T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1851
KARAR NO: 2024/772
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/09/2020
NUMARASI: 2018/1172 Esas 2020/534 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
BAM KARAR TARİHİ: 02/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/04/2024
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın aldığı hasarlı araçların internet sitesi üzerinden ihale yöntemi ile satışını yaptığını, davalı borçluya ait aracın hasarlı hale gelmesi neticesi ile araç sigorta şirketi tarafından ihale edilmek ve bedele dönüştürülmek üzere müvekkiline teslim edildiğini, aracın ihale ile satışlarının yapılması neticesinde elde edilen sovtaj bedeli gerekli masraf ve bedeller düşüldükten sonra davalı borçluya ödendiğini, ancak müvekkili şirketin ödeme sistemindeki bir problem nedeni ile borçluya yapılması gereken sovtaj ödemesinin mükerrer olarak yaptığını, bunun fark edilmesi üzerine derhal borçlu ile irtibata geçildiğini, davalının mükerrer ödemeyi şifahen kabul ettiğini ve derhal mükerrer ödemeyi iade edeceğini bildirdiğini, ancak ödemeyi yapmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine İzmir 24. İcra Müdürlüğü'nün 2018/10168 sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini beyanla, davalı borçlunun İzmir 24. İcra Müdürlüğü 2018/10168 E. Sayılı dosyaya vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve takip konusu tutarın takip tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline, davalının takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş olması ve takip konusu alacağın "likit alacak" niteliğinde olması sebebiyle davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçludan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça iddia edildiği şekilde, davalı şirket tarafından mükerrer ödemenin şifaen kabul edildiği ve fazla ödendiği iddia olunan 168.383,00-TL bedelin iadesi hususunda taahhütte bulunulduğu halde iadenin gerçekleşmediği hususunun gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde ağır hasarlı hale geldiğini, aracı sigortalayan sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesinde aracın "pert" kaydı onarımının ekonomik olmayacağı gerekçesiyle davalıya araç değerinin ödenmesine karar verildiği, müvekkiline ait aracın kaza tarihi itibariyle yaklaşık değerinin 800.000,00-TL civarında olduğunu, müvekkil şirkete ait aracın kasko bedelinin sigorta şirketi tarafından kendilerine ödenmesi hususunda mutabakata varıldığını, ancak müvekkil şirkete sigorta şirketi tarafından herhangi bir hasar ödemesinin yapılmadığını, araç bedeli olarak davacı şirket hesabından müvekkili şirketin banka hesabına 27.08.2018 tarihinde "..." plakalı araç sovtaj ödemesi olarak 170.188,00-TL ve 168.383,00-TL olmak üzere toplam 338.571,00-TL gönderildiğini, davacı şirketin ödemenin mükerrer olduğu iddiası ile müvekkil şirketten fazla ödenen kısım için talepte bulunduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında aracın hangi bedelle satılacağı ve ne miktarda bedel ödeneceği hususunda bir sözleşme veya mutabakatın olmadığını, müvekkili şirketin aracı çok daha yüksek bir kasko bedeline sahip iken çok düşük bir meblağın sovtaj bedeli olarak ödenmesinin kabul edilebilir bir durum olmadığını, bu nedenle davacı tarafından açılan icra takibine tamamen haklı ve hukuka uygun olarak itirazda bulunulduğunu, ilk ödeme de 170.188,00-TL, ikinci ödemede ise 168.383,00-TL ödemede bulunulduğunu, iki bedelin arasında fark bulunmasının sistem hatası olmadığının açıkça göstermekte olduğundan bahisle davanın reddine, davacının %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine, takibin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece "...Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; davacının davalıya mükerrer ödeme yapıp yapmadığı, davacının sebepsiz zenginleşip zenginleşmediği, davacı tarafça davalıya yapılan 168.303,00-TL ödemenin davalı tarafından davacıya iadesinin gerekip gerekmediği , itirazın haksız olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
DELİLLER:
Dava dışı sigorta şirketine müzekkere yazılarak celp edilen hasar dosyası sureti dosyamız içerisine alınmıştır.
Ödeme dekontları dosyamız içerisindedir.
İzmir 24. İcra Dairesinin 2018/10168 Esas sayılı takip dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın yapılan incelemesinde; dosyamız davacısı tarafından davalı aleyhine 29/08/2018 tarihinde "20.07.2018 tarihli, 168.383,00-TL tutarlı 20/07/2018-475-49005-77439 nolu dekont -... plakalı araç mükerrer sovtaj ödemesi iadesi " olan 168.383,00-TL üzerinden başlatılan takip olduğu, davalı tarafından takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya otomotiv ve kusur uzmanı bilirkişi ...' e tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ... plaka sayılı araçtaki hasar sovtaj bedeli miktarı, davacının davalıya söz konusu araç için gerekli masraf ve ödemeler düşüldükten sonra ödemesi gereken sovtaj değeri hususlarında rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişice düzenlenen 16/12/2019 havale tarihli raporda özetle ;Dava konusu aracın; kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 800.000,00.-TL olduğu, dosya kapsamında yer alan davacı tarafa ait 31.05.2018 tarihli "..." "RAYİÇ DEĞER FORMU" başlıklı belgede; satılık araçlara ait oluşan rayiç değerlerin 860.000.00.-TL ile 750.000,00.-TL olarak görüldüğü, bu formda araçların ... emsal araç olduğu (... araçlar yetkili bayi tarafından ithal edilmemesi nedeniyle, bayi girişli araçlara nazaran piyasa rayiç değerleri düşüktür) ve ayrıca Sn. Davacı Vekilinin, Sayın Mahkemeye sunduğu 04.10.2019 havale tarihli dilekçe ekinde bulunan davacı tarafa ait "..." internet sitesi hasarlı araç "İHALE SONUÇ FÖYÜ" başlıklı belgede; davaya konu ... plaka sayılı aracın ortalama rayiç değerinin 805.000,00.-TL olduğunun belirtildiği, dolayısı ile davaya konu aracın piyasa rayiç değerinin 800.000,00.-TL olduğu hususunda yapılan tespitlerin doğrulandığını,
Dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedeli için hasarlı araç alım - satım işi ile iştigal eden firmalarla ve ayrıca piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalarda; dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000,00.-TL dolaylarında olduğu,
Dosyaya göre; davacı tarafın, davalıya 20.07.2018 tarihinde 168.383,00.-TL ve 24.07.2018 tarihinde 170.188,00.-TL olmak üzere toplam 338.571,00.-TL ödeme yaptığı,
Yapılan bu tespit ve değerlendirmelere göre; davaya konu ... plaka sayılı aracın 19.05.2018 tarihli vaki kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 800.000,00.-TL olduğu,
Dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedeli için hasarlı araç alım - satım işi ile iştigal eden firmalarla ve ayrıca piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalarda; dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000.00.-TL dolaylarında olduğu,
Dosyaya göre; davacı tarafın, davalıya 20.07.2018 tarihinde 168.383,00.-TL ve 24.07.2018 tarihinde 170.188,00.-TL olmak üzere toplam 338.571.00.-TL ödeme yaptığı ve aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000,00.-TL dikkate alındığında yapılan ödemelerde, bir mükerrerlik bulunmadığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Davacının, satın aldığı hasarlı araçların internet sitesi üzerinden ihale yöntemi ile satışını yaptığı, davalıya ait aracın hasarlı hale gelmesi sonrası sigorta şirketi tarafından ihale edilmek ve bedele dönüştürülmek üzere davacıya teslim edildiği, aracın ihale ile satışlarının yapılması neticesinde elde edilen sovtaj bedelinin gerekli masraf ve bedeller düşüldükten sonra davalıya ödendiği ancak ödeme sistemindeki arıza nedeniyle mükerrer sovtaj ödemesi yapıldığı iddiası ile davalı aleyhine İzmir 24. İcra Müdürlüğünün 2018/10168 sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği, davalının takibe itirazı üzerine davacının mahkememizde iş bu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafça iş bu itirazın davası açılmış ise de; Mahkememizce; ... plaka sayılı araçtaki hasar sovtaj bedeli miktarı, davacının davalıya söz konusu araç için gerekli masraf ve ödemeler düşüldükten sonra ödemesi gereken sovtaj değerinin tespiti için otomotiv ve kusur bilirkişisinden aldırılan 16/12/2019 havale tarihli raporun denetime elverişli ve açık olması nedeniyle itibar edilmiş buna göre; dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 800.000,00.-TL olduğu, ... plakalı aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000,00.-TL dolaylarında olduğu, davacı tarafın, davalıya 20.07.2018 tarihinde 168.383,00.-TL ve 24.07.2018 tarihinde 170.188,00.-TL olmak üzere toplam 338.571,00.-TL ödeme yaptığı, aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000,00.-TL dikkate alındığında, yapılan ödemelerde bir mükerrerlik bulunmadığı, davacının dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı, ancak mahkememizce verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça davalıya yemin teklifinde bulunulmadığı, dolayısıyla davacının iddiasını ispatlayamadığı, yapılan ödeme miktarlarındaki farklılık ve bilirkişi raporu da göz önünde bulundurulduğunda davacının iddia ettiği gibi sistem hatasından kaynaklı mükerrer bir ödeme olduğu kanaatine varılamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile; "Davanın Reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili firmanın, sigorta firmalarından aldığı hasarlı araçların "..." internet sitesi üzerinden ihale yöntemi ile satışını yapmakta olup araçların kaza neticesinde ağır hasarlı hale gelmesi sonrası, sigorta eksperlerince belirlenen aracın hasar tarihindeki rayiç bedeli ile hasarlı vaziyetteki değeri arasındaki fark sigorta şirketince; hasarlı vaziyetteki değeri (sovtaj değeri) ise müvekkili şirket tarafından ödeneceğini, davacının, sigorta şirketleri tarafından kendisine gönderilen ağır hasarlı araçları, sigorta eksperi tarafından belirlenen hasarlı halinin değerinden aşağı olmamak kaydıyla ihaleye çıkararak satar ve satış sonrası dosya masrafları düşüldükten sonra kalan sovtaj bedelinin davacı tarafça araç sahibi sigortalıya ödeyeceği, müvekkilinin ağır hasarlı araçların sigorta şirketleri ile arasındaki anlaşma gereği sigorta şirketlerinden alarak ihale yolu ile satıp aracın sovtaj bedelini tahsil ettikten sonra araç sahibi sigortalıya sovtaj bedelini ödeyen bir firma olduğunu, sigorta şirketlerinin araç sahibi sigortalılarla rayiç bedel mutabakatı akdetmekte olup aracın rayiç bedelinin gerçeği yansıtmaması halinde ise müvekkilinin sorumlu tutulabileceği bir kusur/sorumluluk hali olduğunu, burada kusursuz sorumluluk hallerinin de mevcut olmadığını, müvekkilinin yalnızca sigorta şirketince kendisine verilen bilgi ve bedeller doğrultusunda hasarlı araçları satarak sigorta şirketinin belirlediği sovtaj değerini araç sahibi sigortalıya ödediğini, müvekkilinin hasarlı araçları ihale ederken değer araştırması yapmamakta, sigorta şirketi ile araç sahibi sigortalının mutabık kaldığı bedeller üzerinden işlem sağladığını, müvekkili firmanın yaptığı işten sorumluluğunun sigorta şirketince belirlenen sovtaj bedeli üzerinden araç satıldıktan sonra sigorta şirketinin bildirdiği sovtaj bedelinden dosya masrafları düşüldükten sonra kalan tutarın araç sahibi sigortalıya ödediğini, dava konusu olayda ise davalı borçluya ait aracın hasarlı hale gelmesi neticesi dava dışı ... A.Ş. tarafından mezkur araç için kasko hasar dosyası açıldığı, hasar dosyası kapsamında sigorta eksperince sigortalı aracın rayiç değerinin 511.000 TL, hasarlı vaziyette halinin 177.993 TL olduğu ve buna göre hasarlı vaziyetteki değerinin 339.007 TL olduğunun bildirildiği, davalının 19.08.2018 tarihinde dava dışı ... A.Ş.'ye verdiği beyan yazısında aynen; "... plaka nolu aracımla yapmış olduğum kaza sonucunda tarafıma ödemek istediğiniz 511.000 TL'den pert olmasını kabul ediyorum. Başka bir talebim yoktur." şeklinde, aracın pert olması neticesi toplamda 511.000 TL bedel almayı ve başkaca bir bedel talep etmediğini bizzat kaşe-imzasıyla kabul ettiğini, bunun üzerine dava dışı ... A.Ş. ile davalı arasında 19.08.2018 tarihli mutabakatname imzalanarak araç rayiç bedelinin 511.000 TL olduğu ve davalıya (sigortalıya) yapılacak ödemenin 511.000 TL rayiç bedel üzerinden hesaplanacağı tarafların ortak iradeleri ile imza altına alınarak anlaşma sağlandığını, yani davalı, aracın rayiç bedelinin 511.000 TL olduğunu kendi kaşe imzası ile 2. kere kabul ettiğini, davalı tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye verilen davalının kaşe-imzasını havi 04.07.2018 tarihli "İbraname" başlıklı yazı ile davalı aynen; "Ben aşağıda imza sahibi ... Ticaret Ltd. Şti.'nin kaza neticesinde husule gelen hasarları tamamen ... A.Ş. Tarafından ödenen 339.007 TL'yi nakden tahsil ettim ve bu kapsamda sigorta mukavelesi hükümleri tamamen yerine getirilmiş olduğundan ... A.Ş.'yi bu kazadan dolayı kayıtsız şartsız ibra ederim." şeklinde, 511.000 TL rayiç bedelden hasarlı bedel düşüldükten sonra kalan 339.007 TL'yi tahsil ettiğini beyan ettiğini, mezkur ibraname içeriğinde, sovtaj bedeli olarak 171.993 TL belirlendiği ve 171.993 TL sovtaj bedelinin davalının kabulünde olduğu açıkça görüldüğünü, davalının, 20.07.2018 tarihinde dava dışı ... A.Ş.'ye verdiği yazı ile aynen; "Sahibi bulunduğum 2018k 62476 nolu ... plakalı aracımın eksik parçası Panzot için 1805 TL'lik sovtaj kesintisini kabul beyan ediyorum." şeklinde, sovtaj bedelinden 1805 TL düşülerek kendisine ödeme yapılmasını kabul ettiğini, sigorta şirketince davalıya ödeme yapılmasını takiben, sovtaj bedelinin ödenmesi amacıyla araç bilgilerinin müvekkiline gönderildiği, mezkur araç sigorta şirketince sağlanan bilgiler doğrultusunda ihaleye çıkarılmış ve aracın ihale ile satışının yapılması neticesinde elde edilen tutarın yani sovtaj bedeli-gerekli masraf ve bedeller düşüldükten sonra davalı borçluya ödendiğini, ancak müvekkili şirketin ödeme sistemindeki bir problem yüzünden davalı borçluya yapılması gereken sovtaj ödemesi mükerrer olarak yapılmış, davalıya 27.08.2018 tarihi saat 10:16'da "... Sovtaj Ödemesi" açıklaması ile 170.188,00 TL ödeme yapıldıktan sonra sistem arızası nedeniyle yine 27.08.2016 tarihi saat 10:17'de""... Sovtaj Ödemesi" açıklamasıyla hataen ve mükerreren ve hatta 6. nolu maddede belirtilen 1805,00 TL'lik eksik parça bedeli tekrar düşülerek 168.383,00 TL gönderildiğini, son durumda, sigorta şirketi ve davalı sigortalı şirket arasındaki mutabakat neticesi belirlenen; araç rayici = 551.000 TL, sovtaj bedeli = 171.993 TL, sigorta şirketince ödenmesi gereken (ve ödenen) kalan tazminat bedeli = 339.007 TL, sovtaj bedelinden, 6 nolu maddede belirtilen 1.805 TL'lik eksik parça bedeli düşüldükten sonra kalan ve müvekkilce davalıya ödenmesi gereken sovtaj bedeli = 170.188 TL, müvekkili tarafından davalıya 27.08.2018 tarihi saat 10:16'da yapılan sovtaj bedeli ödemesi = 170.188 TL, müvekkili tarafından davalıya 27.08.2018 tarihi saat 10:17'de mükerreren yapılan sovtaj bedeli ödemesi = 168.383 TL olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olup yapılan tespitlerin tümüyle ticari teamüle aykırı olmasına ve raporun kendi içinde çelişkiler içermesine karşın yerel mahkemece hükme esas alındığını, dava konusu araca ilişkin rayiç bedel ve sovtaj bedeli bizzat davalının imzasını havi mutabakatname ile ibraname ile belirlenmiş olup bu hususlar dikkate alınmaksızın tanzim edilen rapor esas alınarak hüküm tesis edilmesi açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalıya ait aracın hasarlı hale gelmesini takiben davalı ile dava dışı sigorta şirketi arasında mutabakatname imzalanarak davalıya yapılacak ödemelerin 511.000 TL rayiç bedel üzerinden hesaplanacağı tarafların ortak iradeleri ile imza altına alındığını, davalının bizzat kendisinin imza ve kaşesini havi mutabakatname ile rayiç bedeli 511.000 TL olarak kabul ettiğini, bu kapsamda, tarafların ortak kabulünde olan bir rayiç bedel varken bilirkişi tarafından görev ve yetkisi olmamasına ve dosya kendisine bu hususta tevdi edilmemesine karşın, tekraren bir rayiç bedel araştırmasına gidilmiş ve "araç rayiç bedeli 800.000 TL'dir, davalının iradesi ve imza altına aldığı evraklar umurumda değil, hesaplamalar 800.000 TL üzerinden yapılacaktır." şeklinde bir anlayışla dava konusundan tamamen bağımsız, taraf iradeleri hiçe sayılarak müvekkil, esasen hiçbir ilgisi olmayan, sorumluluğu bulunmadığı bir konuda sorumlu bulunduğunu, bu kapsamda, dava konusu aracın rayiç bedelinin 511.000 TL olduğu davalının imzasını havi 19.06.2018 tarihli mutabakatname ile sabit olup bu tutarın müvekkili ilgilendiren kısmının yalnızca 171.993 TL'lik sovtaj bedeli olduğunu, araç rayiç bedeline ilişkin iddiaların muhatabı sigorta şirketi olup müvekkili firmanın bu hususta hiçbir sorumluluğu olmadığını, müvekkilinin davalının imzasını havi mutabakatname ve ibraname ile belirlenen sovtaj değerini davalıya mükerrer olarak ödemiş olup bu hususun raporda da zikredilen belgeler ile sabit olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna taraflarınca gerekçeli olarak itiraz edilmesine karşın itirazları doğrultusunda ek rapor tanzim edilmeksizin, mevcut rapor esas alınmak suretiyle hüküm kurularak müvekkilinin hak arama hürriyetinin kısıtlandığını, dosya kapsamında taraflarınca sunulan rapora itirazların yerel mahkemece "hukuki takdir" olduğu gerekçesiyle reddedilmesine karşın gerekçeli kararda doğrudan bilirkişi raporu esas alınarak hükmün tesis edildiği görülmekte olup kararın bu haliyle açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı kararının kaldırılarak haklı davanın kabulü ile davalı borçlunun İzmir 24. İcra Müdürlüğü 2018/10168 E. Sayılı dosyaya vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve takip konusu tutarın takip tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline, davalının takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş olması ve takip konusu alacağın "likit alacak" niteliğinde olması sebebiyle davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçludan tahsiline karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK 67. maddesi gereğince açılmış olan itirazın iptali istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Davacı vekili; davacı tarafça davalıya ödenmesi gereken sovtaj bedelinin 27/08/2018 tarih saat 10.16'da "... SOVTAJ ÖDEMESİ" açıklamasıyla 170.188,00 TL ödeme yapıldıktan sonra sistem arızası nedeniyle 27/08/2016 tarihinde saat 10.17'de "... SOVTAJ ÖDEMESİ" açıklamasıyla hataen ve mükerrer olarak 168.383,00 TL daha ödendiği, davalı tarafça mükerrer ödeme yapıldığının şifahen kabul edilmiş olmasına rağmen iade edilmediğinden bahisle davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki davalının itirazının iptaliyle icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; davacı tarafça iddia edildiği şekilde mükerrer ödemenin davalı tarafça şifahen kabul edildiği yönündeki iddianın kabulünün mümkün olmadığı, mükerrer ödemenin söz konusu olmadığı, davacı tarafça 27/08/2018 tarihinde davaya konu aracın sovtaj bedeline istinaden 170.188,00 TL ve 168.383,00 TL olmak üzere toplamda 338.571,00 TL ödendiğinden bahisle açılan davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.
İşbu karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davaya konu İzmir 24. İcra Müdürlüğü'nün 2018/10168 Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden, davacı taraça davalı hakkında "20/07/2018 tarihli 168.383,00 TL tutarlı 20/07/2018-475-49005-77439 nolu dekont - ... plakalı araç mükerrer sovtaj ödemesi iadesi" açıklamasıyla 168.383,00 TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibinin başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde icra takip dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesi kapsamında takibin durduğu anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında alınan rapora göre; dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 800.000,00.-TL olduğu, dosya kapsamında yer alan davacı tarafa ait 31.05.2018 tarihli "..." "Rayiç Değer Formu" başlıklı belgede, satılık araçlara ait oluşan rayiç değerlerin 860.000.00.-TL ile 750.000,00.-TL olarak görüldüğü, bu formda araçların ... emsal araç olduğu (... araçlar yetkili bayi tarafından ithal edilmemesi nedeniyle, bayi girişli araçlara nazaran piyasa rayiç değerleri düşüktür) ve ayrıca davacı vekilinin mahkemeye sunduğu 04.10.2019 havale tarihli dilekçe ekinde bulunan davacı tarafa ait "..." internet sitesi hasarlı araç "İhale Sonuç Föyü" başlıklı belgede, davaya konu ... plaka sayılı aracın ortalama rayiç değerinin 805.000,00.-TL olduğunun belirtildiği, dolayısı ile davaya konu aracın piyasa rayiç değerinin 800.000,00.-TL olduğu hususunda yapılan tespitlerin doğrulandığını, dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedeli için hasarlı araç alım - satım işi ile iştigal eden firmalarla ve ayrıca piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalarda; dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000,00.-TL dolaylarında olduğu, dosyaya göre, davacı tarafın, davalıya 20.07.2018 tarihinde 168.383,00.-TL ve 24.07.2018 tarihinde 170.188,00.-TL olmak üzere toplam 338.571,00.-TL ödeme yaptığı, sonuç olarak, yapılan bu tespit ve değerlendirmelere göre davaya konu ... plaka sayılı aracın 19.05.2018 tarihli kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 800.000,00.-TL olduğu, dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedeli için hasarlı araç alım - satım işi ile iştigal eden firmalarla ve ayrıca piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalarda, dava konusu aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000.00.-TL davacı tarafın, davalıya 20.07.2018 tarihinde 168.383,00.-TL ve 24.07.2018 tarihinde 170.188,00.-TL olmak üzere toplam 338.571.00.-TL ödeme yaptığı ve aracın sovtaj (hurda) bedelinin 340.000,00.-TL dikkate alındığında yapılan ödemelerde bir mükerrerlik bulunmadığı belirtilmiştir.
Takip ve davaya konu ...'a ait 20/07/2018 tarihli dekontun incelenmesinden, 20/07/2018 tarihinde, davacı şirkete ait hesaptan dekont içeriğinde belirtilen alıcının ... Bankasındaki hesabına 168.383,00.-TL havale edildiği, açıklama olarak "...:.../.../2018K 62476 SOVTAJ ÖDEMESİ" açıklamasının yer aldığı görülmüştür. Yine davacı tarafça davaya konu ödemenin mükerrerlik teşkil ettiği belirtilen ve dosyada bir sureti bulunan ...'a ait 24/07/2018 tarihli dekontun incelenmesinden, davacı şirket tarafından 24/07/2018 tarihinde dekont içeriğinde belirtilen alıcının ... Bankasındaki hesabına 170.188,00 TL'nin havale edildiği, açıklama olarak "...:.../.../ SOVTAJ ÖDEMESİ" açıklamasının yer aldığı görülmüştür.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenmiş olmakla mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmiş bulunmasına; davaya konu aracın sovtaj bedelinin belirlendiğine dair iş bu davanın tarafları arasında imzalanmış yazılı bir sözleşmenin bulunmamasına, davaya konu araca ilişkin sigorta poliçe ve hasar dosyası kapsamında dava dışı ... A.Ş ile davalı arasında düzenlenen 04/07/2018 tarihli ibraname ve 19/06/2018 tarihli mutabakatname ve yeni sigorta şirketine hitaben düzenlenmiş 19/06/2018 tarihli belgelerdeki davalıya ait imzaların sigorta şirketi ile davalı arasındaki hukuki ilişkiye ilişkin olduğu, iş bu davanın tarafları arasında dava konusu aracın sovtaj bedelinin belirlendiğine dair yazılı bir sözleşme bulunmadığından dava konusu ihtilaf yönünden davalıyı bağlayıcı nitelikte kabul edilemeyeceği, yine dava dilekçesinde her iki ödemenin 27/08/2018 tarihinde mükerrer olarak yapıldığı bildirilmiş ise de, dosyada bir sureti bulunan banka dekontlarının incelenmesinden davaya konu 168.383,00 TL'lik ödemenin işlem tarihinin 20/07/2018, 170.188,00 TL'lik ödemenin işlem tarihinin ise 24/07/2018 tarihi olarak dekontlarda yazılı olduğu, her iki havale tutarının toplam 338.571.00.-TL olduğu ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu aracın sovtaj (hurda) bedelinin ise 340.000,00.-TL olduğunun tespit edilmiş olması karşısında davaya konu 168.383,00 TL'lik ödemenin mükerrer ödeme olduğu yönündeki davacı iddiasının ıspat külfeti üzerinde olan davacı tarafça dava değeri itibarıyla yazılı delillerle kanıtlanamamış olması ve yine davacı tarafça ilk derece mahkemesince verilen kesin süre içerisinde yemin delilinin de kullanılmamış olması karşısında ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/09/2020 tarih, 2018/1172 Esas ve 2020/534 Karar sayılı kararına karşı davacının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcından peşin olarak alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadan karar verildiğinden davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 02/04/2024