T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/149
KARAR NO: 2023/2275
KARAR TARİHİ: 12/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/11/2019
NUMARASI: 2016/1006 Esas 2019/1141 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ: 12/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/12/2023
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde;
"Davacı vekili mahkememize verdiği 01/08/2016 tarihli dilekçesinde; davalının düzenlediği ihale sonrasında ihaleyi kazanan müvekkili ile davalı arasında 03/01/2014 başlangıç tarihli ... İşletme Hizmeti Alımına ilişkin sözleşmenin imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin davalı idareye ... Bankası TMDZ 14-546 nolu 81.600,00 TL bedelli teminat mektubu verdiğini, sözleşmenin 04/02/2016 tarihinde sona erdiğini, müvekkilinin 04/02/2016 tarihi itibariyle işletmeden ayrıldığını, 04/01/2014, 04/02/2016 tarihleri arasında müvekkili tarafından işletilen merkezi atık su arıtma tesisi kesin kabulüne ilişkin ara denetim raporu ve tutanağın tanzim edildiğini, raporda belirtilen eksikliklerin tamamlandığını, daha sonra davalı tarafça müvekkiline 09/03/2016 tarihli rapor ile bir takım eksiklikler bildirildiğini, bu rapordaki iddiaların bir kısmının 04/02/2016 tarihli raporda yer almayan iddialar olduğunu, müvekkilinin 04/02/2016 tarihi itibariyle davalı tarafın tesisinden ayrılmış olması sebebiyle 04/02/2016 tarihli tespit raporunda belirtilenler dışındaki mekanik, elektrik ve diğer arızalardan sorumlu olmadığını, davalının müvekkilinden sözleşme süresinde boyunca çalışan personelden alınmış ibranameler istediğini, müvekkili tarafından çalıştırılan personelin işletme işini ihale ile alan yeni firmada çalışmaya devam ettiğini, dolayısıyla 4857 sayılı İş Yasasının 6. Maddesi gereği iş yeri devri geçerli olduğundan çalışmaya devam eden işçiler açısından feshe bağlı haklar olan ihbar, kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti talep koşullarının gerçekleşmediğini, davalının 28/06/2016 tarihli ihtarnamesi ile kesin kabule ilişkin denetimde eksikliklerin halen giderilmediğinin ve müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespit edildiğini, teminat mektubunun süresinin 15/08/2016 tarihine kadar uzatılması koşuluyla eksikliklerin 28/07/2016 tarihine kadar tamamlanmasını, aksi halde teminat mektubunun nakde çevrileceğini müvekkiline bildirdiğini, davalının Karşıyaka 5. Noterliğinin 28/06/2016 tarih ve 19495 yevmiye numaralı ihtarnamesinin müvekkiline tebliğ edilmeden davalı tarafça faks yolu ile iletildiğini, söz konusu ihtarnameye 30/06/2016 tarihli cevabi ihtarnamenin gönderildiğini, müvekkilinin ortaya çıkan arıza ve eksiklikler için sorumlu tutulmayacağının açıkladığını, süreçte davalı tarafından teminat mektubunun nakite çevrildiğini, davalının bu durumu 19/07/2016 tarihli ihtarname ile bildirdiğini, davalının iddialarından ... ile ilgili olarak gerekli tamir işleminin yapıldığı ve çalışır vaziyette bırakıldığını, davalının iddilarından MCCI panolarının kilit mekanizmasının tedarikleri ile ilgili olarak bunların piyasadan tedarik edilemediği, davalı tarafça ilgili kilit mekanizmalarının bulunması durumunda müvekilince satın alımının yapılacağının davalı tarafa bildirildiğini, davalının daha sonra fiyat teklifi aldığını söylediğini ancak bu teklifi müvekkili ile paylaşmadığını, davalının ... sistemi ile ilgili gerekli şifrelerin teslim edilmediği iddiaları yönünden şifrelemenin müvekkilinin işletme döneminde olmadığını, davalının iddia ettiği hususun müvekkili ile ilgili bulunmadığını, davalının tesis sahasında bulunan tehlikeli ve tehlikesiz atıklar ile bunların bertafına ilişkin 2015 yılına ait resmi belgelerin yemek firması ile yapılan sözleşme ve evsel nitelikli katı atıkların uzaklaştırılmasına ilişkin evrakların sunulmasını talep ettiğini, ancak bu evrakların müvekkilinin yükümlülüğünde olmadığını, davalının SGK evraklarına ilişkin iddiaları yönünden 30/06/2016 tarihli ihtarname ile sunulan SGK ve vergi dairelerine ilişkin borcun bulunmadığına dair evraklardan SGK evrakının kabulünün mümkün olmadığını ifade ettiğini ancak evrakın resmi nitelikte evrak olduğunu, müvekkilinin sözleşme kapsamında SGK borcu bulunmadığını, davalı idarenin 19/07/2016 tarihli ihtarnamesinde teminat mektubunun nakde çevrilmesine dayanak olarak taraflar arasındaki sözleşmenin 26. Maddesinin b fıkrasında belirtilen " sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı kanunun 25. Maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi hallerinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir" hükmünün olması ve 4735 sayılı yasanın 25. Maddesinin f bendinde belirtilen " mücbir sebepler dışında ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek " hükümlerini gösterdiğini ancak sözleşmenin 26. Maddesinde sözleşmenin devam ettiği sırada sözleşmenin feshi hususunun düzenlendiğini, davalı tarafın teminat mektubunu nakde çevirdiğin tarihte sözleşmenin 5 ay önce sona ermiş durumda olduğunu, sözleşmenin feshinin söz konusu olmaması nedeniyle teminat mektubunun nakde çevrilmesi için haklı bir neden bulunmadığını ayrıca davalının sözleşme devam ettiği sırada iddia ettiği eksiklikler için sözleşmeyi feshetme imkanı bulunduğunu, bu durumun dahi teminat mektubunun nakde çevrilmesi için ortada haklı bir neden olmadığını gösterdiğini ayrıca müvekkilinin 4735 sayılı yasanın 25. Maddesinde belirtilen davranışının söz konusu olmadığını, müvekkilinin 04/02/2016 tarihinde işletmeden ayrılmış olup, bu tarih itibariyle tespit edilen ve müvekkilinin sorumluluğunda olan hususları tamamlayarak davalı tarafa bildirdiğini, aynı tarih itibariyle de yeni işletmecinin tesisi işletmeye devam ettiğini, müvekkilinin bu tarihten sonra tesis üzerinde hukuki ve fiili ilgisi kalmadığını, tesisin yeni işletmeci tarafından işletilmeye başlanmasından 5 ay sonra müvekkilinin yer almadığı bir tespit işlemi ile daha önce adı geçmeyen yeni bir takım eksikliklerin bildirilip müvekkilinden bunların tamamlanmasının talep edilmesi ve bu eksiklikler sebep gösterilerek müvekkilinin vermiş olduğu teminat mektubunun nakde çevrilmesinin davalının kötü niyetli olduğunu ortaya koyduğunu, müvekkilinin teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle ticari itibarının sarsıldığını, bundan kaynaklı manevi zararın giderilmesi gerektiğini belirtmiş, haksız olarak bozdurulan 81.600,00 TL tutarındaki teminat mektubu bedelinin mektubun bozdurulma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafın kusurlu hareketleri sonucu oluşan itibar kaybından dolayı 10.000,00 TL manevi zararında dava tarihi itibariyle işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize verdiği 05/09/2016 tarihli dilekçesinde; müvekkili ile davacı arasında müvekkilinin düzenlediği ihale kapsamında 03/01/2014 tarihinde ... İşletme Hizmeti Alımına İlişkin Sözleşme imzalandığını, davacı tarafından sözleşme hükümleri gereğince müvekkiline ... Bankası tarafından düzenlenen TMDZ 14-546 nolu 81.600,00 TL bedelli kesin teminat mektubu verildiğini, teminat mektubunun veriliş amacının davacının sözleşmeye aykırı davranışları ve/veya müvekkilinin davacının fiilleri sonucu oluşabilecek zararlarının karşılanması olduğunu, davacının sözleşme hükümlerine aykırı fiiller gerçekleştirilmesi sebebiyle hukuki hak kullanılarak paraya çevirme işleminin gerçekleştirildiğini ve gelir kaydedildiğini, müvekkili tarafından düzenlenen 05/07/2015 tarihli 0897 sayılı yazı ile davacı şirkete tesiste bulunan eksiklikler ve işleyişe ilişkin rapor ile bunlara yönelik fotoğrafların iletildiğini, eksikliklerin giderilmemesi halinde sözleşmenin 26. Maddesi gereğince işlemlerin gerçekleştirilebileceğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından düzenlenen 31/12/2015 tarihli yazı ile tesisin kesin kabulünün yapılmasına yönelik engel teşkil eden eksikliklerin bulunduğu ve bunların giderilerek kesin kabul işlemlerine hazır bulunulması gerektiğinin iletildiğini verilen ek sürede eksikliklerin giderilmemesi halinde kesin teminattan kesinti yolu ile eksikliklerin tamamlanacağının bildirildiğini, bu yazının devamında düzenlenen 2124 sayılı yazı içeriğinde tesiste yapılan denetimlerde arızalı olduğu belirlenen makine ve ekipmanlara yönelik olarak orijinal olmayan yedek parçalar kullanılarak yetkili servisler dışında üçüncü şahıslara işlemlerin gerçekleştirildiğinin tespit edildiği ve bu duruma onay verilmediği belirtilerek kesin kabul aşamasında yedek parça ve hizmetin yetkili servisten alındığına ilişkin orijinal belgelerin sunulması gerektiğinin bildirildiğini, davacı tarafından 2124 sayılı yazı ilgi tutularak tesiste bulunan eksikliklerin tamamlandığı ve kesin kabul yapılarak devir alınması hususunda bilgi verildiğini, bu yazıya karşı müvekkili tarafından 29/01/2016 tarihli yazı ile tesis üzerinde 27/01/2016 tarihinde gerçekleştirilen denetim ile kesin kabule ilişkin eksikliklerin davacı şirkete sunulduğunu, bunun devamında 10/02/2016 tarihli yazı içeriğinde daha önceki yazıda belirtilen eksikliklerin tamamlanmasından sonra kesin kabulün yapılacağı ve kesin teminatın iade edileceği bu işlemlerin 01/03/2016 tarihine kadar gerçekleştirilmesi gerektiğinin bildirildiğini, davacı şirket tarafından 29/02/2016 tarihli düzenlenen yazı ile tesisin devir teslimi ile ilgili çalışmalara ait rapor ve buna ilişkin belgelerin iletildiğini, yazı ekleri incelendiğinde eksikliklerin bir kısmının tamamlandığı, bir kısmının sipariş sürecinde olduğu bir kısmının tamamlanmasına hiç başlanmadığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından 09/03/2016 tarihli yazı ile " sözleşme bitim tarihinizden sonra kesin kabule ilişkin 10/02/2016 tarih 0285 sayılı yazınız ekinde tarafımıza sunulan kesin kabule ilişkin tespit edilen eksikliklerin tamamlanması adına firmanıza 01/03/2016 tarihine kadar süre tanınmıştır ancak ilgide kayıtlı yazınıza istinaden tesiste yapmış olduğumuz denetim sonrasında 10/02/2016 tarihinde tarafınıza tebliğ edilmiş olan eksikliklerin bir kısmının tamamlanmadığı, bir kısmının sipariş sürecinde olduğu, bir kısmının ise hiç başlanmadığı tespit edilmiş ve yazımız ekinde tutanak altına alınmış ve yazımız ekinde sunulmuştur " ifadeleri ile davacı tarafından sunulan teminat mektubunun süresi uzatılması koşulu ile eksikliklerin tamamlanması için 15/06/2016 tarihine kadar izin verilmesine aksi halde teminatın nakde çevrilerek gerekli eksikliklerin müvekkili tarafından tamamlanacağının bildirildiğini, bu tarihin davacı şirket tarafından kabul edildiğini ve sözleşme kapsamında teslim edilen teminat mektubunun süresini uzatarak bununla ilgili belgeleri teslim ettiğini, davacı tarafça kendilerine tesisten ayrılma tarihleri olan 04/02/2016 tarihinden sonra müvekkilince bir takım eksiklikler bildirildiği ve bu eksikliklerden sorumlu olmadıklarını belirttikleri ancak davacının müvekkili tarafından kendilerinin tesisten ayrılışları sonrasında 09/03/2016 tarihinde düzenlenen yazı içeriğini kabul ettiği ve buna istinaden teminat mektubunun tarihini dahi uzattığını müvekkili tarafından 25/03/2016 tarihli yazı ile davacının tesiste işletmeci olarak bulunduğu dönemde servise gönderilen dekantörün çalıştırılmadığı ve çalışır duruma getirilmesinin bildirildiğini, bunun üzerine davacı tarafından düzenlenen 29/03/2016 tarihli yazı ile dekantör cihazının çalışır durumda teslim edildiği ve CPU arızanının kendilerinden kaynaklanmadığı bir şekilde meydana geldiğini, bu makinanın yetkili servisinden alınan raporu incelendiğinde dekantörün davacının tesiste olduğu süre içerisinde teslim edildiği ancak o günden bu güne kadar çalıştırılmadığının açık olduğunu , CPU ya ilişkin arızanın makine davacı tesiste iken çalıştırılmadığnıdan dolayı davacı tarafından bilindiği ve gerekli işlemlerinin yapılmadığının açık ve net şekilde ortada olduğunu, müvekkilinin davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini tespit edip Karşıyaka 5. Noterliğinin 28/06/2016 tarih 19495 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu durumun davacıya bildirildiğini, ihtarname içeriğinde ayrıca müvekkili tarafından iyi niyet çerçevesinde yapılan bildirim ile teminat mektubunun süresinin uzatılması koşulu ile eksikliklerin giderilmesi için yeniden süre verilebileceği aksı halde sözleşmeye aykırılık hükümlerinin uygulanacağının ihtar edilmesinin iletildiğini, süresi 04/07/2016 tarihinde dolacak teminat mektubunun süresinin 15/08/2016 tarihine kadar uzatılması koşulu ile eksikliklerin yerine getirilmesi için 28/07/2016 tarihine kadar süre verilebileceğinin davacı tarafa bildirildiğini, sözleşmenin 26. Maddesi b fıkrası ve 4735 sayılı yasanın 25. Maddesinin f fıkrası hükümleri birlikte değerlendirilerek kesin teminatın paraya çevrildiğini ve gelir olarak kaydedildiğini, bu durum üzerine davacı tarafından Beyoğlu 17. Noterliğinin 30/06/2016 tarih ve 13691 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile tesis üzerinde herhangi bir eksiklik bulunmadığı bulunan eksikliklerden kendilerinin sorumlu olmadığı ve bu sebeple kesin kabul işlemlerinin gerçekleştirilerek teminat mektubunun aynen iadesinin talep edildiğini, buna ilişkin olarak müvekkili tarafından Karşıyaka 5. Noterliğinin 19/07/2016 tarih 21313 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini sözleşme hükümleri gereği sorumlu olduklarını, eksikliklerin devam etmesi sebebiyle kesin kabulün gerçekleştirilmeyeceğini ve kesin teminatın önceki ihtarnamede belirtilen sebepler doğrultusunda paraya çevrilerek gelir kaydedildiğinin bildirildiğini, kendileri tarafından gönderilen ihtarnameler içinde belirtilen hususların geçerliliğini halen koruduğunu, sonuç olarak süreç içerisinde karşılıklı ihtarnameler ile sonuçlanan yazışmalar ile davacı tarafın sözleşme ile yerine getirilmesi gereken yükümlüklerini yerine getirmediği ve ihale dökümanı ile sözleşme hükümlerine aykırı bir şekilde gerçekleştirmiş olduğu işlemler devamında sözleşmede yer alan hükümler gereği kesin teminatın paraya çevrilerek gelir kaydedildiğini, müvekkili tarafından kanunun ve sözleşmenin kendisine vermiş olduğu hakların kullanıldığını hakların kullanılmasının da sürekli olarak yeni sürelerin verilmesi ve bildirimlerin yapılması ile iyi niyet çerçevesinde geciktirildiğini, davacı tarafın kendi hataları, eksiklikleri ve sorumsuzluğu sebebiyle meydana gelen bu durum sebebiyle teminatın iadesine yönelik karar verilemeyeceği gibi bu durum sonucunda manevi tazminata hükmedilmesinin de herhangi bir dayanağının bulunmadığını belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında imza altına alınan 03/01/2014 tarihli sözleşme doğrultusunda verilen ve nakde çevrilen teminat mektubu ile ilgili yapılan nakde çevirme işleminin haklı olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak makine mühendisi ile kamu ihale konularında uzman Sayıştay Denetçisinden oluşturulan iki kişilik bilirkişi kurulu vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 03/11/2017 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davacı yüklenici şirketin davalı idareye ibraz ettiği SGK ya herhangi bir borçlarının bulunmadığına ilişkin E borcu yoktur belgesinin incelenmesi sonucunda belgenin üzerinde açıkça " ihale konusu olmayan işlerle ilgili E borcu yoktur " ibaresinin bulunduğu, belgenin SGK 'nın soğuk damgasını ihtiva etmediği ve açıkça " işbu belge 4734 sayılı Kanunun 10. Maddesine istinaden ihalelere katılmada 5510 sayılı Kanunun 90. Maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlara ihale suretiyle yapılan işlerle ilgili istihkak ödemelerinde/ kesintilerinde kullanılamaz ve ibra anlamını taşımaz" ifadelerini içerdiği, belgenin işin ihale konusu olması nedeniyle bu işte kullanılmasının mümkün olmadığı, davacı tarafça mekanik eksiklikler ile ilgili yapılan savunmada 04/02/2016 tarihinde işletmeden ayrılındığı, bu tarihinden sonra işletmeye yeni bir işletmeci geldiği bu nedenle davacı şirketin tesis üzerinde fiili ve hukuki ilgisinin kalmadığı bunlardan sorumlu olmadığının belirtildiği, mevcut sözleşme ve şartname hükümlerinin iş ile ilgili kesin kabul yapılıncaya kadar geçerli olduğu, aksi halde kabulün yapılmasının mümkün olamayacağı, taraflar arasındaki sözleşmenin 6/1 maddesine göre taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm araç, gereç, malzeme, işçilik, yedek parça, personel, laboratuvar, sarf malzemeleri, ölçüm, analiz, ulaşım, sigorta, resim, harç vb giderlerinin sözleşme bedeline dahil olması, 20. 3 maddesine göre yapılan kontrol ve sayımlarda eksik ve kusurların bulunduğu tespit edilirse kabul aşamasına geçilmez hükmü gereğince kabul aşamasına geçilebilmesi için mutlaka eksikliklerin ve eksik belgelerin giderilmesi gerektiği, 20.7 maddesine göre yükleniciye kabul sürecinin başlangıcından sonuna kadar geçen süre içinde işlerin bakımını yapmak, tümünü iyi bir şekilde korumak ve çıkabilecek kusur ve aksaklıkları gidermek zorunda olduğu , kullanma ve işletme sonucu olmaksızın ortaya çıkan kusur ve aksaklıkların giderilmesi ile iş bitim tarihinden kabul tarihine kadar geçen sürede işlerin bakım giderlerinin yükleniciye ait olması yine sözleşme eki olan teknik şartnamenin 5 ve 7. Maddeleri gereğince işletme araçları giderleri ile atölye malzemesi giderlerinin karşılanmasının yükleniciye ait olması hususu nazara alındığında davacı şirketin savunmalarının yerinde olmadığı, davalı idarenin teminat mektubunu sözleşmenin 26. Maddesine göre nakde çevirme işlemi uygulamasının sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olduğu sonucuna varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Davacı tarafça rapora karşı itiraz edildiğinden itirazlar doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor istenilmiş alınan 26/03/2018 havale tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda; kök rapordaki tespit ve görüşlerinin aynen muhafaza edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Taraflar arasında imza altına alınan 03/01/2014 tarihli sözleşme doğrultusunda verilen ve nakte çevrilen teminat mektubu ile ilgili yapılan nakde çevirme işleminin haklı olup olmadığının belirlenmesine yönelik makine mühendisi ile kamu ihale konusunda uzman Sayıştay Denetçisinden oluşturulan iki kişilik bilirkişi kurulu vasıtasıyla dosya üzerinde ikinci kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan 20/09/2018 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davacı yüklenici tarafından üstlenilen edimin sözleşme koşullarına yönelik olarak süresinde ve verilen ek sürelerde yerine getirilmediği işin teminatı olarak davacı yüklenici tarafından verilen ... Bankası ... Şubesine ait 03/01/2014 tarih ve TMDZ 14-546 sayılı 81.600,00 TL tutarlı teminat mektubunun 01/07/2016 tarihinde nakde çevrilmesi işleminin yerinde olduğu kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Davacı tarafça rapora itiraz edildiğinden bilirkişi kurulundan ek rapor istenilmiş, alınan 12/07/2019 havale tarihli ek bilirkişi raporunda; kök rapordaki tespitleri değiştirecek bir hususun bulunmadığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça taraflar arasında imza altına alınan sözleşme doğrultusunda davalıya verilen teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiğinden bahisle oluşan maddi ve manevi zararın giderilmesine yönelik olarak davalı hakkında mahkememizde dava açıldığı, taraflar arasında davalı tarafça düzenlenen ihale kapsamında 03/01/2014 tarihinde ... İşletme Hizmeti Alımına İlişkin Sözleşme imzalandığı, sözleşme doğrultusunda davacı tarafından ... Bankası tarafından düzenlenen TMDZ 14-546 nolu 81.600,00 TL bedelli kesin teminat mektubu verildiği, davalı tarafça davacının sözleşme koşullarını yerine getirmediğinden bahisle teminat mektubunun 01/07/2016 tarihinde nakde çevrildiği, taraflar arasında imza altına alınan 03/01/2014 tarihli sözleşmenin 9. Maddesinde işin 05/01/2014 tarihinde başlayıp 04/01/2016 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği ancak davalı tarafından davacıya bildirilen eksiklikler nedeniyle kesin teminatın nakde dönüştürülme tarihi olan 01/07/2016 tarihine kadar edimin sözleşme koşullarına uygun olarak ifa edilmediği, sözleşmenin 11.2.1. Maddesindeki " Taahhüdün sözleşme hükümlerine uygun olarak yüklenici tarafından yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye, ücreti ile ilgili olarak personeline işbu sözleşme kapsamındaki üçüncü şahıslara ve resmi kurumlara herhangi bir borcu bulunmadığını gösterir (ilişiksiz) belgenin idareye verilmesinin ardından kesin teminatın tamamı yükleniciye iade edilecektir" koşulunun sözleşme süresinde yüklenici tarafından yerine getirildiğine ve 17. Maddesinde düzenlenen süre uzatım hallerinin oluştuğuna ilişkin dosyaya herhangi bir somut veri sunulmadığı , 18. Maddeye göre işin kontrol ve denetiminin idareye ait olduğu, yüklenici tarafından edimin sözleşme koşulları ve şartnameye uygun olarak tamamlanmadığından idarece sözleşmenin 11.22.2. Maddesi uyarınca ... Bankası ... Şubesinden alınan 03/01/2014 tarih ve TMDZ 14-546 sayılı 81.600,00 TL tutarlı teminat mektubunun nakde çevrilmesi işleminin yerinde olduğu incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davanın reddine dair karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 03/01/2014 başlangıç tarihli ... İşletme Hizmeti Alımına İlişkin sözleşme imzalandığını, bu sözleşmenin 04/02/2016 tarihinde kendiliğinden sona erdiğini, müvekkilinin işlettiği atık su arıtma tesisi kesin kabulüne ilişkin ara denetim raporu ve tutanağı tanzim ettiğini, bu rapordaki eksiklikleri tamamlayarak davalıya 29/02/2016 tarihli rapor ile sunduğunu, davalının 09/03/2016 tarihli rapor ile bir takım eksiklikleri bildirdiğini, davalının bu rapordaki iddialarının bir kısmının 04/02/2016 tarihli raporda yer almayan yeni iddialar olduğunu, müvekkilinin mekanik, elektrik ve diğer arızalardan sorumlu olmadığını, 04/02/2016 tarihli rapor sonrasında bildirilen tüm arızalardan davalının ve bu tarihten sonra tesisi işleten yeni yüklenicinin sorumlu olduğunun 29/03/2016 tarih ve 1059 sayılı yazı ile davalıya bildirildiğini, davalı ile aralarındaki sözleşmenin 11.2 maddesinde teminatın geri verilmesinin açıkça düzenlendiği, davalı tarafın eksiklik iddialarından biri olan laboratuvarda bulunan ... yetkili servis tarafından tamir ettirildiğini ve çalışır vaziyette bırakıldığını, davalı tarafın ilgili parça için üretici firma ile görüşerek fiyat teklifi aldığını söylemiş ise de, aldığı bu teklifi müvekkili ile paylaşmadığını, sözleşme gereği üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini, müvekkilinin teminat mektubunun davalı tarafça nakte çevrilmesinin hiç bir haklı gerekçesinin bulunmadığını, kötü niyetli olarak haksız yere nakde çevrildiğini beyan ederek beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, nakte çevrilen teminat mektubu bedelinin tahsili ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının düzenlediği ihale sonrasında ihaleyi kazanan müvekkili ile davalı arasında 03/01/2014 başlangıç tarihli ... İşletme Hizmeti Alımına ilişkin sözleşmenin imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin davalı idareye 81.600,00 TL bedelli teminat mektubu verdiğini, sözleşmenin 04/02/2016 tarihinde sona erdiğini, müvekkilinin 04/02/2016 tarihi itibariyle işletmeden ayrıldığını, kendilerinin kesin kabul için gerçekleştirilen denetim aşamasına kadar tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, dosyaya sundukları SGK yazısında müvekkil kuruma herhangi bir borçlarının bulunmadığını, davalı tarafça bildirilen eksik ve arızalardan kendilerinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, sözleşme kapsamı gereğince müvekkil kuruma verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu durumları bildirmelerine rağmen müvekkil kurum tarafından nakde çevrilmesinin hem sözleşmeye hem de hukuka aykırı gerçekleştirildiğini bu sebeple de itibar kaybına uğradıklarını beyanlabozdurulan 81.600,00 TL tutarındaki teminat mektubu bedelinin mektubun bozdurulma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafın kusurlu hareketleri sonucu oluşan itibar kaybından dolayı 10.000,00 TL manevi zararında dava tarihi itibariyle işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; SGK yazısı ile kesin teslime kadar ihale yüklenicisine teminat mektubunun iade edilmemesi gerektiğinin bildirildiği, davacı yüklenici firmanın 15.06.2016 tarihinde kesin kabul için gerçekleştirilen denetimlerde eksiklerinin bulunması ve giderilmemiş olması sebebi ile kendilerine gönderilen ihtarname ile eksiklerin giderilmesi için teminat süresinin uzatılması koşuluyla ek süre verilebileceğinin bildirildiği davacı tarafça teminat mektubunun süresinin uzatıldığı, ancak eksikliklerin giderilmediği bu sebeple sözleşme hükümleri gereğince teminat mektubunun nakde çevrildiği beyanıyla davanı reddi talep edilmiştir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenmiş olmakla mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmiş bulunmasına, davalı tarafından, davacıya bildirilen eksiklikler nedeniyle kesin teminatın nakde dönüştürülme tarihi olan 01/07/2016 tarihine kadar edimin sözleşme koşullarına uygun olarak ifa edilmediğinin, sözleşmenin 11.2.1. Maddesindeki" Taahhüdün sözleşme hükümlerine uygun olarak yüklenici tarafından yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye, ücreti ile ilgili olarak personeline işbu sözleşme kapsamındaki üçüncü şahıslara ve resmi kurumlara herhangi bir borcu bulunmadığını gösterir (ilişiksiz) belgenin idareye verilmesinin ardından kesin teminatın tamamı yükleniciye iade edilecektir" koşulunun sözleşme süresinde yüklenici tarafından yerine getirildiğine ve 17. Maddesinde düzenlenen süre uzatım hallerinin oluştuğuna ilişkin dosyaya herhangi bir somut veri sunulmadığının, 18. Maddeye göre işin kontrol ve denetiminin idareye ait olduğunun, yüklenici tarafından edimin sözleşme koşulları ve şartnameye uygun olarak tamamlanmadığının anlaşılmasına, idarece sözleşmenin 11.22.2. Maddesi uyarınca paraya çevrilmesinde yasaya uymayan bir yön bulunmamasına; göre davacı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/11/2019 tarih, 2016/1006 Esas ve 2019/1141 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı taraftan alınması gereken 269,85 TL istinaf harcından başlangıçta alınan 44,40 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 225,45 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 12/12/2023