T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1881
KARAR NO: 2023/2065
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/08/2023
NUMARASI: 2023/602 Esas
DAVANIN KONUSU: Tazminat
TALEP: İhtiyati Tedbir
BAM KARAR TARİHİ: 14/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 14/11/2023
İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile diğer davalı ... (...) arasında müvekkiline ait 27 ton hurda malzemenin Söke'de bulunan ... isimli firmaya telim edilmesi amacıyla İzmir'de bir taşıma sözleşmesi akdedildiğini, ...'in, müvekkili ile akdettiği taşıma sözleşmesi gereği bu taşıma işini fiilen yapması için davalı ...'ye taşıma işini verdiğini, taşıma işini fiilen, davalılardan ...'nin ... plaka sayılı kendisine ait tır ile gerçekleştirdiğini, davalı ...'nin 09.05.2022 tarihinde müvekkilinin iş yerinden 27 ton hurda kağıdı teslim alıp, kendisine ait ... plaka sayılı tıra yükleyerek yola çıktığını, teslim yerine gitmiş ancak malları teslim etmesi gereken ... adlı firmaya teslim etmediğini, malların teslim olmaması nedeniyle davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, malların teslim edilmemesi ve kaybolması nedeniyle davalılar hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan dolayı Söke 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/697 Esas 2023/25 Karar sayılı dosyası ile dava açılarak, davalı ... hakkında mahkumiyet kararı verildiğini, anılan kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesince istinaf aşamasında olduğunu, her ne kadar diğer davalı ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığı yönünde karar verilmiş olsa da bu karara itiraz edildiğini ancak bir ceza davasının açılmadığını, işbu davalı hakkında ceza davası açılmamış olsa da bu durumun sorumluluğu ortadan kaldırmadığını, malın teslim olmaması nedeniyle her iki davalının da ağır kusurunun bulunduğunu, haricen öğrendikleri kadarıyla taşıma işinin yapıldığı suç eşyası olan tırın davalı ...'nin muvazaalı olarak annesine satılmış gibi gösterildiğini bu nedenle davalı ...'nin mal kaçırma nedeniyle ... plaka sayılı aracın başka bir kişi üzerinde görünmesi halinde dahi tırın üzerine tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece "...İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. ila 399. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, aynı yasanın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartlarına yer verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesine göre "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir". Anılan maddeye göre öncelikle mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı alınabilecektir. Mevcut durumda meydana gelebilecek değişmeyle kastedilen taraflar arasında çekişmeli olan veya yargılama konusunu oluşturan şey ya da hak üzerindeki değişimlerdir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389/1.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı uyuşmazlık konusu hakkında verilebilecektir. Buna göre çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan şey ya da hak, aynı zamanda ihtiyati tedbirin konusunu da oluşturacaktır. Dava konusu yapılmayacak veya yapılmamış olan şey veya hak hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyecektir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun, "uyuşmazlık konusu hakkında" diyerek bu hususa vurgu yapmıştır.
İhtiyati tedbir öğretide “…kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca, davacı veya davalının (dava konusu ile ilgili olarak) hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte, geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır.” şeklinde tarif edilmiştir. Anılan tariften de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbirin diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu şey üzerinde yeni bir takım ihtilafların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.
İhtiyati tedbir kararına itiraz 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 394/2.maddesinde; ''İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir.'' şeklinde düzenlenmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesi hükmü gözetildiğinde ... plaka sayılı aracın dava konusunu oluşturmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin ... plakalı araç kaydına dava sonuna kadar üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi açısından ihtiyati tedbir konulması talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile; "Davacı vekilinin, ... plakalı araç kaydına dava sonuna kadar üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi açısından ihtiyati tedbir konulması talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesi uyarınca reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
İhtiyati Tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalılardan ... arasında yazılı ve davalı ... arasında da sözlü eşya taşıma sözleşmesi akdedildiğini, ... ile yapılan yazılı sözleşme davalı ...'yi de kapsadığını, taşıma sözleşmesinde bir şekil şartı bulunmadığını, sözleşmenin ispatı açısından yazılılık önem ifade ettiğini ancak olayda olduğu gibi davalı ...'nin davaya konu hurda malları taşıdığı ve bunları teslim etmesi gereken yere teslim etmediğinin Söke Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/697 Esas 2023/25 Karar sayılı dosyası ile de sabit olduğuna ve davalı ... ile yapılan taşıma sözleşmesi ile her iki davalının kabul beyanına göre de, ortada taraflar arasında bir taşıma sözleşmesi mevcut olduğunu, müvekkili ile diğer davalı ... (...) arasında müvekkiline ait 27 ton hurda malzemenin Söke'de bulunan ... isimli firmaya telim edilmesi amacıyla İzmir'de bir taşıma sözleşmesi akdedildiğini, ...'in, müvekkili ile akdettiği taşıma sözleşmesi gereği bu taşıma işini fiilen yapması için davalı ...'ye taşıma işini verdiğini, taşıma işini fiilen, davalılardan ...'nin ... plaka sayılı kendisine ait tır ile gerçekleştirdiğini, davalı ...'nin 09.05.2022 tarihinde müvekkilinin iş yerinden 27 ton hurda kağıdı teslim alıp, kendisine ait ... plaka sayılı tıra yükleyerek yola çıktığını, teslim yerine gitmiş ancak malları teslim etmesi gereken ... adlı firmaya teslim etmediğini, malların teslim olmaması nedeniyle davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, malların teslim edilmemesi ve kaybolması nedeniyle davalılar hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan dolayı Söke 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/697 Esas 2023/25 Karar sayılı dosyası ile dava açılarak, davalı ... hakkında mahkumiyet kararı verildiğini, anılan kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesince istinaf aşamasında olduğunu, her ne kadar diğer davalı ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığı yönünde karar verilmiş olsa da bu karara itiraz edildiğini ancak bir ceza davasının açılmadığını, işbu davalı hakkında ceza davası açılmamış olsa da bu durumun sorumluluğu ortadan kaldırmadığını, malın teslim olmaması nedeniyle her iki davalının da ağır kusurunun bulunduğunu, haricen öğrendikleri kadarıyla taşıma işinin yapıldığı suç eşyası olan tırın davalı ...'nin muvazaalı olarak annesine satılmış gibi gösterildiğini bu nedenle davalılardan ...'ye ait taşıma işini yaptığı suça konu ... plaka sayılı araca (tıra) davanın kesinleşmesine kadar geçerli olmak üzere tedbir konulması taleplerinin reddi yönündeki İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/602 Esas sayılı dosyasında verilen tedbirin reddi kararın kaldırılarak davalılardan ...'ye ait taşıma işini yaptığı suça konu
... plaka sayılı araca (tıra) davanın kesinleşmesine kadar geçerli olmak üzere tedbir konulmasına karar verilmesini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
Davalının işbu ara kararına karşı süresi içerisinde bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince davacı tarafın davaya konu taşıma işleminin yapıldığı ve davalılardan ... adına kayıtlı olduğu belirtilen ... plakalı aracın trafik kaydına, bu aracın davalı ... tarafından muvazaalı işlem nedeniyle başka bir kişi üzerine devredilmiş olması halinde dahi geçerli olmak üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir.
Mahkemece oluşturulan 17/08/2023 tarihli karar ile davacının ihtiyati tedbir isteminin HMK 389 maddesi gereğince koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
HMK 389. maddesine göre "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir."
HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlemiştir.
İhtiyati tedbir istemine konu ... plakalı aracın UYAP ortamından çıkartılan trafik kaydına göre 12/01/2023 tarihinde ... adına devredildiği ve halen bu şahıs adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından her ne kadar davaya konu taşıma işleminde kullanıldığı belirtilen ... plakalı aracın trafik kaydına dava dışı 3.şahıslara devredilmiş olsa dahi dava dilekçesinde talep edildiği şekilde ihtiyati tedbir kararı konulması talep edilmiş ise de; HMK 389. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin kararında belirtildiği üzere ancak uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği gibi davacı tarafın ihtiyati tedbir istemine konu ettiği aracın bizzatihi davanın konusunu oluşturmadığı gibi çıkartılan trafik kaydına göre de 12/01/2023 tarihinde dava dışı ...'ye devredilmiş olduğu görülmekle, dava dışı 3.kişi adına kayıtlı araç ile ilgili olarak ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden davacı tarafın İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan, yerel mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararına karşı yerinde olmayan davacı tarafın istinaf isteminin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/08/2023 tarih ve 2023/602 Esas sayılı ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararına karşı ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati tedbir talep eden davacı taraftan alınması gereken 269,85 TL istinaf karar harcı peşin olarak yatırdığından, davacı tarafça yatırılan harcın hazineye gelir kaydına,
3-İhtiyati tedbir talep eden davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
14/11/2023