, 295, 296 ve 297.maddelerinin uygulanmasına, bu çerçevede mühlet içinde davacı şirket aleyhine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve muhafaza işlemleri de dahil tüm takip işlemlerinin yapılmasının İHTİYATİ TEDBİR YOLU İLE DURDURULMASINA,
d)-Yapılmış olan takiplerin bugünkü mevcut durumları aynen korunarak olduğu yerde DURDURULMASINA, ancak;
e)-Davacı şirketin işletme konularına ilişkin faaliyetlerinin devamı için zorunlu olan ve icra takipleri nedeniyle varsa muhafaza altına alınan makine, teçhizat ve araçlarının ÜZERLERİNDEKİ HACİZLER BAKİ KALMAK KAYDIYLA YEDİEMİN OLARAK DAVACI ŞİRKETE TESLİMİNE,
f)-2004 sayılı İİK'nun 206. Maddesinin 1. Sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla TAKİP YAPILABİLECEĞİNE,
g)-Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabileceği veya başlamış olan takiplere devam edilebileceği, ANCAK; BU TAKİP NEDENİYLE MUHAFAZA TEDBİRLERİNİN ALINMASININ VE REHİNLİ MALIN SATIŞININ YAPILMASININ TEDBİREN ÖNLENMESİNE,
h)-Davacı şirketin gayrimenkulleri ve tescilli, tescilsiz tüm mülkleri ile araçları üzerine 3. Kişilere veya şirket ortağı ve ortaklarına devir ve temlikinin önlenmesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, AYRICA ÜZERLERİNE AYNİ VE ŞAHSİ HAK TESİSİNİN ÖNLENMESİNE,
Davacı şirlet adına kayıtlı araçlara ihtiyati tedbir konulması için Mahkememiz Yazı İşleri Müdürü ...'in(... ) GÖREVLENDİRİLMESİNE,
ı)-2004 sayılı İİK'nın 287, 294/4, ve 294/4 delaletiyle 200 ve 201. maddeleri gereğince, 2004 s. İİK.nın 294/4. maddesi gereğince takasın, 2004 s. İİK.nin 200. ve 201. maddelerine tâbi olması karşısında, geçici mühlet kararının ilan tarihinden itibaren davacının alacaklısı olan bankaların davacının borçlusu haline gelmesi durumunda, yani geçici mühletin ilanından sonra davacının hesabına 3. kişilerce yatırılan paralar ve ödemeler, pos cihazı gelirleri, tahsil edilen çek ve senet bedellerinin geçmesi halinde, BANKALAR TARAFINDAN DAVACININ BU GELİRLERİNE TAKAS YOLUYLA BLOKE KOYMASININ İHTİYATİ TEDBİR YOLU İLE YASAKLANMASINA,
Bu bedellerinin komiser nezdinde konkordato projesinde kullanılmak üzere komiser tarafından talep eden davacı şirket adına alacaklı olmayan başka bir bankada açılacak banka hesabına aktarılmasına yönelik İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA," İLİŞKİN ARA KARARININ KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE KALDIRILMASINA,
6)-Mahkememizin 13/01/2022 tarih ve 2022/94 Esas sayılı 2 nolu ara kararı;
a)-Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla 2004 Sayılı İİK'nun 287/3 maddesi uyarınca davacı şirketin sunulan tablolardaki alacaklı sayısı ve alacak miktarı dikkate alınarak davacı şirkete geçici konkordato komiseri olarak görevlendirilen GEÇİCİ KOMİSER OLARAK ...'ın (T.C.NO:...)'İN GÖREVİNİN SONLANDIRILMASINA,
b)-Davacı şirkete geçici konkordato komiseri olarak görevlendirilen...'ın (T.C.NO:...)'İN görevinin sonlandırıldığının İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığı'na BİLDİRİLMESİNE,
7)- 2004 Sayılı İİK'nın 308 maddesi delaletiyle İİK'nun 288/2 maddesi gereğince karar kesinleştiğinde İhtiyati Tedbirlerin ve kesin mühletin kaldırılmasına ilişkin kararın Ticaret Sicil Gazetesinde ve Basın İlan Kurumunun resmi ilan portalında ilanına, masrafın peşin alınan gider avansından KARŞILANMASINA," şeklinde karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece 13/01/2022 tarihinde geçici mühlet kararı verildiğini, 13/06/2022 tarihli kararı ile kesin mühlete çevrilip 1 yıl süre verildiğini,13/06/2023 tarihinde ise bu sürenin 6 ay uzatıldığını, bir sonraki duruşmanın 13/12/2023 tarihinde olduğunu, yerel mahkemenin konkordato korumasını kaldırdığını, korumanın kalkması üzerine müvekkilinin alacaklı baskısı altına girdiğini, borçları ödemesinin de tehlikeye girdiğini, taşınmazların satıldığı durumda tüm şahıs borçlarının kapatmaya yettiğini, geriye kalan kamu alacaklarını ise kalan taşınmaz değerleri karşıladığını, yerel mahkemenin kararının alacaklıların aleyhine olduğunu, ayrıca komiserin sunmuş olduğu tüm raporların da olumlu olduğunu, müvekkilinin alacakları karşılayacak malvarlığı olduğunu bunların bir kısmını tasfiye etmesi halinde tüm borçları ödeyebileceğini, bu durumun ancak konkordatonun tasdiki ile mümkün olabileceğini belirterek, 2004 Sayılı İİK'nın 308. Maddesi gereğince konkordato talebinin kabulüne, yerel mahkeme kararının diğer yönleri ile de kaldırılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava: vade konkordatosu istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Davacı tarafça vade konkordatosu talebinde bulunulmuştur.
Davacı şirketin ön projesinde 1 yıl ödemesiz ilave 2 yıl içinde yıllık %12 faiz oranı üzerinden borçların geri ödeneceği belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince davacının konkordato talebi üzerine, 13.01.2022 den başlamak üzere 3 ay geçici mühlet kararı verildiği, 13.04.2022 den geçerli olmak üzere geçici mühletin 2 ay uzatılmasına karar verildiği, 13.06.2022 den başlamak üzere 1 yıl kesin mühlet kararı verildiği, Mahkemece 13/06/2023 tarihli duruşmada, kesin mühlet kararının 13/06/2023 tarihinden itibaren 2004 sayılı İİK'nın 304/2 maddesi gereğince 6 ay uzatılmasına karar verildiği görülmektedir.
Davacı taraf daha sonra sunduğu revize proje ile kesin mühletin bitiminden itibaren 1 yıl içerisinde borçların tamamını % 100 oranında ve icra kapak dosyalarındaki tutar kadar ödemek suretiyle borçların ödeneceğinin taahhüt etmiştir.
Kesin mühlet içerisinde 2004 sayılı İİK'nın 301 maddesi gereğince 23/05/2023 tarihinde adi alacaklılar toplantısının yapıldığı, revize edilen projeye göre kesin mühletin bitiminden itibaren 1 yıl içerisinde borçların tamamını % 100 oranında ve icra kapak dosyalarındaki tutar kadar ödemek suretiyle borçların ödeneceğinin taahhüt edildiği, bu projenin oylandığı, toplantıya 25 alacaklıdan , 11 asaleten 9'u vekaleten toplam 20 adi alacaklının katıldığı, yapılan oylama sonucunda 25 alacaklıdan 17'sinin % 68'inin kabul, 3 alacaklının ret oyu verdiği, 16.778.336,00-TL alacak miktarından % 71'ine denk gelen 11.589.867,72-TL'ye den geldiği, 2004 sayılı İİK'nın 302. Maddesinde öngörülen çoğunluk sağlanarak projenin kabul edildiği buna ilişkin komiserin raporunu sunduğu, en son sunulan 08.12.2023 tarihli komiser raporunda; şirketin konkordato sürecini ön projeye uygun biçimde sonuçlandırmak için çalıştığı, 01.01.2023-30.11.2023 arasını 292.142,21 TL karla kapattığının belirtildiği, davacıya ait gayrımenkullerin değerleme raporlarının da rapora eklendiği, gayrımenkullerin rayiç değerinin 38.462.000 TL olduğu , konkordato ön projesinde belirtilen 16.778.336,60 TL yi karşılamakta olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece 13.12.2023 tarihli duruşmada; Davacı tarafından öngörülen projeye göre, 16.778.336,00-TL'nin 1 yıl içerisinde ödenebilmesi için aylık 1.398.194,70-TL net gelir elde etmesi gerekmektedir. Mahkememizce alınan geçici komiser raporlarına ve tüm dosya kapsamına ve göre davacı şirketin 01/01/2023-30/11/2023 tarihleri arasında toplam 11 ay boyunca sadece 292.142,21-TL net gelir elde etmiş, ortalama aylık sadece 26.558.40-TL gelir elde etmiş olup, projeye göre öngördüğü gelirin (26.558,40-TL/1.398.194,70-TL) % 0,018 'in gerçekleştirebilmiştir. Bu gelirle ön görülen projenin gerçekleşme olanağının mümkün olmadığı ve konkordatonun tasdik şartlarından 2004 sayılı İİK'nın 305/1-b maddesi gereğince b) Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartının gerçekleşmediği kanaatine varıldığı belirtilerek kesin mühletin uzatılması kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği görülmektedir.
Her ne kadar ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ise de; İİK 304/2. Maddeye göre kesin mühlet olan 1 ve 6 aylık süreler içerisinde karar verilemeyeceğini anladığı takdirde 304/2 mad uyarınca kullanabileceği 2. bir 6 aylık süre bulunduğundan henüz bu süreye de başlanmamış olduğundan mahkemece tasdik duruşması için gün tayin ederek varsa eksik tasdik harcının hesaplatılıp tamamlatılarak, tasdik duruşması günü belirlenip ilanlar yapıldıktan sonra tasdik duruşmasında tasdik koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekirken uzatılan kesin mühletin son gününde tasdik şartları da değerlendirilerek konkordato talebinin reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; davacı vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile kararın HMK nın 355. Maddesi gereğince resen kaldırılarak eksiklikler giderildikten sonra yeniden bir karar verilmesi gerektiği kanaatiyle, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 13/12/2023 tarih ve 2022/94 Esas 2023/926 Karar sayılı hükmünün dava dosyasının esası incelenmeksizin HMK’nın 355 ve 353/(1)-a-6. maddeleri gereğince RE'SEN KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın HMK 353/(1)-a maddesi gereğince Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-Kararın kaldırılması nedeniyle başvuru sırasında alınan peşin harcın başvuru sahibi davacıya iadesine,
5-İstinaf başvurusu aşamasında başvuru sahibi davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf kanun yoluna başvuran davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme ve harç iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 27/03/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.